cường giáp và cơn nhiễm độc giáp cấp

Cường giáp và cơn nhiễm độc giáp cấp Nguyễn Đức Nhã Dựa theo : 1.. C ờng giápC ờng giáp hay nhiễm độc giáp là hậu quả của sự tăng tiết hormon tuyến giáp Thyroxine T4 và... C¬n c êng gi¸p

Cường giáp và cơn nhiễm

độc giáp cấp

Nguyễn Đức Nhã Dựa theo :

1 Tarascon internal medicine and Critical care

pocketbook

2 Clinical Critical care medicine 2006

Sinh tổng hợp Hocmôn TG

Tr i qua 4 giai o n ả đ ạ

Tr i qua 4 giai o n ả đ ạ

1. B t Iod B t Iod ắ ắ

Iod (thức ăn )→máu

2. Ôxy hoá iod Pt th nh iod nguyên t Ôxy hoá iod Pt th nh iod nguyên t à à ử ử

3. G n iod nguyên t v i Tyrosin,t o hoocmon G n iod nguyên t v i Tyrosin,t o hoocmon ắ ắ ử ớ ử ớ ạ ạ

g n v i thyronin ắ ớ

g n v i thyronin ắ ớ

I o + tyrosin →MIT(monoiodo tyrosin),

DIT(diiodo tyrosin) MIT +MIT→T 3 Tri iodo thyronin DIT+DIT→T 4 Tetra iodo thyroxin

T 3, T 4 + thyronin →T 3 ,T 4 thyronin

4. Gi i phóng hocmin v o máu Gi i phóng hocmin v o máu ả ả à à

-Thyroglobulin T 3 ThyroglobulinT 4

T 3 T 4 4

-PTU

[iod vô cơ] cao trong tuyến→ức chế

[iod hữu cơ cao]→giảm thu nhận →giảm tông hợp

Vận chuyển và bài xuất HM

Trong máu 93% T4, 7% T3, sau v i ng y T4 chuy n th nh , sau v i ng y T4 chuy n th nh àà àà ểể àà

T3 l d ng ho t l d ng ho t à ạà ạ ạ độạ độngng

G n ch y u v o prôtêin huy t tắ ủ ế à ế ương(globulin)

N ng ồ độ bình thường:

C ờng giáp

C ờng giáp hay nhiễm độc giáp là hậu quả của sự

tăng tiết hormon tuyến giáp Thyroxine (T4) và

C¬n nhi ễ ễ m m độ độ c c gi¸p cÊp

(Thyroid storm)

t¨ng bïng næ c¸c triÖu chøng cña t×nh tr¹ng c êng gi¸p, ®e do¹ tÝnh m¹ng cña bÖnh nh©n, cÇn ph¶i cho nhËp viÖn ngay

giµ, t×nh tr¹ng suy tim vµ c¸c biÕn chøng ®i kÌm nh rèi lo¹n nhÞp tim, mÊt bï t©m thÇn hay låi m¾t ¸c tÝnh)

C¬n c êng gi¸p cÊp

Th¨m kh¸m tuyÕn gi¸p th« b¹o

Do thuèc: thuèc cã iod (acid opanoid, ipodatesau ®iÒu trÞ iod phãng x¹,Amiodarone,

amphetamine, haloperidol

C¬n c êng gi¸p cÊp

Hoµn c¶nh xÈy ra:

C¸c bÖnh lý cÊp tÝnh, stress:

Can thiÖp phÉu thuËt

NhiÔm khuÈn cÊp (nhÊt lµ nhiÔm khuÈn h« hÊp ) BÖnh lý cÊp cøu cña hÖ tim m¹ch vµ h« hÊp: (nhåi m¸u c¬ tim cÊp, nhåi m¸u phæi) hay c¸c bÖnh lý chuyÓn ho¸ cÊp

NhiÔm toan xªt«n do tiÓu ® êng,

T×nh tr¹ng mÊt n íc nÆng)

Stress t©m thÇn

Chẩn đoán lâm sàng

Khởi đầu th ờng đột ngột với gia tăng nhanh các biểu

hiện tình trạng c ờng giáp

39oC → 41oC.

