GIÁO ÁN LỊCH SỬ 4 (Tuần 9 - Tuần 18}

Nhận xét và bổ xung HĐ3: Thảo luận nhóm - Yêu cầu các nhóm lập bảng so sánh tình hình đất nớc trớc và sau khi đợc thống nhất về: Đất nớc; Triều đình; Đời sống của nhân dân - Gọi đại di

Trang 1

Tiết 9 : Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

I Mục tiêu: Giúp HS biết:

- Nắm đợc những nét chính về sự kiện Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 xứ quân:

+ Sau khi Ngô Quyền mất, đất nớc rơi vào cảnh loạn lạc, nền kinh tế bị kìm hãm

bởi chiến tranh liên miên

+ Đinh Bộ Lĩnh đã tập hợp nd dẹp loạn 12 xứ quân thống nhất đất nớc

- Đôi nét về Đinh Bộ Lĩnh: quê ở Hoa L - Ninh Bình, là ngời mu cao trí lớn có công

dẹp loạn 12 xứ quân

II Đồ dùng dạy học

- Hình trong sách giáo khoa phóng to

- Phiếu học tập của học sinh

III Các hoạt động dạy học

I Tổ chức

II Kiểm tra:

III Dạy bài mới

HĐ1: GV giới thiệu (

SGV-trang 27 )

HĐ2: Làm việc cả lớp

+ Em biết gì về Đinh Bộ Lĩnh ?

+ Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì ?

Sau khi thống nhất đất nớc Đinh

Bộ Lĩnh đã làm gì ?

Nhận xét và bổ xung

HĐ3: Thảo luận nhóm

- Yêu cầu các nhóm lập bảng so

sánh tình hình đất nớc trớc và

sau khi đợc thống nhất về: Đất

nớc; Triều đình; Đời sống của

nhân dân

- Gọi đại diện các nhóm lên báo

cáo

- Nhận xét và bổ xung

IV Hoạt động nối tiếp:

1- Củng cố:Đinh Bộ Lĩnh đã

làm đợc những việc gì ?

2- Dặn dò: Học bài và xem trớc

bài sau

Hát

- Học sinh lắng nghe

- Học sinh trả lời

- Ông sinh ra và lớn lên ở Hoa L-Ninh Bình Từ nhỏ ông đã tỏ ra có chí lớn qua câu chuyện: Cờ lau tập trận

- Lớn lên gặp buổi loạn lạc ông đã

xây dựng lực lợng, đem quân đi dẹp loạn 12 sứ quân Năm 968 ông đã

thống nhất đợc giang sơn

- Ông lên ngôi vua và lấy hiệu là

Đinh Tiên Hoàng, đóng đô ở Hoa L

đặt tên nớc là Đại Cồ Việt, niên hiệu là Thái Bình

- Học sinh nhận xét và bổ xung

- Học sinh thảo luận theo nhóm + Trớc khi thống nhất: Đất nớc bị chia thành 12 vùng Triều đình lục

đục Đời sống nhân dân nghèo khổ,

đổ máu vô ích, làng mạc đồng ruộng bị tàn phá

+ Sau khi thống nhất: Đất nớc quy

về một mối Triều đình đợc tổ chức lại quy củ Đời sống nhân dân no

ấm, đồng ruộng xanh tơi, ngợc xuôi buôn bán, khắp nơi chùa tháp đợc xây dựng

- Đại diện các nhóm lên trả lời

Trang 2

Lịch sử

Tiết 10: Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lợc

lần thứ nhất ( Năm 981 )

- Nắm đợc những nét chính về cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất (năm

981) do Lê Hoàn chỉ huy: Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nớc

và hợp với lòng dân.Tờng thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Tống lần

thứ nhất: Đầu năm 981 quân Tống … cuộc kháng chiến thắng lợi

- Đôi nét về Lê Hoàn :Là ngời chỉ huy quân đội nhà Đinh … Ông đã chỉ huy cuộc

kháng chiến chống Tống thắng lợi

- Giáo dục học sinh yêu thích tìm hiểu lịch sử nớc mình

II Đồ dùng dạy học - Hình trong SGK phóng to - Phiếu học tập của học sinh

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Đinh Bộ Lĩnhđã

làmđợcgì ?

