Sinh học chương IX

• Nơron có chức năng cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh.. II.Các bộ phận của hệ thần kinh1.Cấu tạo: Hệ thần kinh gồm bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên.. • Nằm ngoài bộ phận

Chương IX

THẦN KINH

VÀ GIÁC QUAN

Bài 43:

GIỚI THIỆU CHUNG

HỆ THẦN KINH

I.Nơron - đơn vị cấu tạo hệ thần kinh

• Nơron là đơn vị cấu tạo

nên hệ thần kinh.

• Mỗi nơron bao gồm một

thân, nhiều sợi nhánh và

một sợi trục Sợi tr ục

thường có bao miêlin

Tận cùng có các cúc

xináp là nơi tiếp giáp giữa

các nơron này với các

nơron khác hoặc với cơ

quan trả lời.

• Nơron có chức năng cảm

ứng và dẫn truyền xung

thần kinh.

Thân nơron Nhân

Sợi nhánh

Bao miêlin Sợi trục

Cúc xináp

Eo Răngviê

II.Các bộ phận của hệ thần kinh

1.Cấu tạo:

Hệ thần kinh gồm bộ

phận trung ương và bộ

phận ngoại biên.

• Nằm ngoài bộ phận trung

ương thần kinh do các bó

sợi cảm giác và bó sợi vận

dộng tạo nên Thuộc bộ

phận ngoại biên còn có

hạch thần kinh.

• Bộ phận trung ương có

não và tuỷ sống được bảo

vệ trong các khoang xương

và màng não tuỷ : hộp sọ

chứa não; tuỷ sống nằm

trong ống xương sống

Hộp sọ

Cột sống

Tuỷ sống Dây thần

kinh tuỷ Não

II.Các bộ phận của hệ thần kinh

2.Chức năng:

Hệ thần kinh có các chức năng:

-Hệ thần kinh vận động (cơ xương) liên quan đến

hoạt động của các cơ vân là hoạt động có ý thức.

-Hệ thần kinh sinh dưỡng điều hoà hoạt động của các cơ quan dinh dưỡng và cơ quan sinh sản Đó là

những hoạt động không có ý thức.

Bài 44:

TÌM HIỂU CHỨC NĂNG

CỦA TUỶ SỐNG

I.Mục tiêu

• Tiến hành thành công các thí nghiệm quy định.

• Từ các kết quả quan sát được qua thí

nghiệm:

+ Nêu được chức năng, đồng thời phỏng đoán được các thành phần cấu tạo của tuỷ sống.

+ Đối chiếu với cấu tạo của tuỷ sống qua hình vẽ để khẳng định mối quan hệ giữa

cấu tạo và chức năng.

II.Phương tiện dạy học

• Ếch (hoặc cóc, nhái, chẫu chàng) : 1 con.

• Dụng cụ mổ và nửa lưỡi dao bào bẻ vát ; giá treo ếch ; kim băng to.

• Dung dịch HCl 0.3%, 1%, 3%.

• Diêm.

• Cốc đựng nước lã (250ml), đĩa kính đồng hồ.

• Bông thấm nước.

• Một đoạn tuỷ sống lợn tươi (nếu có).

Bài 45:

DÂY THẦN KINH TUỶ

I.Cấu tạo của dây thần kinh tuỷ

- Có 31 đôi dây thần kinh tuỷ

- Các dây thần kinh liên hệ với tuỷ sống qua rễ

trước(rễ vận động) và rễ sau (rễ cảm giác)

- Các nhóm sợi liên quan đến các rễ này sau khi

đi qua khe giữa hai đốt sống liên tiếp đã nhập lại thành dây thần kinh tuỷ

Sợi hướng tâm

Sợi li tâm

Rễ sau

Rễ trước

Lỗ tuỷ

II.Chức năng của dây thần kinh tuỷ

Bảng 45 Kết quả thí nghiệm tìm hiểu chức năng của các rễ tuỷ.

Thí nghiệm Điều kiện Kết quả

1 Kích thích

bằng HCl 1% chi

sau bên phải

Rễ trước bên phải bị cắt Chi đó không co (chân phải)

nhưng co chi sau bên trái và

cả 2 chi trước

2 Kích thích

bằng HCl 1% chi

sau bên trái

Rễ sau bên trái

bị cắt Không chi nào co cả

• Rễ sau dẫn truyền sung

thần kinh cảm giác từ thụ

quan về trung ương

• Rễ trước dẫn truyền xung

thần kinh từ trung ương ra

cơ quan đáp ứng

• Kết luận: Rễ trước và rễ sau

nhập lại thành dây thần kinh

tuỷ dẫn truyền xung thần

kinh vận động và cảm giác

Rễ tuỷ

Nón tuỷ

Dây thần kinh tuỷ

Chức năng của dây thần

kinh tuỷ

Dẫn truyền các xung thần

kinh cảm giác từ thụ quan về

trung ương và dẫn truyền

xung thần kinh vận động từ

trung ương thần kinh đến cơ

quan đáp ứng

Bài 46:

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO,

NÃO TRUNG GIAN

I.Vị trí và các thành phần của não bộ

▼ Tìm hiểu hình 46-1 để hoàn chỉnh thông tin sau:

- Trụ não tiếp liền với tủy

sống ở phía dưới Nằm

giữa trụ não và đại não là

……… Trụ não

gồm ………… ,

và ……… Não giữa gồm

……… ở mặt trước và

………… ở mặt sau

- Phía sau trụ não là

não trung gian

hành não cầu não

não giữa

cuốn não củ

não sinh tự

Bài 47:

ĐẠI NÃO

Bài 48:

HỆ THẦN KINH SINH

DƯỠNG