Hồn Trương Ba da hàng thịt -vominhnhut

- LQV trở thành hiện tượng đặc biệt của sâu khấu kịch trường, được coi là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.CẢNH TRONG VỞ KỊCH “HỒN TRƯ

Lưu Quang Vũ

I TÌM HIỂU CHUNG:

- Lưu Quang Vũ (1948 - 1988), quê gốc ở Đà Nẵng, sinh tại Phú Thọ trong một gia đình trí thức, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận.

1 Tác giả:

a Cuộc đời:

GIA ĐÌNH LƯU QUANG VŨ

I TÌM HIỂU CHUNG:

- Từ 1965 đến 1970: vào

bộ đội, phục vụ trong quân chủng Phòng không - Không quân

LƯU QUANG VŨ (17 TUỔI)

- Lưu Quang Vũ (1948 - 1988), quê gốc ở Đà Nẵng, sinh tại Phú Thọ trong một gia đình trí thức, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận.

I TÌM HIỂU CHUNG:

- 1970 – 1978: xuất ngũ và làm đủ mọi nghề

để mưu sinh

“Có những lúc tâm hồn tôi rách nát, Như một tấm gương chẳng biết soi gì”

“Làm việc, làm việc để chiến thắng thời gian và bóng tối”

I TÌM HIỂU CHUNG:

- Từ 1978 – 1988: là biên tập

viên tạp chí Sân khấu, bắt đầu

sáng tác kịch nói.

“Biết ơn em, em từ miền gió cát

Về với anh, bông cúc nở hoa vàng”

Gia đình Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh

I TÌM HIỂU CHUNG:

- LQV có những vở kịch gây chấn động dư luận :

+ Lời nói dối cuối cùng, + Nàng Xi - ta,

+ Chết cho điều chưa có, + Nếu anh không đốt lửa, + Lời thề thứ 9,

+ Khoảnh khắc và vô tận, + Bệnh sĩ,

+ Tôi và chúng ta, …

1 Tác

giả:

b Sự nghiệp sáng tác:

- LQV trở thành hiện tượng đặc biệt của sâu khấu kịch trường, được coi là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.

CẢNH TRONG VỞ KỊCH “HỒN TRƯƠNG BA DA HÀNG THỊT”

I TÌM HIỂU CHUNG:

- Từng làm thơ, sáng tác truyện ngắn, vẽ tranh…

 nghệ sĩ đa tài.

Tác phẩm chính:

+ Hương cây - Bếp lửa + Mây trắng của đời tôi + Bầy ong trong đêm sâu…

- Năm 2000, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

b Tóm tắt: (SGK).

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

gạch nhầm tên người

chết là Trương Ba

1

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

Lí trưởng sách nhiễu, Trương Ba phải ở nhà hàng thịt đến đêm mới được về nhà

Bị thể xác xuôi khiến, Trương Ba định xuôi theo, ở lại với vợ hàng thịt

b Tóm tắt: (SGK).

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

Lí trưởng sách nhiễu, Trương Ba phải ở nhà hàng thịt đến đêm mới được về nhà

Bị thể xác xuôi khiến, Trương Ba định xuôi theo, ở lại với vợ hàng thịt

T.Ba bắt đầu thay đổi tâm tính khiến mọi người trong gia đình, bạn bè xa lánh, chán ghét Vô cùng đau khổ, T.Ba quyết định giải thoát, chấp nhận cái chết

Trên thiên đình Nam

Tào làm việc cẩu thả,

Lí trưởng sách nhiễu, Trương Ba phải ở nhà hàng thịt đến đêm mới được về nhà

Bị thể xác xuôi khiến, Trương Ba định xuôi theo, ở lại với vợ hàng thịt

T.Ba bắt đầu thay đổi tâm tính khiến mọi người trong gia đình, bạn bè xa lánh, chán ghét Vô cùng đau khổ, T.Ba quyết định giải thoát, chấp nhận cái chết

c Đoạn trích:

- Từ cảnh VII và đoạn kết của vở kịch

- Đúng vào lúc xung đột trung tâm của vở kịch lên đến đỉnh điểm

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

Sơ lược cảnh trước đoạn trích

Trương

Ba

Trú nhờ thể các dung tục của hàng thịt

Nhân hậu, trong sạch, ngay thẳng

Thú vui tao nhã, trí tuệ, chơi cờ với nước đi khoáng hoạt

Thô lỗ, phũ phàng

Uống rượu nhiều, ham bán thịt, không mặn mà với chơi cờ

Trương Ba ý thức được điều đó nhưng không thể giải quyết

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

1 Cuộc đối thoại giữa hồn và xác:

- Lời độc thoại: “không” , “không muốn sống”

 chán nản, sợ hãi, muốn rời xa thân xác

“tức khắc”

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

b Đối thoại Hồn – Xác:

XÁC HÀNG THỊT HỒN TRƯƠNG BA

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

+ tát thằng con " toé máu mồm máu mũi"

- Kiên quyết bác bỏ:

hành động không xuất

phát từ ý thức

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

- Khẳng định lần nữa:

+ " Hai ta đã hoà làm một…“

hồn cứ nghĩ mình thánh thiện, làm đều xấu

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

 Lời xác: dài, dày đặc

 sự thắng thế, lấn át

 Lời thoại của hồn:

- Hồn Trương Ba có một cuộc sống đáng hổ thẹn khi phải sống chung với thể xác dung tục và bị sự dung tục đồng hoá.