3 Dạy bài mới

Lê Hoàn lên ngôi vua trong h

cảnh nào?

+ Việc Lê Hoàn đợc tôn lên

làm vua có đợc nhân dân ủng hộ

không?

HĐ2: Thảo luận nhóm: phát

phiếu cho học sinh thảo luận

+ Quân Tống xL nớc ta vào

năm nào?

+ Quân Tống tiến vào nớc ta

theo những đờng nào?

+ Hai trận đánh lớn diễn ra ở

đâu và diễn ra nh thế nào?

+ Quân Tống có thực hiện đợc

ý đồ xâm lợc của chúng không?

- Đại diện các nhóm lên trả lời

- Thắng lợi của cuộc kháng

chiến chống quân Tống đã đem

lại kết quả gì cho nhân dân ta ?

4 Hoạt động nối tiếp

1- Củng cố: Quân Tống sang

xâm lợc nớc ta năm nào? Kết

quả ra sao?

Hệ thống bài và nhận xét giờ

học

- Hát

- Hai học sinh trả lời

- Học sinh đọc SGK và trả lời câu hỏi

- Học sinh nêu

- Học sinh trả lời Nhận xét và bổ xung

- Các nhóm nhận phiếu và trả lời

- Vào đầu năm 981

- Chúng đi theo hai đờng: Thuỷ tiến vào cửa sông Bạch Đằng; Bộ tiến vào đờng Lạng Sơn

- Đờng thuỷ ở sông Bạch Đằng; Đ-ờng bộ ở Chi Lăng

- Quân giặc chết đến quá nửa, tớng giặc bị chết và chúng bị thua

- Nớc ta giữ vững nền độc lập

Nhân dân vững tin vào tiền đồ của dân tộc

Trang 3

2- Dặn dò:Học bài và chuẩn bị

bài sau

Bài 11: Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

- Nêu đợc những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa L ra Đại La : vùng trung

tâm của đất nớc , đất rộng lại bằng phẳng , nhân dân không khổ vì ngập lụt Vài

nét về Lý Công Uẩn: Ngời sáng lập vơng triều Lý ,có công dời đô ra Đại La và đổi

tên kinh đô là Thăng Long

II Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ hành chính Việt Nam

III Các hoạt động dạy học:

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Kể lại diễn biến

của cuộc kháng chiến chống

quân Tống xâm lợc

3 Dạy bài mới:

HĐ1: GV giới thiệu-SGV trang

30

- Năm 1005 vua Lê Đại Hành

mất, Lê Long Đĩnh lên ngôi tính

tình bạo ngợc Khi Long Đĩnh

mất Lý Công Uẩn đợc tôn lên

làm vua và nhà Lý bắt đầu từ

đây

HĐ2: Làm việc cá nhân : GV

treo bản đồ

- Yêu cầu HS xác định vị trí của

kinh đô Hoa L và Đại La

- Cho HS lập bảng so sánh về vị

trí, địa thế của 2 vùng đất Hoa

L và Đại La

Lý Thái Tổ suy nghĩ nh thế nào

mà quyết định rời đô từ Hoa L

ra Đại La

- Gọi HS trả lời

- Nhận xét và bổ sung

HĐ3: Làm việc cả lớp: GV đặt

câu hỏi

- Thăng Long dới thời Lý đã

đ-ợc xây dựng nh thế nào?

