Mục tiêu bài học: * Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: - Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa, một số yếu tố nghệ thuật tiêu biểu của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh.. II.Trọng tâm của bài: tìm hiểu c
Trang 1Ngày soạn: tháng năm 2009
Ngày dạy: tháng năm 2009
Tuần 3
Tiết : 9 Sơn tinh thủy tinh
<Truyền thuyết >
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa, một số yếu tố nghệ thuật tiêu biểu của truyện Sơn
Tinh, Thủy Tinh Kể lại đợc câu chuyện
*Kĩ năng cần rèn:kỹ năng phân tích đặc điểm tự sự, kỹ năng nghe, nói, đọc, viết
Rèn kỹ năng vận dụng liên tởng, tởng tợng sáng tạo để tập kể chuyện sáng tạo theo cốt truyện dân gian
* Giáo dục t tởng:Giáo dục ý thức phòng chống thiên tai bảo vệ cuộc sống.
II.Trọng tâm của bài: tìm hiểu chi tiết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, đọc các tài liệu có liên quan đến bài, tranh minh hoạ
*Học sinh: Soạn bài trớc ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’) Kể sáng tạo truyện ‘Thánh Gióng’ Nhận xét kết chuyện ?
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) GV treo tranh : ? Bức tranh phản ánh điều gì?
Hàng năm, nhân dân Việt Nam chúng ta phải đối mặt với mùa ma bão lũ lụt, lũ lụt
nh là thủy – hỏa đạo tặc hung dữ, khủng khiếp Để tồn tại, chúng ta phải tìm mọi cách sống, chiến đấu, chiến thắng giặc nớc
Cuộc chiến đấu trờng kỳ, gian chuân ấy đã đợc thần thoại hóa trong truyền thuyết
"Sơn tinh, Thủy tinh"
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
05’
25’
Hoạt động của Thầy và trò Hoạt động 1: Hớng dẫn tìm hiểu
chung
Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm
truyền thuyết
Hoạt động 2: Hớng dẫn đọc hiểu văn
bản
Gv hớng dẫn học sinh đọc – cho học
sinh đọc từng đoạn- gv sửa
Yêu cầu học sinh đọc một số từ khó
Nội dung kiến thức
I Đọc tìm hiểu chung
1 Khái niệm truyền thuyết
2 Truyền thuyết Sơn Tinh Thuỷ Tinh
ra đời vào thời Hùng Vơng thứ 18
II Đọc tìm hiểu chi tiết
1.Đọc tìm hiểu từ khó
*Đọc:
-Đọc chậm rãi ở đoạn đầu, nhanh gấp
ở đoạn sau
Đoạn cuối kể chậm, bình tĩnh
*Từ khó:
- Cồn : dải đất (cát) nổi lên giữa sông
Trang 2? Theo em VB có đại ý nh thế nào ?
? Vậy em có thể chia Vb thành mấy
đoạn ? ND của mỗi đoạn ?
? Truyện đợc gắn với thời đại nào
trong lịch sử Việt Nam
Hoạt động 3: Hớng dẫn tìm hiểu chi
tiết
? Điều kiện chọn rể của nhà vua là
gì ? Em có nhận xét gì về điều kiện
ấy ?
? Tại sao vua Hùng lại chọn lễ vật
toàn là ở trên rừng, có lợi cho Sơn
Tinh ? Điều đó có ý nghĩa gì ?
? Trớc lời thách cới của Vua
Hùng, Thủy Tinh có phản ứng gì ?
? Câu chuyện diễn biến tiếp theo nh
thế nào ?
