2,0 điểm Viết một bài văn ngắn khoảng 200 từ trình bày suy nghĩ của em về sự chia sẻ trong tình bạn.. Câu3 Xây dựng một văn bản phải đảm bảo nội dung sau: -Trong đời sống tinh thần củ
Trang 1Sở Giáo dục đào tạo
Hà Tĩnh Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2010 – 2011
Môn thi: Ngữ Văn
Thời gian làm bài : 120 phút Ngày thi: 24 / 06 / 2010
Câu 1 (1,0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh sáng tác bài thơ Bếp lửa của nhà thơ Bằng Việt
Câu 2 (2,0 điểm)
Trong các từ ngữ: nói móc, nói ra đầu ra đũa, nói leo, nói hớt, nói nhăng nói cuội, nói lãng
Hãy chọn một từ ngữ thích hợp điền voà mỗi chỗ trống sau:
Nói nhằm châm chọc điều không hay của người khác một cách cố
ý là / /
Nói nhảm nhí, vu vơ / /
Cho biết mỗi từ ngữ vừa chọn chỉ cách nói liên quan đến phương châm hội thoại nào?
Câu 3 (2,0 điểm)
Viết một bài văn ngắn (khoảng 200 từ) trình bày suy nghĩ của em về
sự chia sẻ trong tình bạn
Câu 4 (5,0 điểm)
Vẻ đẹp của tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ Đồng chí của nhà thơ Chính Hữu (Ngữ văn 9, tập một, tr.128-129, NXB Giáo dục, 2009)
……… hết
BÀI GIẢI GỢI Ý
§Ò ChÝnh Thøc
Trang 2Câu 1.
Bài thơ “ Bếp lửa” được sáng tác vào năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên ngành luật ở nước ngoài ( Liên Xô cũ), in trong tập “ Hương cây- Bếp lửa” của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ
Câu 2
a Nói móc
- Nói nhăng nói cuội
b.- Nói móc -> P/c Lịch sự
- Nói nhăng nói cuội -> P/c về chất
Câu3
Xây dựng một văn bản phải đảm bảo nội dung sau:
-Trong đời sống tinh thần của con người,có rất nhiều tình cảm thiêng liêng như tình cha con,tình thầy trò,bè bạn Nhu cầu về tình bạn là nhu cầu cần thiết và quan trọng,vì vậy mà trong ca dao dân ca có nhiều câu,nhiều bài rất cảm động về vấn đề này : Bạn về
có nhớ ta chăng, Ta về nhớ bạn như trăng nhớ trời hoặc : Trăng lên khỏi núi mặc trăng Tình ta với bạn khăng khăng một niềm hoặc : Bạn
bè là nghĩa tương tri Sao cho sau trước một bề mới yên hay : Chim lạc bầy,thương cây nhớ cội Xa bạn xa bè,lặn lội tìm nhau
- Có những tình bạn lưu danh muôn thuở trong văn chương như Lưu Bình với Dươn Lễ,Bá Nha với Chung Tử Kì,như Nguyễn Khuyến với Dương Khuê Trong cuộc sống xung quanh ta cũng có rất nhiều tình bạn đẹp
- Vậy thế nào là một tình bạn đẹp ? Theo tôi,trước hết đó phải là một tình cảm chân thành trong sáng,vô tư và đầy tin tưởng
mà những người bạn thân thiết dành cho nhau.Tình bạn bước đầu thường được xây dựng trên cơ sở cảm tính nhiều hơn lí tính.Trong
số đông bạn bè chung trường,chung lớp,ta chỉ có thể chọn và kết thân với một vài người.Đó là những người mà ta có thiện cảm thực sự,hiểu ta và có chung sở thích với ta,mặc dù là cùng hoặc không cùng cảnh ngộ
- Tình bạn trong sáng không chấp nhận những toan tính nhỏ nhen,vụ lợi và sự đố kị hơn thua.Hiểu biết,thông cảm và sẵn sàng chia sẻ vui buồn sướng khổ với nhau,đó mới thực sự là bạn tốt.Còn những kẻ : Khi vui thì vỗ tay vào Đến khi hoạn nạn thì nào
Trang 3thấy ai thỡ khụng xứng đỏng được coi là bạn.