4 Hoạt động nối tiếp:

1- Củng cố: Nhà Lý rời đô ra

Thăng Long năm nào? Hệ thống

- Hát

- 2 HS lên trả lời

- HS lắng nghe

- HS theo dõi

- Vài em lên xác định vị trí của kinh đô Hoa L và Đại La

HS so sánh

- Hoa L không phải là trung tâm

Địa thế rừng núi hiểm trở, chật hẹp

- Đại La là trung tâm đất nớc Địa thế đất rộng, bằng phẳng, màu mỡ

- Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa Dân tụ họp ngày càng đông và lập nên phố ph-ờng

Trang 4

bài và nhận xét giờ học.

2- Dặn dò:Học và em bài Chùa

thời Lý

TIẾT 12: Chùa thời Lý

- Biết đợc những biểu hiện về sự phát triển của đạo phật thời Lý,Nhiều vua thời Lý

theo đạo phật Thời Lý, chùa đợc xây dựng ở nhiều nơi Nhiều nhà s đợc giữ cơng

vị quan trọng trong triều đình

- Anh chụp chùa Một Cột, chùa Keo, tợng phật A-di-đà SGK

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Thăng Long thời

Lý đã đợc xây dựng nh thế nào?

3 Dạy bài mới: Giới thiệu bài

+ Vì sao nói đến thời Lý đạo

phật trở nên thình đạt nhất?

HĐ2: Làm việc cá nhân

- Phát phiếu cho HS Yêu cầu HS

tự điền

a) Chùa là nơi tu hành của các

nhà s

b) Chùa là nơi tổ chức tế lễ của

đạo phật

c) Chùa là trung tâm văn hoá

của làng xã

d) Chùa nơi tổ chức văn nghệ

- Gọi HS trả lời

- Cho HS xem tranh ảnh

- GV mô tả chùa Một Cột, chùa

Keo,

- Gọi HS mô tả bằng lời

- Liên hệ mô tả các ngôi chùa

mà em biết ở thực tế

4 Hoạt động nối tiếp:

1- Củng cố: Sự việc nào cho ta

thấy ở thời Lý, đạo Phật rất

thịnh đạt ?

- Hệ thống bài và nhận xét giờ

học

2- Dặn dò:Học bài và chuẩn bị

- Hát

- 2 HS trả lời

- HS lắng nghe

- HS thảo luận và trả lời

- Đạo phật đợc truyền bá rộng rãi trong cả nớc, các đời vua đều theo

đạo phật Nhiều nhà s là quan của triều đình

- HS nhận phiếu và điền

- HS tự điền vào ý kiến đúng

- Vài HS lên trả lời

- HS theo dõi

- Vài em lên mô tả

- Học sinh mô tả

Trang 5

bài sau.

TIẾT 13: Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lợc

lần thứ hai ( 1075 - 1077)

- Những nét chính về trận chiến tại phòng tuyến sông Nh Nguyệt Lý Thờng Kiệt

chủ động xây dựng phòng tuyến trên bờ nam sông Nh Nguyệt Quân địch do Quách

Quỳ chỉ huy từ bờ bắc tổ chức tiến công …

- Vài nét vè công lao Lý Thờng Kiệt: ngời chỉ huy cuộc kháng chiếnchống quân

Tống lần thứ hai thắng lợi

- Giáo dục học sinh biết truyền thống và yêu thích tìm hiểu lịch sử nớc mình

II Đồ dùng dạy học : Lợc đồ cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Kể tên một số chùa

xây dựng thời Lý mà em biết ?

3 Dạy bài mới :

+ HĐ1: Làm việc cả lớp

- Cho HS đọc SGK và thảo luận

- Lý Thờng Kiệt cho quân đánh

sang đất Tống để làm gì ?

+ HĐ2: làm việc cả lớp

- GV treo lợc đồ và trình bày

tóm tắt diễn biến cuộc kháng

chiến

+ HĐ3: Thảo luận nhóm

- Nguyên nhân nào dẫn đến

thắng lợi của cuộc kháng chiến

- Gọi HS báo cáo kết quả thảo

luận

- GV nhận xét và bổ xung

- Gọi HS trình bày kết quả của

cuộc kháng chiến

Nhận xét và kết luận Gọi HS

đọc ghi nhớ

1- Củng cố: Hệ thống bài và

nhận xét giờ học

2- Dặn dò:Học bài xem trớc bài:

Nhà Trần thành lập.

