dẫn lưu màng phổi - kĩ thuật, các bước

Chuẩn bị tr ớc dẫn l u: Bệnh nhânT thế BN: có t thế nằm và ngồi Nằm: BN nằm ngửa, thẳng ng ời, đầu cao, thân ng ời nghiêng về phía phổi lành, tay phía bên đặt dẫn l u giơ cao lên phía

Nhắc lại sinh lý học

Màng phổi và phổi tách rời nhau

Khoang màng phổi kín, áp lực âm 2-5cmH2O

thay đổi theo nhịp thở Nếu mất:

Phổi co lại làm giảm trao đổi khí, tăng

shunt,giảm PaO2

ảnh h ởng đến tim: thay đổi vị trí giải

phẫu,tăng áp lực trong lồng ngực

Chuẩn bị tr ớc dẫn l u ứước dẫn lưu

 Bệnh nhân

 Dụng cụ

 Thầy thuốc

Chuẩn bị tr ớc dẫn l u: Bệnh nhân

T thế BN: có t thế nằm và ngồi

Nằm: BN nằm ngửa, thẳng ng ời, đầu cao,

thân ng ời nghiêng về phía phổi lành, tay

phía bên đặt dẫn l u giơ cao lên phía đầu

Ngồi: BN ngồi trên ghế tựa, mặt quay về

phía vai ghế, 2 tay khoanh tr ớc mặt đặt lên

vai ghế, ngực tỳ vào vai ghế

ChuÈn bÞ tr íc dÉn l u: Dông cô

è ng dÉn l u

DÉn l u Monod: èng dÉn l u b»ng cao su vµ

trocat ( cã c¸c cì kh¸c nhau) DL to vµ cøng nªn

th êng dïng cho trµn m¸u, mñ mµng phæi

DÉn l u Joly: èng DL cã mandrin bªn trong,Ýt

dïng v× nßng s¾t bªn trong cã thÓ g©y chÊn th

¬ng phæi, m¹chm¸u, tim

DÉn l u Monaldi 

ChuÈn bÞ tr íc dÉn l u: ThÇy thuèc

 ChuÈn bÞ nh lµm phÉu thuËt

 §éi mò, ®eo khÈu trang

 Röa tay xµ phßng

 S¸t trung tay b»ng cån

 MÆc ¸o mæ

 §i g¨ng v« trïng

TD-TKMP: dùng cả 2 đ ờng hoặc tại liên

s ờn 4, 5 đ ờng nách giữa.

 Dịch mủ nhiều: chọc và dẫn l u cho 2

đ ờng1 để dẫn l u, 1 để bơm rửa.

Kỹ thuật :Đặt ống dẫn l u

Sát khuẩn vùng da chuẩnbị làm thủ thuật.

Gây tê bằng Xylocain lần l ợt từng lớp, đồng thời chọc thăm dò màngphổi.

Kỹ thuật :Đặt ống dẫn l u

Dẫn l u Monod: Chọc troca vuông góc với

thành ngực vào khoang màng phổi Rút nòngtrocat Kẹp đầu ngoài ống dẫn l u, luồn ống

dẫn l u vào troca rồi đẩy vào khoang màng

phổi đến vị trí đã định ( luồn sâu 6-10 cm )

Rút troca ra 

Kỹ thuật :Đặt ống dẫn l u

Nối ống dẫn l u với máy hút hoặc bình dẫn

l u

Cố định dẫn l u vào da bằng chỉ khâu đặt 1 đ ờng khâu túi hoặc khâu chữ U quanh ống dẫn l u để thắt lại khi rút ống

Kiểm tra lại dẫn l u

Kỹ thuật: Dẫn l u

Dẫn l u 1 bì nh

áp dụng cho Bn TKMP đơn thuần

Dịch trong bình có thể trào ng ợc vào

khoang màng phổi nếu đặt bình cao hơn

mức của dẫn l u

Kỹ thuật: Dẫn l u

Dẫn l u 2 bình:

áp dụng trong dẫn l u dịch và khí.

Để đảm bảo dẫn l u liên tục, điều khiển và

giữ ổn định áp lực, áp lực hút th ờng nối dẫn

l u với máy hút qua 1 van gọi là van Jeanneret

chiều cao cột n ớc tính bằng cm chính là áp

lực máy hút( cm H2O ).

