Phản ứng có hại của thuốc ADR (Kỳ 1) pot

Phản ứng có hại của thuốc ADR Kỳ 1 Hiện nay trên thị trường có rất nhiều thuốc dùng trong chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh trong cộng đồng.. Song bên cạnh đó, nếu dùng thuốc không thận

Phản ứng có hại của thuốc ADR

(Kỳ 1)

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều thuốc dùng trong chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh trong cộng đồng Sự phát triển đa dạng của ngành dược phẩm và hoá dược đã giúp ích rất nhiều cho các nhà y học

Song bên cạnh đó, nếu dùng thuốc không thận trọng một số bệnh nhân của chúng ta đã và đang phải gánh chịu những tai biến nặng nề do việc sử dụng thuốc gây ra Một khái niệm mới ra đời “Phản ứng có hại của thuốc”- ADERSE DRUG REACTION gọi tắt là ADR

Vậy ADR là gì? Khái niệm của tổ chức y tế thế giới WHO: phản ứng không mong muốn của thuốc gọi tắt là ADR là những phản ứng độc hại, không mong muốn xảy ra ở liều lượng dùng trong dự phòng, chẩn đoán và điều trị

1.1/ Phản ứng dạng A, là những phản ứng:

tiên lượng được

thường phụ thuộc vào liều dùng

là tác động dược lý, trị liệu quá mức hoặc một biểu hiện của tác dụng dược lý nhưng xảy ra ở vị trí khác trong cơ thể

1.2/ Phản ứng dạng B, là những phản ứng:

không tiên lượng được

là tác dụng lạ

không liên quan đến các đặc tính dược lý đã biết của thuốc

có nguyên nhân từ các yếu tố di truyền, hoặc miễn dịch, u bứơu hay các yếu tố gây quái thai

Như vậy so với khái niệm cũ trước đây thì phản ứng có hại của thuốc chỉ bao gồm các phản ứng dạng B Khái niệm ADR ngày nay rộng hơn, bao gồm các phản ứng dạng A và B.Để rút ra những bài học cơ bản giảm thiểu những phản ứng

có hại của thuốc, chúng ta phải nắm vững được nhứng yếu tố cơ bản tác động đến ADR của thuốc

Các yếu tố ảnh hưởng đến ADR của thuốc

Có 3 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến ADR của thuốc

2.1/ Yếu tố thuộc về thuốc bao gồm:

Đặc điểm hó lý và dược lý học của thuốc

Đặc điểm bào chế

Liều lượng sử dụng

Tỷ lệ và đường dùng của thuốc

Ta có một ví dụ điển hình về nhóm yếu tố này Đó là Diazepam (hay Seduxen) truyền tĩnh mạch Chúng ta đã gặp phản ứng kết tủa khi tiêm truyền Seduxen trộn lẫn với thuốc khác

Hiện tượng này là do đặc điểm bào chế thuốc Seduxen tiêm dùng cho các nước có thời tiết nhiệt đới như Việt nam chúng ta, các nhà sản xuất đã dùng Natri bisulfit để bảo quản thuốc, chất này gây kết tủa khi chúng ta trộn nó với thuốc khác Vì vậy khi dùng Diazepam thì không được trộn với bất kì thuốc gì

Ngoài Diazepam ra, một số thuốc sau cần tiêm truyền một mình:

- Ampixilin - Phennytoin

- Corticosteroide - Diazoxide

- Digoxin - Phenobarbital

- Furosemide - Dexttran

- Aminophyline

- Amphotericin (thuốc chông nấm)

* Yếu tố thuộc về thuốc như là công nghệ bào chế hoặc điều kiện bảo quản thuốc trong nhiều trường hợp đã gây ra phản ứng có hại của thuốc Điều này lí giải nguyên nhân một số trường hợp sốc phản vệ

Tại Philipin năm 2000, theo GS MARAMBA cho biêt: khi dùng Tetraxylin đường uống đã gây tai biến rất nặng nề cho không ít bệnh nhân, đó là tai biến gay suy thận Lô thuốc này do CBM viện trợ, mặc dù thuốc vẫn còn hạn dùng, song

trên thực tế qua kiểm tra đã bị oxy hoá Nguyên nhan có thể do bảo quản không đúng điều kiện quy định