Bài thuyết trình về thành ngữ

Bài thuyết trình về thành ngữ đưa ra khái niệm thế nào là thành ngữ, nghĩa của thành ngữ, và sử dụng thành ngữ như thế nào

c« trß 7A KÝnh chµo c¸c thÇy c« gi¸o

vÒ dù giê th¨m líp

c« trß 7A KÝnh chµo c¸c thÇy c« gi¸o

vÒ dù giê th¨m líp

GV:Phạm Thị Kim Oanh Trường THCS Đinh Tiên Hoàng

2

c« trß 7A KÝnh chµo c¸c thÇy c« gi¸o

vÒ dù giê th¨m líp

GV:Phạm Thị Kim Oanh Trường THCS Đinh Tiên Hoàng

Câu hỏi: Thế nào là từ đồng âm? Phân tích từ đồng âm trong ví

dụ sau?

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng

nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.

Ví dụ: Những đôi mắt sáng thức đến

D T

=> Khi giao tiếp cần phải nói rõ ràng, chú ý ngữ cảnh, tránh hiểu sai nghĩa của từ.

KiÓm tra bµi cò

-Khi sử dụng từ đồng âm ta cần chú ý điều gì?

THÀNH NGỮ

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay

(ca dao)

I Thế nào là thành ngữ?

Xét cụm từ lên thác xuống

ghềnh, có thể thay đổi trật

tự hoặc thêm, bớt một số từ

được không, tại sao?

Cụm từ lên thác xuống ghềnh có cấu tạo như thế

nào?

Em hãy giải thích ý nghĩa của cụm từ lên thác xuống ghềnh?

Lên thác xuống ghềnh:

Cấu tạo: cố định

Gian nan, trắc trở

Nhận xét ý nghĩa của

cụm từ này?

Ý nghĩa: hoàn chỉnh

Tiết 48

Xét cấu tạo và ý nghĩa cụm từ gạch chân sau:

THÀNH NGỮ

1 Khái niệm thành ngữ:

Thành ngữ là loại cụm từ có , biểu thị

một

Giải thích ý nghĩa của các thành ngữ sau?

Tham sống sợ chết Mưa to gió lớn Nhanh như chớpKhẩu phật tâm xà

2 Nghĩa của thành ngữ:

Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh, …

I Thế nào là thành ngữ?

Thành ngữ được hiểu theo phép chuyển nghĩa thường sử dụng những biện pháp tu từ

nào?

cấu tạo cố định

ý nghĩa hoàn chỉnh

Thành ngữ được hiểu theo nghĩa đen Thành ngữ được hiểu theo phép chuyển nghĩa

Tiết 48

Nhà tranh vách đất (hoán dụ)

(so sánh) (ẩn dụ) Bùn lầy nước đọng

THÀNH NGỮ

Vậy nghĩa của thành ngữ được tạo ra như thế nào?

Thành ngữ là loại cụm từ có , biểu

thị một

Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa

đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh, …

I Thế nào là thành ngữ?

cấu tạo cố định

ý nghĩa hoàn chỉnh

THÀNH NGỮ

Lưu ý: Tuy có cấu tạo cố định nhưng một số ít

thành ngữ vẫn có thể biến đổi nhất định

- Đứng núi này trông núi khác

- Đứng núi nọ trông núi kia

Đứng núi này trông núi nọ

Tiết 48

Ví dụ:

Ghi nhớ 1:

Có cách diễn đạt tương

tự nào khác?

II Sử dụng thành ngữ:

a Thân em vừa trắng lại vừa tròn

với nước non (Hồ Xuân Hương)

b Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho

em một cái ngách sang nhà anh,phòng khi có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang… ( Tô Hoài)

Bảy nổi ba chìm

Xác định thành ngữ trong các câu trên? Xác định vai trò ngữ

pháp của thành ngữ

trong các câu đó?

Thành ngữ làm vị ngữ

Thành ngữ làm phụ ngữ trong cụm danh từ

c đều là anh em.Năm châu bốn biển

tắt lửa tối đèn

Thành ngữ làm chủ ngữ

1 Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm động từ, cụm danh từ …

I Thế nào là thành ngữ?

THÀNH NGỮ

Tiết 48

2 Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu

cảm cao.

II Sử dụng thành ngữ:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Vất vả lận đận với nước non

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

với nước non.Bảy nổi ba chìm

Câu có sử dụng thành ngữ Câu không sử dụng thành ngữ

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nayThân cò Nước non lận đận một mìnhgian nan trắc trở bấy nay

So sánh cách diễn đạt giữa các câu tương ứng, cách diễn đạt nào hay hơn, vì sao?

I Thế nào là thành ngữ?

THÀNH NGỮ

Tiết 48

Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao

II Sử dụng thành ngữ:

THÀNH NGỮ

Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm

phụ ngữ trong cụm động từ, cụm danh từ …

Tiết 48

Ghi nhớ 2:

Nhóm1: Tìm thành ngữ với nghĩa chỉ sự may mắn, tình cờ ngẫu nhiên.

Nhóm2: Tìm thành ngữ với nghĩa chỉ sự tráo trở,bội bạc.

Nhóm3: Tìm thành ngữ với nghĩa chỉ việc làm phí công vô ích.

Nhóm 4: Tìm thành ngữ với nghĩa chỉ sự khó khăn, gian khổ.

Mèo mù vớ cá rán Chết đuối vớ được cọc Buồn ngủ gặp chiếu manh

Ăn cháo đá bát Qua cầu rút ván

Vô ơn bạc nghĩa

Dã Tràng xe cát Nước đổ đầu vịt Nắm muối bỏ bể

Nằm gai nếm mật Dầm mưa dãi nắng

Ăn gió nằm sương

Hoạt động nhóm (3 phút)

- Sơn hào hải vị - Các sản vật, món

ngon của rừng, biển - Ẩn dụ

- Nem công chả phượng Các món ăn quý hiếm - Ẩn dụ

-Rất khoẻ

-Không người ruột thịt

thân thích

- So sánh

-Trực tiếp bằng

từ Hán Việt

-Tuổi già sức yếu - Ẩn dụ

- Khoẻ như voi

- Tứ cố vô thân

- Da mồi tóc sương

Bài I SGK/ 145 Tìm, giải thích nghĩa và hình thức thể hiện của các

thành ngữ:

a

b

c

Bài 2 SGK/ 145 Kể vắn tắt truyện ngụ ngôn tương ứng để thấy

rõ lai lịch của thành ngữ: Ếch ngồi đáy giếng

Thành ngữ : Ếch ngồi đáy giếng chỉ sự hiểu biết nông

cạn,hạn hẹp

Thế nào là Ếch ngồi đáy giếng ?

- Lời tiếng nói

- Một nắng hai

- Ngày lành tháng

- No cơm ấm

- Bách bách thắng

- Sinh lập nghiệp

ăn

sương tốt áo

chiến

Bài 3/145: Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn:

cơ…

Bài 4(thêm): Viết đoạn văn ngắn có sử dụng 1-2 thành ngữ chỉ sự yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ.

Lªn voi xuèng chã Xem hình ảnh đoán thành ngữ

g¹o

Xem hình ảnh đoán thành ngữ

Bµi võa häc:

-Học thuộc 2 ghi nhớ

SGK/144

-Làm bài tập 2, 4/145

và viết một đoạn văn ngắn với 2 thành ngữ vừa tìm

Bµi s¾p häc:

“ Cách làm bài văn

biểu cảm về tác phẩm văn học”

Đọc và trả lời các câu hỏi SGK trang 146, 147

KÝnh chóc c¸c thÇy c« gi¸o m¹nh khoÎ

Chóc c¸c em häc tËp tèt KÝnh chóc c¸c thÇy c« gi¸o m¹nh khoÎ

Chóc c¸c em häc tËp tèt