Kèm : thở nhanh, da nóng, khát n ớc, mất n ớc toàn thể

nặng, sút cân rất nhanh

Biểu hiện tim mạch :

Nhịp nhanh xoang (>160 ck/min) hay cơn rung nhĩ

nhanh Cóth g p tình trạng suy tim cung l ợng tim cao Cóth g p tình trạng suy tim cung l ợng tim cao ể ặể ặ

Hiếm thấy dấu hiệu suy vành

Chẩn đoán lâm sàng

Biểu hiện thần kinh tâm thần

Kích động, run, lú lẫn mất định h ớng, ảo giác, sảng thậm chí cơn loạn thần cấp

Đôi khi tiến triển tới hôn mê thực sự

lâm sàng

Bệnh cơ của Basedow: liệt tứ chi,rối loạn nuốt,rối loạn phát

âm, tổn th ơng các dây vận nhãn hay liệt cơ hô

hấp gây suy hô hấp

đau bụng, buồn nôn, nôn , ỉa chảy thậm chí vàng da và

ChÈn ®o¸n l©m sµng

C¸c dÊu hiÖu kh¸c:

ca)

DÊu hiÖu m¾t cña c êng gi¸p(

DÊu hiÖu m¾t cña c êng gi¸p(Graefe )ph¸t hiÖn ® îc

Låi m¾t ¸c tÝnh hiÕm gÆp song rÊt nÆng

§«i khi biÓu hiÖn kh«ng ®iÓn h×nh

Cholesterol m¸u gi¶m, gi¶m triglycerid

i n tim

Đ ệ i n tim

Đ ệ

Bilan nhi m khu n ễ ẩ

Xử trí

carbimazole (thuèc øc chÕ tæng hîp thyroxine)

200-250 mg x 4giờ/ngµy

Sau 24h gi¶m liÒu xuèng 100-200 mg x 4 lÇn/ngµy b¾t ®Çu

cã t¸c dông nhanh h¬n so víi carbimazol

Carbimazole: methimazole

10- 15 mg uèng x 4 lÇn/ngµy

Sau 1 tuÇn gi¶m liÒu: 10 mg x 3 lÇn/ngµy

Td phụ: Rlth, giả ả m b ch c u m b ch c u ạ ạ ầ ầ

Xử trí

carbimazole hay PTU ít nh t 2 h ấ

Uèng dung dÞch Lugol iodin 60 giọt/ngµy chia 3 lÇn/ngµy Gi¶m vµ c¾t Iode sau 2 ngµy nÕu dïng PTU hay sau 1 tuÇn

nÕu dïng carbimazol

D ng iodine:Lithium cacbonate 300mg /6h, duy trì ị ứ

m c 1mEq/lứ

Xử trớ

3 Thuốc chẹn bêta giao cảm TM ( Chắc chắn BN không bị

nếu không có biểu hiện rối loạn huyết động,nhắc lại 15 phút/lần tới

khi đ a đ ợc tần số tim xuống khoảng 100-120 ck/phút Duy tr ỡ: uống 20-60mg/6h

Xử trớ

Nếu có tình trạng rung nhĩ hay flutter nhĩ có thể chỉ

định dùng digoxin

Liều t n công ấ

Liều t n công ấ : 0,5 mg TM trong vòng 30 phút sau đó 0,25

mg TM trong vòng 30 phút x 2h/lần tới khi khống chế đ ợc tần số thất (100-120 ck/min) hay tới khi đạt tổng liều 1,5 mg

Liều duy trì : 0,25-0,5 mg/ngày đ ờng uống

Xử trí

4 Đ ề Đ ề i u tr b nh li c p t i u tr b nh li c p t ị ệ ị ệ ấ ấ ính:Nhi m trùng , a ch y nh:Nhi m trùng , a ch y ễ ễ ỉ ỉ ả ả

5 Đ ề Đ ề i u tr khác: i u tr khác: ị ị

H nhi t:paracetamol,chạ ệ ườm l nh, không dùng ạ

bÖnh nh©n kh«ng c¶i thiÖn sau ®iÒu trÞ tÝch cùc 24-48h

gi¸p

Xử trí

Dïng thuèc kh¸ng gi¸p tr¹ng

PTU:Khởi đầu 600mg-1000mg,sau 200-300mg /4-6h

Methimazole:Ban đầu 60-100mg sau 20-30mg/6-8h