- Ván : mâm
- Nẹp : Cặp (hai, đôi)
2.Đại ý :Giải thích hiện tợng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc bộ, nhằm phản ánh ớc mơ của ngời Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai
3 Bố cục:
a) Mở truyện Hùng vơng thứ 18 kén rể b) Thân truyện
- Vua Hùng ra điều kiện kén rể
- Sơn Tinh, Thủy Tinh cầu hôn : Sơn Tinh đến trớc đợc vợ Thủy Tinh đến sau đành về không, nổi giận, quyết gây chiến trả hờn
- Trận quyết chiến giữa 2 thần c) Kết truyện
Cuộc chiến vẫn tiếp tục hàng năm
* Truyện đợc gắn với thời đại các vua Hùng
4.Tìm hiểu chi tiết:
a Vua Hùng kén rể
- Kén rể bằng cách thi tài dâng lễ vật sớm lễ vật vừa trang nghiêm, giản dị, truyền thống vừa quý hiếm,
kỳ lạ Ai hoàn thành sớm, mang đến sớm là thắng vua thiên vị tạo
điều kiện thuận lợi cho Sơn Tinh thể hiện thái độ của ngời Việt cổ : lũ lụt là kẻ thù, chỉ đem lại tai họa, rừng núi là ích lợi, bạn bè, ân nhân
- Rõ ràng Thủy Tinh bị bất lợi,
nh-ng chành-ng vẫn quyết trổ tài đấu với Sơn tinh
b Cuộc chiến đấu giữa 2 thần
* Thủy Tinh đến chậm, mất Mỵ
N-ơng nổi giận, nổi ghen quyết đánh Sơn Tinh để cớp Mỵ Nơng
- Thủy Tinh đã dâng nớc gây dông
Trang 3? Kết thúc truyện phản ánh sự thật
gì ? Về nghệ thuật nó gợi cho em
cảm xúc gì ?
- Bức tranh hoành tráng vừa hiện
thực, vừa giàu chất thơ, khẳng định
sức mạnh của con ngời trớc thiên
nhiên hoang dã Đắp đê ngăn lũ là
một chiến công vĩ đại của nhân dân
ta trong thời kỳ lịch sử, đã đợc thần
thoại hóa.
? Em hãy phát biểu về ý nghĩa tợng
trng của các nhân vật ?
? Theo em câu chuyện có những ý
nghĩa gì ?
HS thảo luận trả lời
GV nhận xét bổ sung
bão kỳ ảo hóa cảnh lũ lụt thờng xảy ra ở vùng Đồng bằng sông Hồng hàng năm Hiện tợng tự nhiên, khách quan đã đợc giải thích một cách ngây thơ mà lý thú
* Sơn Tinh : không hề run sợ, chống cự kiên cờng, quyết liệt, càng
đánh càng mạnh, Thủy Tinh buộc phải rút lui
Thể hiện cuộc chiến đấu giằng
co, khó phân thắng bại thể hiện quyết tâm bền bỉ, sẵn sàng đối phó kịp thời và nhất định chiến thắng bão
lũ của nhân dân ta
* Sơn Tinh là lực lợng c dân Việt
cổ đắp đê chống lũ lụt, là ớc mơ chiến thắng thiên tai của ngời xa đợc hình tợng hóa, tài năng, khí phách của Sơn Tinh là biểu tợng sinh động cho chiến công của ngời Việt cổ chống bão lụt sông Đà và sông Hồng
Kỳ tích dựng nớc của các vua Hùng
* Thủy Tinh : là hiện tợng ma to, bão lụt ghê gớm hàng năm đợc hình tợng hóa Sức nớc, hiện tợng bão lụt
đã trở thành kẻ thù hung dữ, truyền kiếp của Sơn Tinh
c ý nghĩa truyện
- Cách giải thích độc đáo, nghệ thuật hiện tợng ma lũ lụt ở Miền Bắc nớc ta mang tính chu kỳ năm/lần, qua tính ghen tuông dai dẳng của con ngời – thần nớc
- Thể hiện sức mạnh, ớc mơ chế ngự bão lụt của ngời Việt cổ
Trang 4? Câu chuyện để lại trong em những
ấn tợng gì về ND và nghệ thuật ?
Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ sgk
- Suy tôn, ca ngợi công lao dựng
n-ớc của các vua Hùng và của ngời Việt cổ
- Bởi vậy kiên cờng, bền bỉ chống
lũ bão để sống, tồn tại và phát triển là
lẽ sống tất yếu của con ngời nơi đây
5 - Tổng kết
a.Nghệ thuật:
- Miêu tả sinh động hấp dẫn
- Trí tởng tợng phong phú, độc đáo b.Nội dung:
- Ghi nhớ sgk
C.Luyện tập(3’) ? Văn bản này có mấy sự việc ? - Có 7 sự việc
Hãy giải trình bày lại các sự việc đó ?
D.Củng cố(1’) Kể tóm tắt lại câu chuyện ?
E.Hớng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm các bài tập sbt
- Soạn và xem trớc bài " Sự tích Hồ Gơm"