-Giãi bày, chân thành, thừa nhận giản dị, đáng yêu “Có gì đẹp trên đời hơn thế Ngời yêu ngời sống để yêu nhau” Tố Hữu Nhõn vật trữ tỡnh yờu nhưng khụng chỉ nghĩ cho riờng mỡnh: Nhưng khụ
Trang 1Tuaàn 27- Tieỏt 94
Ngaứy
TOÂI YEÂU EM
- A Puskin –
A MỤC TIấU: Giỳp HS:
-Thấy được vẻ đẹp trữ tỡnh Pu-skin: giản dị,trong sỏng, tinh tế cả về hỡnh thức ngụn ngữ lẫn nội dung tõm
tỡnh
-Cảm nhận vẻ đẹp tõm hồn trong tỡnh yờu chõn thành, say đắm, vị tha của Pu-skin
B PHƯƠNG PHÁP :diễn dịch, quy nạp, giảng giải, vấn đỏp.
C TIẾN TRèNH DẠY HỌC
I-Oồn ủũnh lụựp
II Kiểm tra: ( 2p) kiểm tra việc soạn bài của HS
III- Tiến trỡnh bài dạy (40p)
Trọng tõm: vẻ đẹp thơ trữ tỡnh của Puskin; những phức cảm tinh tế giữa lớ trớ và tỡnh cảm của NVTT
Những nét chính về cuộc đời của Pu-skin?
- A-lếch-xan-đrơ Xéc-ghê-ê-vich Pu-skin sinh trởng trong
một gia đình quý tộc lâu đời ở
Mát-xcơ-va
- Pu-skin sớm tiếp thu những t tởng tiến bộ, sớm nổi tiếng
với những bài thơ yêu nớc ngợi ca tự do,
- Phản đối chế độ Nga hoàng thối nát
1837 Pu-skin bị sát hại trong một cuộc đấu súng giữa ông
với Đăng-téc, một tên ngời pháp sống lu vong (do chính
quyền Nga hoàng chủ mu)
Sự nghiệp sáng tác của Pu-skin ?
Đặc điểm thơ Pu-skin ?
- Thơ ông là tiếng nói tâm hồn Nga thuần khiết, tinh tế,
chân thực ,giản dị
- Thơ Pu- skin khơi nguồn cảm hứng từ hiện thực đời sống
Nga, con người Nga đương thời Nhà văn Gụ- gụn (1819-
1852) nhận xột: “qua thơ của Pu- skin, thiờn nhiờn Nga,
lịch sử Nga, con người Nga, tõm hồn Nga hiện lờn thuần
khiết, đẹp tới mức như được soi qua một thấu kớnh diệu
kỡ” Vỡ thế đề tài trong thơ ụng hết sức đa dạng Song cú
hai chủ đề cơ bản xuyờn xuốt dũng chuụng thi ca của ụng
là cảm hứng tự do và tỡnh yờu:
“Ta sẽ mói được nhõn dõn yờu mến
Vỡ thơ ta đó đỏnh thức những tỡnh cảm tốt lành
Vỡ trong thế kỉ bạo tàn ra đó ca ngợi tự do
Và gợi từ tõm đối với kẻ sa cơ”.
Sức hấp dẫn trong thơ tỡnh yờu của Pu- skin là cảm xỳc
phong phỳ, rung động sõu xa và chõn thành cao thượng
trong tỡnh cảm… tất cả được diễn rả qua nghệ thuật ngụn
từ vừa giản dị, vừa trong sỏng Cảm xỳc trong thơ Pu- skin
mang tớnh hướng nội, kớn đỏo Cấu tứ thơ rất mạch lạc, rừ
I TèM HIỂU CHUNG:
1/ Tỏc giả: (1799-1837)
- A-lếch-xan-đrơ Xộc-ghờ-ờ-vớch Pu-skin ,“Mặt trời
của thi ca Nga”, là nhà thơ vĩ đại “cú ý nghĩa khụng chỉ
trong lịch sứ văn chương mà cả trong lịch sử thức tỉnh của dõn tộc Nga” (N.A.Đụ-brụ-liu-bốp)
- Cỏc sỏng tỏc của Pu-skin đó thể hiện tuyệt đẹp tõm hồn nhõn dõn Nga khao khỏt TỰ DO và TèNH YấU
-Là tiếng núi trong sỏng , giản dị ,tinh tế, chõn thành
- Pu-skin thành cụng trờn nhiều thể loại văn chương nhưng trước hết và chủ yếu vẫn là thơ trữ tỡnh với cỏc tỏc phẩm tiờu biểu:
+ Tiểu thuyết bằng thơ: ẫp-ghờ-nhi ễ-nhờ-ghin + Bi kịch lịch sử: Bụ-rớt Gụ-đu-nụp
+ Trường ca: Ru-xlan và Li-ỳi-mi-la; Người tự Cỏp-ca-dơ
+ Truyện ngắn: Cụ tiểu thư nụng dõn, Con đầm pớch
Trang 2ràng Chỳng ta cú thể thấy những đặc điểm này trong bài
Tụi yờu em.