Tai biến: Chảy máu

Nguyên nhân: Hay gặp với dẫn l u Joly hoặc

do chọc phải mạch máu

Lâm sàng: Máu chảy trong ống dẫn l u, có

hội chứng TDMP, thay đổi hình ảnh XQ

Nguy cơ: Tắc ống dẫn l u, mất máu

Theo dõi: Nếu chảy máu nhiều hoặc không cầm (> 300 ml trong 3 giờ ) phải mở ngực

Tai biến: Phù phổi

Nguyên nhân: do hút quá nhanh và áp lực

hút quá mạnh

Th ờng tự hết

Phòng tránh: Hút từ từ nhất là các tr ờng

hợp TD-TKMP đã nhiều ngày

Tai biến: Tràn khí d ới da

Th ờng do tắc dẫn l u

Lồng ngực căng, phồng, ấn thấy lạo xạo d ới da

Cần phải kiểm tra lại dẫn l u màng phổi

Nếu TKDD nhiều, lan rộng phải đặt lại dẫn

l u khác

Tai biến: Nhiễm khuẩn

Nhiễm trùng tại chỗ đặt dẫn l u, viêm mủ

màng phổi, nhiễm trùng huyết

Xử trí: Rút dẫn l u và cho kháng sinh

Tai biến: Tắc ống dẫn l u

Do cục máu đông, dẫn l u bị gập, đặt dẫn l u

không đúng vị trí.

TKMP: Không thấy các bọt khí, cột n ớc

không dao động theo nhịp thở của Bn.

Nguy cơ: TKMP áp lực nhất là ở các Bn đang

thở máy.

Xử trí: Đặt lại dẫn l u.

§Æt dÉn l u mµng phæi trong mét sè bÖnh lý

TKMP tù nhiªn

TKMP lµ biÕn chøng cña bÖnh phæi m·n

TKMP trong khi ®ang TKNT

Trµn m¸u MP

Trµn mñ mµng phæi

TKMP sau chÊn th ¬ng

TDMP t¸i ph¸t

Đặt dẫn l u màng phổi trong một số bệnhlý:

tràn khí màng phổi tự nhiên

Đặt dẫn l u màng phổi: hút khí cho Bn đỡ

khó thở làm nở phổi nhanh giúp chỗ rách

màng phổi dễ liền

Khi đã hết khí: tiếp tục hút trong 24giờ,

chụp lại XQ phổi Kẹp dẫn l u trong 24giờ, chụplại XQ phổi nếu không còn khí thì rút dẫn l u

§Æt dÉn l u mµng phæi trong mét sè bÖnh lý:

TKMP lµ biÕn chøng cña bÖnh phæi m·n tÝnh

§Æt dÉn l u khÝ hót trong nhiÒu ngµy NÕu sau

8-10 ngµy kh«ng hÕt khÝ nªn g©y dÝnh mµng phæi  

§Æt dÉn l u mµng phæi trong mét sè bÖnh lý:

TKMP trong khi ®ang TKNT

CÇn ph¸t hiÖn ngay do nguy c¬ g©y trµn khÝ

d íi ¸p lùc

§Æt dÉn l u hót khÝ, cè g¾ng gi¶m ¸p lùc m¸y thë hoÆc cai thë m¸y sím nÕu ® îc

Chó ý theo dâi s¸t t×nh tr¹ng dÉn l u

Đặt dẫn l u màng phổi trong một số bệnh lý:

Tràn máu màng phổi

  Đặt dẫn l u tại khoang liên s ờn 5,6 đ ờng

nách giữa Nếu TK-TM MP đặt 2 dẫn l u:

1 tại liên s ờn 2 đ ờng giữa đòn

1 tại liên s ờn 5,6 đ ờng nách giữa

Nguy cơ:

Tắc ống dẫn l u

Dính màng phổi

Đặt dẫn l u màng phổi trong một số bệnh lý:

Tràn máu màng phổi sau chấn th ơng

 Th ờng do gãy x ơng s ờn

 Có thể vừa có TKMP và tràn máu MP Đặt

dẫn l u tại khoang liên s ờn 2 đ ờng giữa đòn

Phát hiện các tổn th ơng phối hợp. 

Đặt dẫn l u màng phổi trong một số bệnh lý

Tràn dịch màng phổi tái phát

Đặt dẫn l u để gây dính màng phổi Th ờng

đặt tại nơi thấp nhất

Hút hết dịch

Bơm chất gây dính vào khoang màng phổi (nếu có chỉ định)

Kü thuËt :Chän ®iÓm chäc

DÉn l u mét b×nh

Fig 4

DÉn l u hai b×nh