- Hát

- Hai HS trả lời

- HS mở SGK

- HS trả lời

- Lý Thờng Kiệt cho quân sang đất Tống để triệt phá nơi tập trung quân lơng của giặc Nhằm phá âm mu xâm lợc nớc ta của nhà Tống

- Nguyên nhân thắng lợi là do quân dân ta rất dũng cảm, Lý Thờng Kiệt

là một tớng tài

- HS đọc SGK

- Vài em nêu kết quả

- Sau hơn 3 tháng ở đất ta, quân Tống bị chết quá nửa, còn lại tinh thần suy sụp Chúng vội vàng hạ lệnh cho tàn quân rút về nớc

TIẾT 14: Nhà Trần thành lập

Trang 6

- Sau nhà Lý là nhà Trần ,kinh đô vẫn là Thăng Long , tên nớc vẫn là Đại Việt :

Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần Đến cuối thế kỷ XII nhà Lý ngày càng suy yếu ,

đầu năm 1226 Lý Chiêu Hoàng nhờng ngôi cho chồng là Trần Cảnh , nhà Trần đợc

thành lập Nhà Trần vẫn đặt tên kinh đô là Thăng Long , tên nớc vẫn là Đại Việt

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống xâm lợc lần

thứ hai diễn ra vào năm nào? Do

ai lãnh đạo

3 Dạy bài mới:

- GV hớng dẫn học sinh làm

bài : tóm tắt hoàn cảnh ra đời

của nhà Trần + HĐ1: Làm việc

nhóm đôi :Cho học sinh đọc

SGK

- Sự việc nào trong bài chứng

tỏ vua với quan và vua với dân

dới thời Trần cha có sự cách biệt

quá xa

1- Củng cố: So với thời nhà Lý

thì thời nhà Trần mối quan hệ

giữa vua với quan và với dân nh

thế nào?

2-Dặn dò: Học bài chuẩn bị bài

sau

- Hát

- Hai em trả lời

- Học sinh mở SGK và đọc- Vài em trình bày kết quả vừa làm

* Đứng đầu nhà nớc là vua

* Vua đặt lệ nhờng ngôi sớm cho con

* Lập Hà đê sứ, Khuyến nông sứ,

Đồn điền sứ

* Đặt chuông trớc cung điện để nhân dân đến đánh chuông khi có

điều oan ức hoặc cầu xin

* Cả nớc chia thành các lộ, phủ, trâu, huyện, xã

* Trai tráng mạnh khoẻ đợc tuyển vào quân đội, thời bình thì sản xuất, khi có chiến tranh thì đem ra chiến

đấu

- Nhà vua cho đặt chuông ở thềm cung điện cho dân đến đánh khi có

điều gì oan ức ở trong triều sau các buổi yến tiệc vua và các quan có lúc nắm tay nhau ca hát vui vẻ

TIẾT 15: Nhà Trần và việc đắp đê

Trang 7

- Nêu đợc vài sự kiện về sự quan tâm của nhà Trần tới sản xuất nông nghiệp : Nhà

Trần quan tâm tới việc đắp đê phòng lụt : lập Hà đê sứ ; năm 1248 nhân dân cả nớc

đợc lệnh mở rộng việc đắp đê từ đầu nguồn các con sông lớn cho đến cửa biển ; khi

có lũ lụt , tất cả mọi ngời phải tham gia đắp đê , các vua Trần cũng có khi tự mình

trông coi việc đắp đê

- Giáo dục học sinh có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt ở địa phơng

mình

- Tranh cảnh đắp đê dới thời Trần

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Nhà Trần có những

việc làm gì để củng cố xây dựng

đất nớc

+ HĐ1: Làm việc cả lớp: Sông

ngòi tạo nhiều thuận lợi cho

nông nghiệp nhng cũng gây ra

những khó khăn gì ?

