câu phủ định 8

Câu phủ định CÂU PHỦ ĐỊNH TIẾT : 91 HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP UYỆN... CÂU PHỦ ĐỊNH TIẾT : 91 HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN... CÂU PHỦ ĐỊNH MIÊU TẢ: Thông báo không

NĂM HỌC : 2009 - 2010

GIÁO VIÊN: LÊ ĐINHG VIÊN

TRƯỜNG THCS HÙNG VƯƠNG

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2: Các câu sau đây câu nào là câu trần thuật?

a Thế rồi Dế Choắt tắt thở.

b Cô ấy đẹp quá.

c Đừng cho gió thổi nữa!

d Hôm nay anh có đi học không?

Câu trần thuật

Câu cảm thán Câu cầu khiến Câu nghi vấn

CÂU PHỦ ĐỊNH

BÀI 22

TIẾT : 91

Ví dụ 1/ SGK 52

b) Nam đi Huế.

c) Nam đi Huế.

d) Nam đi Huế.

không chẳng chưa

a) Nam đi Huế.

Câu phủ định

CÂU PHỦ ĐỊNH

TIẾT : 91 HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP UYỆN

Ví dụ 1/ SGK 52

b) Nam đi Huế.

c) Nam đi Huế.

d) Nam đi Huế.

không chẳng chưa

Thông báo có sự việc

đi Huế.

Thông báo không

có sự việc đi Huế.

a) Nam đi Huế Khẳng định.

CÂU PHỦ ĐỊNH

TIẾT : 91

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

Nam đi Huế không phải bằng tàu.

Nam không phải là em tôi.

1

2

3

Ví dụ

Không có quan hệ

Không có tính chất Không có sự vật

CÂU PHỦ ĐỊNH

TIẾT : 91 HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

CÂU

PHỦ

ĐỊNH

MIÊU

TẢ:

(Thông

báo

không

có)

Sự việc

Sự vật Quan hệ Tính chất

Nam không phải là em tôi.

Nam không đi Huế.

Nam không phải là em tôi.

1 2 3

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP huyện

HÌNH ẢNH NĂM THẦY BÓI XEM VOI

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

Thầy sờ vòi bảo:

-Tưởng con voi như thế nào, hóa ra nó

sun sun như con đỉa Thầy sờ ngà bảo:

nó chần chẫn như cái đòn càn.

Thầy sờ tai bảo:

Nó bè bè như cái quạt thóc.

( Thầy bói xem voi)

Ví dụ 2/ SGK 52

- Không phải ,

- Đâu có!

CÂU PHỦ ĐỊNH TIẾT : 91

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

Ghi nhớ

• Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định như:

không, chẳng, chả, chưa,không phải(là), chẳng phải(là), đâu có phải(là), đâu(có),…

• Câu phủ định dùng để:

- Thông báo, xác nhận không có sự việc, tính chất, quan hệ

nào đó (câu phủ định miêu tả).

- Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác

bỏ).

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

CÂU PHỦ ĐỊNH TIẾT : 91

Em hãy cho biết câu sau đây là câu phủ định miêu tả hay bác bỏ:

Bạn ấy không giỏi toán.

VD1:

A: Thu có giỏi toán không?

B: Bạn ấy không giỏi toán.

VD2:

A: Thu rất giỏi toán.

B: Bạn ấy không giỏi toán.

 Để phân biệt chức năng câu phủ định, ta cần phải căn cứ vào tình huống giao tiếp.

HỘI THI

GIÁO VIấN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

Cõu phủ định miờu tả Cõu phủ định bỏc bỏ

VÍ DỤ

1.“Trẫm rất đau xót về việc đó, thể dời đổi.”

Phủ định Phủ định + = Ýnghĩa khẳng định.

Trẫm rất đau xót về việc đó, nên phải dời đổi 2.Câu chuyện ấy biết ai chẳng

Phủ định

Từ nghi vấn + = ý nghĩa khẳng định.

(Chiếu dời đô,Lí Công Uẩn)

Câu chuyện ấy ai cũng biết.