Xỏc định chủ đề của bài thơ
Đọc bốn câu thơ đầu
Tâm trạng nhân vật trữ tình đợc thể hiện nh thế nào?
-Giãi bày, chân thành, thừa nhận giản dị, đáng yêu
“Có gì đẹp trên đời hơn thế
Ngời yêu ngời sống để yêu nhau” (Tố Hữu)
Nhõn vật trữ tỡnh yờu nhưng khụng chỉ nghĩ cho riờng
mỡnh:
Nhưng khụng để em bận lũng thờm nữa,
Hay hồn em phải gợn búng u hoài
→ Nếu tỡnh yờu của tụi làm phiền em, làm em buồn thỡ tụi
khụng muốn làm em buồn vỡ bất cứ điều gỡ (dịch nghĩa:
nhưng hóy để nú khụng làm phiền em thờm nữa; tụi khụng
muốn làm em buồn vỡ bất cứ điều gỡ)
→ quan niệm: yờu là trao tặng, làm cho người yờu được
hạnh phỳc hơn là đún nhận, sở hữu, hưởng thụ cho mỡnh,
của mỡnh
→ tỡnh yờu cao thượng, biết vượt lờn cỏi bỡnh thường
Em cú suy nghĩ gỡ về tõm trạng ấy của nhõn vật trữ
tỡnh?
2/ Tỏc phẩm:
a-Hoaứn caỷnh saựng taực:
- Sỏng tỏc năm 1829 vừa kết thỳc thời gian quản thỳc tại quờ nhà
- Bài thơ được viết dưới dạng thơ tỡnh
* Puskin cú tỡnh cảm sõu nặng với ễ lờ nhi na , con gỏi ụng chủ tịch Viện Hàn Lõm Nghệ thuật Nga ,đó ngỏ lời cầu hụn nhưng bị khước từ
b-Chuỷ ủeà
Bài thơ giói bày tõm trạng đầy mõu thuẫn giữa lớ trớ và tỡnh cảm để từ đú bộc lộ khỏt vọng, tỡnh yờu mónh liệt Nỗi khổ đau, tuyệt vọng của tỡnh yờu đơn phương Đồng thời bài thơ là lời cầu chỳc chõn thành, cao thượng
II TèM HIỂU VĂN BẢN:
1/ Bốn cõu đầu :Lụứi giaỷi baứy veà moọt tỡnh yeõu ủụn phửụng maứ vũ tha
-Mở đầu là lời khẳng định : TễI YấU EM – như lời tửù thuự ,tửù giaỷi baứy chaõn thaứnh
-Đến nay chừng cú thể ( so với nguyờn bản : tụi đó yờu em)
tỡnh yờu đó và đang tồn tại trong quỏ khứ, hiện tại -Hình ảnh: “Ngọn lửa tình” tình yêu còn nồng nàn cháy bỏng
Tieỏng noựi cuỷa tỡnh caỷm
Nhưng khụng để em bận lũng thờm nữa Hay lũng em phải gợn búng u hoài
khoõng muoỏn laứm phieàn em ,laứm em buoàn raàu neõn nhaõn vaọt trửừ tỡnh “ dửứng bửụực “ tỡnh caỷm cao thượng,traõn troùng tỡnh yeõu
Tieỏng noựi cuỷa lớ trớ
Sơ kết : Đoạn thơ là lời giải bày của một tõm trạng , lời
lẽ ý tứ cú vẻ bỡnh tỉnh nhưng trong sõu thẳm tõm hồn khụng hề cú sự yờn tĩnh , như lời từ gió đầy lưu luyến
Trang 3- Tõm trạng của nhõn vật trữ tỡnh cú mõu thuẫn Đú là mõu
thuẫn giữa lớ trớ và tỡnh cảm
- Nhõn vật em phần nào được hộ mở qua cỏc từ: “em bận
lũng”, “hồn em phải gợn búng u hoài” Những từ đú giỳp