- Kể tóm tắt về một cảnh lũ lụt

mà em biết qua thông tin đại

chúng?

- GV nhận xét và kết luận

+ HĐ2: Làm việc cả lớp : nêu

câu hỏi

- Em hãy tìm các sự kiện trong

bài nói lên sự quan tâm đến đê

điều của nhà Trần?

+ HĐ3: Làm việc cả lớp: đặt câu

hỏi

- Nhà Trần đã thu đợc kết quả

nh thế nào trong công cuộc đắp

đê

- Đặt câu hỏi cho học sinh thảo

luận

ở địa phơng em nhân dân đã làm

gì để chống lũ lụt?

1- Củng cố: Nhận xét và hệ

thống bài học

2- Dặndò: Dặn dò học sinh về

nhà học bài

- Hát

- Hai em trả lời

- Học sinh đọc SGK thảo luận và trả lời

- Sông ngòi cung cấp nớc cho việc cấy trồng của nông nghiệp xong cũng thờng gây ra lụt lội

- Vài học sinh kể về những cảnh lũ lụt mà các em đợc biết

- Nhà Trần đặt ra lệ mọi ngời đều phải tham gia đắp đê Có lúc vua Trần cũng trông nom việc đắp đê

- Hệ thống đê dọc theo những con sông chính đợc xây đắp, nông nghiệp phát triển

- Học sinh trả lời ( Có thể là trồng rừng, chống phá rừng, củng cố đê

điều )

Trang 8

TIẾT 16: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc

Mông-Nguyên

- Nêu đợc một số sự kiện tiêu biểu về ba lần chiến thắng quân xâm lợc

Mông-Nguyên thể hiện : quyết tâm chống giặc của quân dân nhà Trần Tài thao

lợc của các tớng sĩ mà tiêu biểu là Trần Hng Đạo…

- Giáo dục học sinh trân trọng truyền thống yêu nớc và giữ nớc của cha ông ta

II Đồ dung dạy học

- Hình trong SGK phóng to

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Nhà Trần đã có

biện pháp gì và thu đợc kết quả

nh thế nào trong việc đắp đê?

- GV nêu một số nét về ba lần

kháng chiến chống quân xâm

l-ợc Mông - Nguyên

+ HĐ1: Hớng dẫn HĐ nhóm đôi

- Giáo viên nhận xét và kết luận

- Cho học sinh đọc SGK: “ Cả

ba lần xâm lợc nớc ta nữa ”

- Thảo luận câu hỏi: Việc quân

dân nhà Trần rút ra khỏi Thăng

Long là đúng hay sai? Vì sao?

- Kể về tấm gơng quyết tâm

đánh giặc của Trần Quốc Toản?

1- Củng cố: Hệ thống bài và

nhận xét giờ học

2- Dặn dò: Về nhà học bài

- Hát

- Hai học sinh trả lời

- Học sinh thảo luận trình bày

* Trần Thủ Độ khảng khái trả lời “

Đầu thần đừng lo ”

* Điện Diên Hồng vang lên tiếng hô đồng thanh của các bô lão: “ ”

* Trong bài Hịch Tớng Sĩ có câu

“ phơi ngoài nội cỏ ta cũng cam lòng ”

* Các chiến sĩ tự mình thích vào cánh tay hai chữ “ ”

- Học sinh thực hành làm phiếu

- Vài em trình bày tinh thần quyết tâm đánh giặc Mông - Nguyên của quân dân nhà Trần

- Ba em đọc SGK

- Quân dân nhà Trần ba lần rút khỏi Thăng Long là đúng vì lúc đầu thế của giặc mạnh hơn ta, ta rút đi để kéo dài thời gian làm cho giặc sẽ yếu dần đi

- Vài em kể

TIẾT 17: Ôn tập lịch sử

Trang 9

- Hệ thống lại những sự kiện tiêu biểu về các giai đoạn lịch sử từ buổi đầu dựng

n-ớc đến cuối thế kỉ XIII: Nn-ớc Văn Lang, Âu Lạc hơn một nghìn năm đấu tranh

giành độc lập : nớc Đại Việt thời Lý , thời Trần

- Giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc

- SGK lịch sử 4

III Các hoạt động dạy và học

1- Tổ chức:

2- Kiểm tra: Hãy kể về tấm gơng

quyết tâm đánh giặc của Trần

Quốc Toản ?