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

1.Trong tất cả các câu sau đây câu nào là câu phủ định

bác bỏ? Vì sao?

a Tất cả quan chức nhà nước vào buổi sáng ngày khai

trường đều chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các

trường học lớn nhỏ Bằng hành động đó, họ muốn cam kết rằng, không có ưu tiên nào lớn hơn ưu tiên giáo dục thế hệ trẻ cho tương lai ( Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra)

Tôi an ủi Lão:

Vả lại ai

nuôi chó mà chả bán hay giết thịt! Ta giết nó chính là ta

hóa kiếp cho nó đấy, hóa kiếp để cho nó làm kiếp khác.

( Nam Cao, Lão Hạc)

- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu!

Không, chúng con không đói đâu.Hai đứa ăn hết ngần

kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa

Phản bác lại suy nghĩ của Lão Hạc.

Phản bác lại điều mà Cái Tí cho là mẹ nó đang nghĩ

b.

c.

( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

*Bài tập 2.

a Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường,

song không phải là không có ý nghĩa

( Hoài Thanh, Ý nghĩa văn chương )

b Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không ai

không từng ăn trong tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa

thu vào lòng vào dạ ( Băng Sơn, Quả thơm )

c Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai chẳng có một lần

nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm

nháp món sấu dầm bán trước cổng trường

Đặt câu không có từ ngữ phủ định mà có ý nghĩa tương đương.

Cả 3 câu trên đều là câu phủ định Nhưng ý nghĩa của 3 câu đều là khẳng định

a/ Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải là không có ý nghĩa ( Hoài Thanh, Ý nghĩa văn chương )

- Câu có ý nghĩa tương đương: Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện

hoang đường, song có ý nghĩa.

b/ Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không ai không từng ăn trong tết

Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ (Băng Sơn, Quả thơm)

- Câu có ý nghĩa tương đương: Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng ai cũng từng ăn trong tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ.

c/ Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai chẳng có một lần nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm nháp món sấu dầm bán trước cổng trường

( Tạ Việt Anh, Cây sấu Hà Nội )

- Câu có ý nghĩa tương đương: Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai cũng có

một lần nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao

chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm nháp món sấu dầm bán

trước cổng trường.

=> Những câu trong bài tập 2 ý nghĩa khẳng định được nhấn mạnh hơn những câu ta vừa đặt * Lưu ý: Câu phủ định vẫn có thể dùng để biểu thị ý nghĩa khẳng định

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP HUYỆN

3 Xét câu văn sau và trả lời câu hỏi.

Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp.

( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí) Nếu Tô Hoài thay từ phủ định không bằng chưa thì

nhà văn phải viết lại câu văn này như thế nào? Nghĩa

của câu có thay đổi không? Câu nào phù hợp với câu

chuyện hơn, vì sao?

ý nghĩa của câu thay đổi.

Choắt chưa dậy được, nằm thoi thóp.

Câu văn của Tô Hoài thích hợp với mạch của câu chuyện

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP huyện

Bài tập 4: Xác định câu phủ định- để làm gì?- đặt câu ý tương đương.

a) Đẹp gì mà đẹp!

b) Làm gì có chuyện đó!

c)Bài thơ này mà hay à?

d) Cụ tưởng tôi sung sướng

hơn chăng?

Không đẹp tí nào!

Không thể có chuyện đó được! Bài thơ này chẳng hay chút nào! Tôi đâu có sung sướng gì!

Không phải câu phủ định- nhưng dùng để biểu thị ý nghĩa phủ định

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP huyện

CÂU PHỦ ĐỊNH TIẾT : 91

Câu phủ định

Bỏc bỏ

ý kiến, nhận định

Thụng bỏo, phủ nhận sự việc, sự vật

Phủ định bỏc bỏ

Phủ định miờu tả

Chứa

những

từ phủ

định

CẤP huyện

Chỳ ý: Trong thực tế núi và viết :

+ Hai lần phủ định là nhấn mạnh ý khẳng định

+ Cõu nghi vấn, cảm thỏn … cũng cú thể mang ý phủ định.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

 Làm bài tập số 5 (SGK/ 54).Trả lời câu hỏi có thể

thay từ: quên = không; chưa = chẳng được không? Vì sao? (Tương tự bài tập 3)

có sử dụng câu phủ định miêu và câu phủ định bác bỏ.

phần tập làm văn): Điều tra tìm hiểu, nghiên cứu về một

di tích, thắng cảnh ở địa phương em Viết một bài văn

thuyết minh không quá 100 chữ.

HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI

CẤP huyện