- Tác giả cảnh báo: Khi con người phải sống trong dung tục thì những phẩm chất tốt đẹp sẽ bị cái dung tục ngự trị, lấn át, tàn phá.

c Ý nghĩa của đoạn đối thoại:

TRƯƠNG BA ĐAU KHỔ

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

2 Đối thoại hồn Trương Ba với những người thân:

+ đòi bỏ đi, nhường Trương Ba cho vợ anh hàng thịt.

TRƯƠNG BA VÀ VỢ

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

- Hồn Trương Ba:

+ Lời thoại ngắn, toàn câu hỏi

 sự ngơ ngác, bàng hòang, đau xót.

+ Ngồi xuống, tay ôm đầu

 đau khổ, dằn vặt, tuyệt vọng.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

- Chị con dâu:

+ thấu hiểu và cảm thông:

"thầy khổ hơn xưa nhiều lắm".

+ Nhưng trước tình cảnh gia đình, chị không thể chịu được: "làm sao để giữ thầy ở lại, hiền hậu, vui vẻ, tốt lành như thầy của chúng con xưa kia“

b Với con dâu:

- Trương Ba: “lạnh ngắt như tảng đá”

 hoàn toàn tuyệt vọng.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

- Cái Gái:

+ khước từ sự cầu cứu của ông: “Tôi không

phải là cháu ông”, “ Ông nội tôi chết rồi”

+ không chấp nhận con người “thô lỗ, phũ phàng” hiện giờ của ông

+ xua đuổi quyết liệt: "Ông xấu lắm, ác lắm! Cút đi! Lão đồ tể, cút đi!".

- Hồn Trương Ba: “run rẩy”

 Cảm nhận thấm thía bi kịch bị chính những người thân chối bỏ

c Với cái Gái:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

3 Đối thoại hồn Trương Ba với Đế Thích:

- Trương Ba không chấp nhận cảnh sống “ bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được” “Tôi muốn được là tôi toàn vẹn…”

 Quan niệm:

+ Hồn và xác luôn thống nhất hài hòa Không thể có linh hồn thanh khiết trong một thể xác dung tục, tội lỗi.

+ Khi bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng của thân xác thì đừng chỉ đổ tội cho thân xác Cần dũng cảm, dám đối mặt với những sai lầm của bản thân.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

- Đế Thích ngạc nhiên, khuyên Trương Ba nên chấp nhận vì thế giới vốn không tròn vẹn

- Nhưng Trương Ba không chấp nhận, chỉ ra sai

+ Sống toàn vẹn mới là đời sống của một con người Điều đó không dễ dàng.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

=> Sự khác nhau trong quan niệm về sự sống giữa Trương Ba và Đế Thích:

+ Đế Thích: khá quan liêu, hời hợt.

+ Trương Ba: cần cuộc sống có ý nghĩa, phải đúng

là mình, hoà hợp giữa linh hồn và xác.

4 Đoạn kết:

mọc thành cây mới…Những cây sẽ nối nhau mà lớn

cái Thiện, cái Đẹp và của sự sống đích thực

- Sự xuất hiện của Trương Ba:

III TỔNG KẾT:

- Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác

anh hàng thịt cho ta biết bi kịch gì của nhân vật Trương Ba?

- Những người thân của Trương Ba có thái độ như thế nào trước sự thay đổi của Trương Ba?

- Quyết định cuối cùng của Trương Ba khi gặp

Đế Thích là gì? Quyết định này thể hiện nhân cách gì của nhân vật?

- Cảm nhận về đoạn kết của vở kịch?

1 Củng cố:

- Nhìn về vốn văn hoá dân tộc - Trần Đình Hượu.

+ Tìm hiểu: về quan niệm sống, quan niệm về lí tưởng,

về cái đẹp mà tác giả đặt ra trong văn bản?

+ Trong bài viết, tác giả Trần Đình Hượu đã xem đặc điểm nổi bật nhất của sáng tạo văn hóa Việt Nam là gì?

+ Theo anh (chị) văn hóa truyền thống có thế mạnh và hạn chế gì?

+ Những tôn giáo nào có ảnh hưởng mạnh đến văn hóa truyền thống Việt Nam?

+ Người Việt Nam đã tiếp nhận tư tưởng của các tôn giáo này theo hướng nào để tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc?

2 Dặn dò: