ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

ĐẶC ĐIỂM CỦA NGÔN NGỮ NÓI VÀ NGÔN NGỮ VIẾT... I.Đặc điểm của ngôn ngữ nói: 1.Khái niệm:  Là ngôn ngữ âm thanh,lời nói trong giao tiếp hàng ngày..  Người nói và người nghe tiếp xúc tr

Môn:Tiếng Việt Lớp 10

ĐẶC ĐIỂM CỦA NGÔN NGỮ NÓI VÀ NGÔN NGỮ

VIẾT

I.Đặc điểm của ngôn ngữ nói:

1.Khái niệm:

 Là ngôn ngữ âm thanh,lời nói

trong giao tiếp hàng ngày.

 Người nói và người nghe tiếp

xúc trực tiếp với nhau,luân phiên nhau trong vai nói và vai nghe.

 Ví dụ:Đoạn hôi thoại

2.Đặc điểm của ngôn ngữ nói

_ Sử dụng triệt để ưu điểm của ngữ điệu,nét mặt,điệu bộ, cử chỉ.

_Từ ngữ khẩu ngữ, tiếng địa phương,các trợ từ,thán từ, từ đưa đẩy.

_Câu tỉnh lược,câu đối đáp.

_Người nghe có thể phản hồi để người nói

điều chỉnh, sửa đổi.

_Người nói - người nghe trực tiếp nói chuyện với nhau, luân phiên đổi vai.

*Những mặt hạn chế của ngôn ngữ

nói:

_Giao tiếp diễn ra tức thời,mau lẹ , người nói ít có điều kiện lựa chọn,gọt giũa các phương tiện ngôn ngữ.

_Người nghe phải tiếp nhận lĩnh hội kịp

thời,ít có điều kiện suy nghĩ,phân tích kĩ _Câu nói thường rườm rà,nhiều yếu tố lặp lại.

Thảo luận:

Trường hợp người được phỏng vấn

không trả lời trực tiếp mà đọc một

văn bản viết sẵn.

 Nêu những ưu điểm và nhược điểm của việc làm trên?

 Nếu đọc một câu trả lời viết sẵn thì phải diễn đạt như thế nào cho có

hiệu quả?

*Nói và đọc

khác nhau

như thế nào?

II.Đặc điểm của ngôn ngữ viết:

1.Khái niệm:

 Ngôn ngữ viết được thể

hiện bằng chữ viết trong

văn bản và được tiếp nhận bằng thị giác.

*Ví dụ:

…”Thế là Đam San lại múa.Chàng múa trên cao,gió như bão.Chàng múa dưới thấp,gió như lốc.Chòi lẫm đổ lăn lóc.Cây cối chết rụi.Khi chàng múa dưới thấp,vang lên

tiếng đĩa khiên đồng.Khi chàng múa trên cao,vang lên tiếng đĩa khiên kênh.Khi

chàng múa chạy nước kiệu,quả núi ba lần rạn nứt,ba đồi tranh bật rễ bay tung…”

(Trích sử thi Đam San)

2.Đặc điểm của ngôn ngữ viết:

_Người viết có điều kiện suy ngẫm , lựa chọn , gọt giũa _Người đọc có điều kiện đọc lại , phân tích , nghiền

ngẫm , lĩnh hội thấu đáo

_Văn bản có thể đến với đông đảo người đọc,không giới hạn bởi không gian,thời gian

_Được hỗ trợ bởi hệ thống dấu câu,các kí hiệu văn

tự,hình ảnh minh họa,bảng biểu,sơ đồ …

_Từ ngữ được lựa chọn,câu mạch lạc,chặt chẽ,phù hợp với từng phong cách

*Những mặt hạn chế của ngôn

*Chú ý: Có hai trường hợp

_Trường hợp 1:Ngôn ngữ nói

được ghi lại bằng chữ viết:

_Trường hợp 2:Ngôn ngữ viết được trình bày lại bằng lời nói miệng.

III.Luyện tập

 Nhóm 1,2:Bài tập 1/88 sgk.

 Nhóm 3,4:Bài tập 2/88 sgk.

 Nhóm 5,6:Bài tập 3/89 sgk.

*Cách làm bài:Thảo luận nhóm sau đó cử đại diện trình bày.

_Tách dòng ba lần cho các ý rõ

ràng,rành mạch, dùng các từ chỉ thứ tự trình bày.

 Bài tập 2 : Một số đặc điểm của

ngôn ngữ nói:

_Sự đổi vai người nói và người nghe.

_Sự phối hợp của lời nói với cử chỉ , điệu bộ:

cười như nắc nẻ,cong cớn,vuốt mồ hôi trên

mặt cười,cười tít…

đấy,này,nhà tôi ơi,đằng ấy nhỉ,thì đẩy chứ sợ gì…

_Nhiều câu tỉnh lược chủ ngữ,câu cảm

thán ,câu cầu khiến.

*Phân tích những nét biểu hiện của ngôn ngữ nói trong bài ca dao sau:

Thân em như củ ấu gai,

Ruột trong thì trắng,vỏ ngoài thì đen.

Ai ơi nếm thử mà xem!

Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.

* Tìm những câu thành ngữ ,tục ngữ,ca dao nói

về ngôn ngữ nói và

ngôn ngữ viết

VI.Củng cố

*Câu hỏi trắc nghiệm :

1.Dòng nào dưới đây không phải là đặc

điểm của ngôn ngữ nói?

nhiên hằng ngày

phương tiện hỗ trợ như nét mặt,ánh mắt,cử chỉ,điệu bộ…

văn tự,các hình ảnh minh họa,các bảng biểu,sơ đồ

• 2.Nhận định nào dưới đây không

đúng về đặc điểm của ngôn ngữ

viết?

• A.Người viết có thể viết nháp,sửa chữa,điều chỉnh.

• B.Người đọc có thể nghiền ngẫm,suy

nghĩ,đọc nhiều lần.

• C.Có sự hỗ trợ của nét mặt,điệu bộ…

• D.Có sự hỗ trợ của kí hiệu,chữ viết,bảng

biểu,sơ đồ,tranh ảnh.

 *Ghi nhớ: sgk.