ta nhận ra sự ộo le trong quan hệ tỡnh cảm Phải chăng tỡnh
yờu của nhõn vật tụi khụng mang lại niềm hạnh phỳc mà
chỉ là nỗi buồn, bận lũng của em Tụn trọng tỡnh cảm người
mà mỡnh yờu, khụng muốn em buồn phiền vỡ bất cứ một
điều gỡ Nhõn vật tụi tự chối bỏ tỡnh yờu trong nỗi đau khổ
của riờng mỡnh Đú là tỡnh yờu đơn phương Tỡnh yờu về
một phớa Thời kỡ ở Pờ- tộc- pua, Pu- skin thường lui tới
nhà ụng Chủ tịch Viện Hàn lõm nghệ thuật Mỏt-xcơ- va
Mựa hố năm 1828, nhà thơ ngỏ lời cầu hụn nhưng khụng
được nàng nhận lời Năm 1829 bài thơ ra đời như chuyện
tỡnh đơn phương thu nhỏ
- Ở trờn đời này, chuyện tỡnh yờu khụng được đỏp đền thỡ
người con trai bực bội, oỏn trỏch, than thở… Ở đõy Pu-
skin mặc dự bộc lộ tỡnh cảm nồng chỏy, mónh liệt “Tụi yờu
em: đến nay chừng cú thể/ Ngọn lửa tỡnh chưa hẳn đó tàn
phai”
nhưng rỳt cục, tỡnh yờu ấy khụng được đỏp đền Pu- skin tự
nguyện rỳt lui mặc cho lũng mỡnh bao giằng xộ trong đau
khổ Bao nhiờu bận lũng, bao nhiờu u hoài, anh xin đún
nhận “”Sương vương nắng dải nưa dầu… anh” Đấy là vẻ
đẹp nhõn tớnh tiềm ẩn trong trỏi tim nhõn vật trữ tỡnh
Tâm trạng của nhân vật trữ tình đợc thể hiện qua những
từ ngữ nào?
HS đọc cõu 5 và 6
- Nỗi đau khổ tuỵờt vọng được thể hiện như thế nào?
“Tụi yờu em õm thầm, khụng hi vọng
Lỳc rụt rố, khi hậm hực lũng ghen”.
Hàng loạt từ: õm thầm, khụng hi vọng , rụt rố, hậm hực
lũng ghen, mỗi từ như diễn tả đậm đặc trạng thỏi cảm xỳc
Hóy phõn tớch làm rừ tõm trạng đau khổ, tuyệt vọng ấy?
+ Âm thầm nỗi đau ủ kớn trong lũng mỡnh khụng núi lờn
được
+ Khụng hi vọng khụng cũn niềm tin nào vào mối tỡnh
của mỡnh nữa.Song sự đời, tỡnh yờu càng õm thầm, ủ kớn
trong lũng thỡ tõm trạng càng mónh liệt, sõu sắc, càng
thương vụng, nhớ thầm Biết rằng khụng hi vọng mà vẫn
chờ đún, hướng tới, vẫn đặt niềm tin Chờ đún, hi vọng,
khao khỏt luụn luụn đặt ra trong tõm trạng của nhõn vật
“tụi”, người đang ấp ủ mối tỡnh đơn phương
- Nỗi tuyệt vọng biểu hiện ở trạng thỏi “Lỳc rụt rố, khi hậm
hực lũng ghen” Yờu thường đi đụi với “ghen” và yờu là
hai trạng thỏi tỡnh cảm đối lập mà khụng thống nhất Vỡ
ghen cũng là biểu hiện tỡnh yờu Nhưng đú là tỡnh yờu ớch
2/ Bốn cõu sau:Lụứi giaỷi baứy veà moọt tỡnh yeõu chaõn thaứnh ,trong saựng ,cao thửụùng ,saõu saộc.