- Đó là bạn thõn thỡ thường dễ dàng xuờ xoa,bỏ qua những thúi hư tật xấu của nhau.Đú là một sai lầm nờn trỏnh.Nể
nang,bao che chỉ làm cho bạn dấn sõu hơn vào con đường tiờu
Cõu4
A- Mở bài:
- Bài thơ ra đời năm 1948, khi Chính Hữu là chính trị viên đại đội thuộc Trung đoàn Thủ đô, là kết quả của những trải nghiệm thực, những cảm xúc sâu xa của tác giả với đồng đội trong chiến dịch Việt Bắc
- Nêu nhận xét chung về bài thơ (nh đề bài đã nêu)
B- Thân bài:
1 Tình đồng chí xuất phát từ nguồn gốc cao quý
- Xuất thân nghèo khổ: Nớc mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá
- Chung lí tởng chiến đấu: Súng bên súng, đầu sát bên đầu
- Từ xa cách họ nhập lại trong một đội ngũ gắn bó keo sơn, từ ngôn ngữ
đến hình ảnh đều biểu hiện, từ sự cách xa họ ngày càng tiến lại gần nhau rồi
nh nhập làm một: nớc mặn, đất sỏi đá (ngời vùng biển, kẻ vùng trung du),
đôi ngời xa lạ, chẳng hẹn quen nhau, rồi đến đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
- Kết thúc đoạn là dòng thơ chỉ có một từ : Đồng chí (một nốt nhấn, một sự
kết tinh cảm xúc)
2 Tình đồng chí trong cuộc sống gian lao
- Họ cảm thông chia sẻ tâm t, nỗi nhớ quê: nhớ ruộng nơng, lo cảnh nhà
gieo neo (ruộng nơng gửi bạn, gian nhà không lung lay), từ mặc kệ“mặc kệ” ” chỉ là cách nói có vẻ phớt đời, về tình cảm phải hiểu ngợc lại), giọng điệu, hình ảnh
của ca dao (bến nớc, gốc đa) làm cho lời thơ càng thêm thắm thiết.
- Cùng chia sẻ những gian lao thiếu thốn, những cơn sốt rét rừng nguy
hiểm: những chi tiết đời thờng trở thành thơ, mà thơ hay (tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh,) ; từng cặp chi tiết thơ sóng đôi nh hai đồng chí bên nhau :
áo anh rách vai / quần tôi có vài mảnh vá ; miệng cời buốt giá / chân không giày ; tay nắm / bàn tay.
- Kết đoạn cũng quy tụ cảm xúc vào một câu : Thơng nhau tay nắm lấy bàn tay (tình đồng chí truyền hôi ấm cho đồng đội, vợt qua bao gian lao,
bệnh tật)
3 Tình đồng chí trong chiến hào chờ giặc
- Cảnh chờ giặc căng thẳng, rét buốt : đêm, rừng hoang, sơng muối.
- Họ càng sát bên nhau vì chung chiến hào, chung nhiệm vụ chiến đấu :
chờ giặc.
- Cuối đoạn mà cũng là cuối bài cảm xúc lại đợc kết tinh trong câu thơ rất
đẹp : Đầu súng trăng treo (nh bức tợng đài ngời lính, hình ảnh đẹp nhất, cao
quý nhất của tình đồng chí, cách biểu hiện thật độc đáo, vừa lãng mạn vừa hiện thực, vừa là tinh thần chiến sĩ vừa là tâm hồn thi sĩ,…))
C- Kết bài :
- Đề tài dễ khô khan nhng đợc Chính Hữu biểu hiện một cách cảm động, sâu lắng nhờ biết khai thác chất thơ từ những cái bình dị của đời thờng Đây
là một sự cách tân so với thơ thời đó viết về ngời lính
- Viết về bộ đội mà không tiếng súng nhng tình cảm của ngời lính, sự hi
Trang 4sinh cña ngêi lÝnh vÉn cao c¶, hµo hïng.