cau phu dinh

Kiểu câu Đáp án Đặc điểm hình thức và chức năng1 Câu nghi vấn A là câu có những từ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi...dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói người viết 2 Câu c

Kiểu câu Đáp án Đặc điểm hình thức và chức năng

1 Câu nghi

vấn A là câu có những từ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi

ơi dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói( người viết)

2 Câu cầu

khiến

B là câu không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán; thường dùng để

kể, thông báo, nhận định, miêu tả

3 Câu cảm

thán C là câu có chứa từ nghi vấn (ai, gì, nào ) hoặc có

từ hay,có chức năng chính là dùng để hỏi.

Kiểm tra bài cũ: Chọn đáp án ở hai cột sao cho phù hợp.

1-C

2-D

3-A

TIẾNG VIỆT Tiết 91:

B¹n biÕt g×

vÒ HuÕ?

I Đặc điểm hình thức và chức năng

1 Xét các ví dụ:

A Nam đi Huế.

B Nam không đi Huế.

C Nam chưa đi Huế.

D Nam chẳng đi Huế.

Có chứa các từ phủ định

Câu có những từ phủ định là câu phủ định

Hình thức

Chức năng

(Thông báo)

Thông báo , xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó

(gọi là phủ định miêu tả)

2 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Thầy sờ vòi bảo :

- Tưởng con voi như thế nào, hoá ra nó sun sun như con đỉa Thầy sờ ngà bảo :

- Không phải, nó chần chẫn như cái đòn càn.

Thầy sờ tai bảo :

- Đâu có ! Nó bè bè như cái quạt thóc.

( Thầy bói xem voi )

Chức năng: Để phản bác một ý kiến, một nhận định

(Câu phủ định bác bỏ)

Ghi nhớ

• Câu phủ định là câu có chứa những ngữ từ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải( là), đâu có phải( là),

đâu( có),

• Câu phủ định dùng để :

- Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất,

quan hệ nào đó ( câu phủ định miêu tả).

- Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ)

Đặt câu cho cuộc đối thoại giữa hai bạn có sử dụng từ phủ định

Th¶o luËn nhãm theo cÆp

Em hãy cho biết câu sau đây là câu phủ

định miêu tả hay bác bỏ:

Bạn ấy không giỏi toán.

VD1:

A: Thu có giỏi toán không?

B: Bạn ấy không giỏi toán.

VD2:

A: Thu rất giỏi toán.

B: Bạn ấy không giỏi toán.

Em hãy cho biết câu sau đây là câu phủ định hay câu khẳng định?

Bạn ấy không phải là không giỏi toán.

Câu này có hai lần phủ định có nghĩa là: Bạn ấy giỏi toán ( chính là câu khẳng định).

Bài tập 1: Trong các câu sau đây, câu nào là câu phủ định Câu nào là câu phủ định bác bỏ? Vì sao?

a Tất cả quan chức nhà nước vào buổi sáng ngày khai trường đều chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các trường học lớn nhỏ

(Cổng trường mở ra Lý Lan)–

b Tôi an ủi lão:

Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt! Ta giết nó chính là hoá kiếp cho

- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu!

Bằng hành động đó, họ muốn cam kết rằng, không có ưu tiên nào lớn hơn ưu tiên giáo dục thế hệ trẻ cho tương lai

II luyện tập–

*Bài tập 2.

a Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường,

song không phải là không có ý nghĩa

( Hoài Thanh, Ý nghĩa văn chương )

b Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không ai

không từng ăn trong tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa

thu vào lòng vào dạ ( Băng Sơn, Quả thơm )

c Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai chẳng có một lần

nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm

nháp món sấu dầm bán trước cổng trường

( Tạ Việt Anh, Cây sấu Hà Nội )

Cho biết các câu sau có ý nghĩa phủ định không? Vì sao?

Đặt câu không có từ ngữ phủ định mà có ý nghĩa tương đương.

Cả 3 câu trên đều là câu phủ định Nhưng ý nghĩa

* So sánh: Các câu trong bài tập 2 với các câu ta vừa đặt.

a/ Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải là

không có ý nghĩa ( Hoài Thanh, Ý nghĩa văn chương )

- Câu có ý nghĩa tương đương: Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện

hoang đường, song có ý nghĩa.

b/ Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không ai không từng ăn trong tết

Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ (Băng Sơn, Quả thơm)

- Câu có ý nghĩa tương đương: Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng ai

cũng từng ăn trong tết Trung thu, ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ.

c/ Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai chẳng có một lần nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm nháp món sấu dầm bán trước cổng trường

( Tạ Việt Anh, Cây sấu Hà Nội )

- Câu có ý nghĩa tương đương: Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai cũng có

một lần nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ước ao

* Gợi ý: Nếu thay không bằng chưa thì câu viết lại là:

* Bài tập 3 Xét câu văn sau đây:

Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp

( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí )

- Ý nghĩa của câu cũng thay đổi:

không có hàm ý là về sau có thể có

thời điểm nào đó không có, nhưng sau thời điểm đó có thể

có

- Câu văn của Tô Hoài thích hợp với mạch của câu chuyện

hơn ( Vì sau khi bị chị Cốc mổ, Choắt đã nằm thoi thóp không

bao giờ dậy nữa và chết)

Bài tập 4: Xỏc định các câu sau có phải là câu phủ định không - dùng để làm gỡ?- đặt cõu ý tương đương?.

a) Đẹp gỡ mà đẹp!

b) Làm gỡ cú chuyện đú!

c)Bài thơ này mà hay à?

d) Cụ tưởng tụi sung sướng

hơn chăng?

Khụng đẹp tớ nào!

Khụng thể cú chuyện đú được! Bài thơ này chẳng hay chỳt nào! Tụi đõu cú sung sướng gỡ!

Khụng phải cõu phủ định- nhưng dựng để biểu thị ý nghĩa phủ định

Thuộc ghi nhớ- hoàn thành các bài tập còn lại

Hướng dẫn học bài :