3- Dạy bài mới:

a) Hoạt động cả lớp:

- GV đặt câu hỏi cho HS trả lời:

- Nhà nớc Văn Lang ra đời thời

gian nào? Kinh đô đặt ở đâu?

- Khởi nghĩa 2 Bà Trng diễn ra

vào năm nào do ai lãnh đạo?

- Chiến thắng Bạch Đằng có ý

nghĩa nh thế nào đối với đất nớc

ta thời bấy giờ?

- Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

năm nào? Vì sao Lý Thái Tổ chọn

vùng đất Đại La làm kinh đô?

- Nhà Trần đã có những việc làm

gì để củng cố và xây dựng đất

n-ớc?

b) Hoạt động nhóm:

- Phát phiếu học tập

- Hãy nối các sự kiện lịch sử với

các nhân vật

- Các nhóm làm bài

- Đại diện các nhóm trình bày

4- Hoạt động nối tiếp:

1- Củng cố: Nhận xét giờ học

2- Dặn dò: Về nhà ôn lại các kiến

thức đã học để chuẩn bị kiểm tra

học kì

- Hát

- Vài HS trả lời

- Vào khoảng 700 năm trớc công nguyên kinh đô đóng tai Phong Châu- Phú Thọ

- Khởi nghĩa HBT diễn ra vào khaỏng năm 40 do hai bà Trng Trắc và Trng Nhị lãnh đạo

- Có ý nghĩa kế thúc hoàn toàn thời kì đô hộ của phong kiến

ph-ơng Bắc và mở đầu cho thời kì đọc lập lâu dài cua đất nớc

- Năm 1010, vì đây là vùng đất trung tâm của đất nớc, đất rộng bằng phẳng, muôn vật phong phú tơi tốt

- Nhà Trần đề ra các chức ,vua cũng tự mình trông nom đê nên nông nghiệp phát triển, đời sống nhân dân ấm no

- Các nhóm nhận phiếu và làm bài

- Đại diện các nhóm trình bày

TIẾT 18: Kiểm tra định kì lịch sử ( cuối học kì I )

I- Mục tiêu: Giúp HS biết:

- Kiểm tra để đánh giá việc nắm kiến thức của học sinh về phân môn lịch sử mà các

em đã học trong học kì I qua các mốc lịch sử:

+ Buổi đầu dựng nớc và giữ nớc + Hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập + Buổi đầu độc lập

Trang 10

+ Nớc Đai Việt thời Lý + Nớc Đại Việt thời Trần

- HS nhớ rõ đợc các sự kiện lịc sử và nhân vật cũng nh các ý ngiã của các sự kiện

lịch sử đối với nớc ta

- Giáo dục các em lòng tự hào về truyền thống của dân tộc

- Kĩ năng làm bài và ý thức tự giác trong học tập

II- Đồ dùng dạy học:

- HS chuẩn bị bút mực

III- Các hoạt động dạy học :

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra:

3 Dạy bài học :

- Giáo viên phát đề kiểm tra cho

học sinh

- Giáo viên quan sát và nhắc nhở

học sinh tự giác làm bài

- Giáo viên thu bài và nhận xét giờ

học

- Hát

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

- Học sinh nhận đề

- Học sinh làm bài

Tiêu đề	Giáo án lịch sử 4 (Tuần 9 - Tuần 18)
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	93 KB