Tụi yờu em õm thầm, khụng hi vọng Lỳc rụt rố, khi hậm hực lũng ghen,
-Lieọt keõ : õm thầm, khụng hi vọng , rụt rố, hậm hực lũng ghen Lụứi thuự nhaọn thaứnh thaọt tửù ủaựy saõu taõm hoàn : yeỏu ủuoỏi ,đau khổ, cuồng nhiệt mà vụ vọng, đằm thắm
mà lo õu bi kũch cuỷa tỡnh yeõu ủụn phửụng
Trang 4kỉ Lũng ghen tuụng cú thể đẩy con người tới sự mự quỏng
thấp hốn Hai tiếng “lũng ghen” gợi một tõm trạng nặng nề
u ỏm Đọc hai cõu thơ ta cú cảm giỏc nhõn vật tụi đang rơi
vào đỏy sõu của nỗi đau khổ giày vũ hành hạ Mười sỏu
tiếng của hai cõu thơ đó thể hiện tất cả những cảm xỳc ẩn
chỡm trong tõm trạng nặng nề đau khổ, cuồng nhiệt mà vụ
vọng, đằm thắm mà lo õu Một tõm hồn vật vó trăn trở
khụng biết đến nhẹ nhừm yờn bằng
Em coự suy nghú gỡ veà lời cầu chỳc ở cuối bài thơ? Hóy
phõn tớch để làm nổi rừ?
- Hai cõu kết bài thơ:
“Tụi yờu em, yờu chõn thành đằm thắm
Cầu em được người tỡnh như tụi đó yờu em”.
- Cụm từ: “cầu trời” kết hợp cỏch núi: “cho được ” một
lần nữa khẳng định tỡnh yờu mà nhõn vật trữ tỡnh đó và
đang dành tặng người yờu là tỡnh cảm khụng dễ cú, khụng
phải ai cũng yờu được và được yờu như thế Vỡ vậy, dự
khụng phải khụng ẩn chỳt nuối tiếc, xút xa nhưng lời thơ
vẫn vang lờn niềm tự tin, kiờu hónh
- Đặt vào hoàn cảnh sỏng tỏc bài thơ, cú thể hiểu đằng sau
lời từ gió của một tỡnh yờu khụng thành là lời giải bày, bộc
bạch một tỡnh yờu chẳng thể nào nguụi ngoai, vẫn sụi nổi
nồng nàn, như chẳng thể nào khỏc được Và cũng cú thể là
lời nhắn nhủ nhõn vật “em” trong bài thơ: bằng sự hờ hững
và vụ tỡnh, cú thể, “em” đang để mất một tỡnh yờu quớ giỏ,
chẳng cũn kiếm tỡm được nữa bao giờ
Nhõn vật trữ tỡnh cầu chỳc:
“Cầu em… yờu em”.
-Trong lời cầu chỳc đó xuất hiện sự so sỏnh Mấy tiếng
“được người tỡnh như tụi đó yờu em” khụng phải là sự so
sỏnh hơn kộm giữa tụi và người tỡnh em đó chọn mà đõy là
sự khẳng định tỡnh yờu chõn thành đằm thắm của mỡnh
Hàm ẩn trong đó là lời nhắn nhủ cao thợng: “Đâu hơn em
lấy, đâu bằng đợi anh” Yêu say đắm, chân thành và đau
khổ, nhng đủ tỉnh táo để vĩnh biệt một tình yêu đơn phơng
không thành
Học xong bài này, em thấy cỏi đẹp, sức hấp dẫn ở chỗ
nào?
Bài thơ tụn vinh phẩm giỏ con người Đú là con người biết
yờu say đắm, yờu hết mỡnh nhưng cũng rất chõn thành đằm
thắm Trong tỡnh yờu cũng cú lỳc đau khổ, nhưng con
người biết nhận tất cả đau khổ về mỡnh, cú lớ trớ sỏng suốt,
tỉnh tỏo để kỡm nộn tỡnh cảm Nhất là tỡnh yờu đơn phương
Lời cầu chỳ đó thay cho lời vĩnh biệt một tỡnh yờu khụng
thành Trong lời cầu chỳc ấy cũn là sự so sỏnh để khẳng
định tỡnh cảm của mỡnh, đạo đức của mỡnh Cỏi đẹp và sức
hấp dẫn của bài thơ là ở chỗ đú
Tụi yờu em, yờu chõn thành, đằm thắm, Cầu em được người tỡnh như tụi đó yờu em
-Khi tỡnh yờu khụng được đền đỏp người ta thường tầm thường nhỏ nhen ớch kỉ > < nhõn vật tụi khụng như thế -Khụng được yờu lại cầu chỳc cho em hạnh phỳc nột đẹp trong ứng xử của con người : cao thượng mà văn húa
Trang 5Bài thơ gợi cho em suy nghĩ về tõm hồn Pu- skin như
thế nào? Về tỡnh yờu ra sao?
- Bài thư gợi cho ra nhiều suy nghĩ về nhõn vật trữ tỡnh Pu-
skin Đú là tõm hồn đậm một nỗi buồn trong sỏng, yờu
chõn thành, mónh liệt, nhõn hậu và cao thượng trước tỡnh
yờu khụng thành
- Tỡnh yờu chỉ đẹp khi cú nhiều trắc trở Tỡnh yờu chỉ vươn
tới hạnh phỳc khi cả hai bờn đều hướng vào nhau Dẫu tỡnh
yờu khụng thành nhưng nú để lại dấu ấn đẹp thỡ mói vẫn là
mối tỡnh đỏng ca ngợi Pu- skin quả là người cú tỡnh cảm
tốt đẹp ấy
“Heỏt rồi tỡnh đó vỡ tan
Anh hụn lần chút đụi bàn chõn em
Những lời chua xút thốt lờn
Anh nghe lời đỏp của em hết rồi”.
(Khụng đề- Pu- skin)
Thủ pháp nghệ thuật chính trong bài thơ?
III TỔNG KẾT:
* Về tư tưởng : ca ngợi vẻ đẹp của tỡnh yờu chõn thành đằm thắm vị tha cao thượng quờn mỡnh đi vỡ hạnh phỳc người mỡnh yờu
* Về nghệ thuật : ngụn ngữ giản dị trong sỏng tinh tế hầu như nhà thơ khụng dựng biện phỏp tu từ nào ngoài điệp ngữ : Tụi yờu em
IV- CUÛNG COÁ:
Caõu 1: Aõm hửụỷng chuỷ ủaùo cuỷa baứi thụ laứ :
A-Vui mừng khôn xiết B- Buồn bã, đau khổ C- Buồn vô vọng nhng là nỗi buồn trong sáng D-Cả
A,B,C
Caõu 2: Dòng nào sau đây nói đầy đủ nhất về nhân vật trữ tình trong bài thơ này ?
A-Là ngửời chân thành, nhân hậu
B-Là sự kết hợp hài hoà giữa con ngửời bình thửờng (yêu , ghen tuông, đau khổ) và con ngửời cao cả (có văn hoá ứng
xử trong tình yêu)
C-Là ngửời ích kỉ, chỉ nghĩ cho bản thân mình
D-Là ngửời cao thửợng tuyệt vời
Caõu 3; Bài học về tình yêu qua bài thơ “Tôi yêu em” của Puskin?
A-Tình yêu phải có sự đắm say,mãnh liệt B-Tình yêu phải trong sáng , vị tha, rộng lửợng
C-Tình yêu phải có sự tôn trọng, tự nguyện từ hai phía D-Cả A,B,C
Caõu 4: Đặc điểm của thơ trữ tình Puskin thể hiện qua bài thơ :
A Sự giản dị về ngôn ngữ B.Sự hài hoà giữa nội dung và nghệ thuật, lí trí và tình cảm
C.Sự hàm súc và cô đọng D Cả A,B,C
V – CHUAÅN Bề BAỉO MễÙI: “Baứi thụ soỏ 28 “ – Tago
-Tỡm hieồu khaựi quaựt veà taực giaỷ vaứ taực phaồm ?
- ẹoùc vaứ tỡm hieồu VB HS traỷ lụứi caực caõu hoỷi trong sgk