Tuần 29- Tiết 112-113Ngày 14-4-2010 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC : KỊCH ,VĂN NGHỊ LUẬN A/-MỤC TIÊU BÀI DẠY : Giúp HS : -Hiểu khái quát đặc điếm một số thể loại văn học: Kịch, văn nghị luận -V
Trang 1Tuần 29- Tiết 112-113
Ngày 14-4-2010
MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC : KỊCH ,VĂN NGHỊ LUẬN
A/-MỤC TIÊU BÀI DẠY :
Giúp HS :
-Hiểu khái quát đặc điếm một số thể loại văn học: Kịch, văn nghị luận
-Vận dung những hiểu biết đó vào đọc văn
B/-TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
I- Oån định lớp:
II- Kiểm tra bài cũ
Các phương tiện diễn đạt của PCNN chính luận
Đặc trưng của PCNN chính luận
III- Bài mới:
Các em đã học các VB kịch chèo Quan Aâm Thị Kính (trích đoạn Nỗi oan hại chồng ) ,Ông Giuốc đanh mặc lễ phục (hài kịch của Mô li e) ,Bắc Sơn (kịch nói Nguyễn Huy Tưởng ) Tôi và chúng ta (Kịch nói Lưu Quang Vũ ,Rô mê ô& Giu li et(Bi kịch của Sêch pia)
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hãy kể tên một số vở kịch mà em biết ?
*Rô mê ô và Ru li et, Vũ Như Tô,Hồn Trương Ba da
hàng thịt
- Kịch là gì ?
Vì sao nói:kịch là một loại hình nghệ thuật tổng
hợp?
*Vì có sự tham gia của nhiều người thuộc các lĩnh
vực khác nhau:tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên,
họa sĩ thiết kế mĩ thuật, nhạc công, người phụ trách
âm thanh, ánh sáng
Nêu những đặc trưng cơ bản của thể loại kịch?
Đối tượng của kịch là gì?
- Đối tượng phản ánh của kịch là những mâu thuẫn
xung đột trong đời sống xã hội và con người – xung
đột kịch
Xung đột kịch diễn ra như thế nào?
Xung đột kịch diễn ra liền phát triển một cách liên
tục, không gián đoạn cho đến khi kết thúc.úa trình
diễn biến của xung đột kịch được cụ thể hóa bàng
hành động kịch
Hành động kịch diễn ra như thế nào?
- Hành động kịch không diễn ra tự nhiên mà được
thực hiện bởi các nhân vật kịch
* nhận xét ngôn ngữ nhân vật kịch
- Các nhân vật kịch được xây dựng chủ yếu bằng
ngôn ngữ của chính họ
I Kịch:
1 Khái lược về kịch:
* Khái niệm
- Kịch là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, cĩ
sự tham gia của nhiều người: đạo diễn, diễn viên, hoạ sĩ, nhạc cơng, vũ đạo, ca sĩ, kĩ thuật
âm thanh, ánh sáng, ghi hình…(trong đĩ 3 đối tượng quan trọng nhất là kịch bản, đạo diễn và diễn viên).
*Đặc trưng của kịch:
+ Tập trung miêu tả xung đột đời sống
+Hành động kịch được tổ chức qua cốt truyện, được thực hiện bởi các nhân vật kịch
VIII
+Ngôn ngữ kịch mang đăïc điểm khắc họa tính cách , có tính hành động, có tính khẩu ngữ cao
Trang 2- Ngôn ngữ kịch còn mang tính hành động, những lời
thoại thường đầy vẻ tranh luận, biện bác với nhiều
sắc thái : tấn công-phản công, thăm dò – lảng tránh,
chất vấn- chối cãi, cầ xin- từ chối
- Ngôn ngữ kịch gần gũi với ngôn ngữ đời sống
Xét theo nội dung, kịch có mấy loại? Cho ví dụ
vơíù mỗi loại?
Nêu cách phân loại kịch theo hình thức ngơn ngữ
biểu diễn?Cho ví dụ vơíù mỗi loại?
Việc đọc hiểu kịch bản văn học thực hiên theo
mấy bước? Bước nào là quan trọng nhất?
Hãy kể tên một số tác phẩm nghị luận tiêu biểu
mà em biết?
*Hịch tướng sĩ (Trần Hưng Đạo), Bình Ngô Đại
Cáo (Nguyễn Trãi), Tuyên ngôn độc lập (HCM)
Em hiểu thế nào là nghị luận?
Nghị luận là bàn về một vấn đề nào đó thuộc những
lĩnh vực khác nhau của đời sống khách quan (chính
trị, văn hóa, xã hội…) hoặc những phương diện khác
nhau của ý thức con người (văn học, nghệ thuật,
triết học…)
XIV
* Các kiểu loại kịch
- Phân chia theo nội dung, ý nghĩa xung đột : có
3 loại kịch
+ Bi kịch
* Xung đột kịch giữa cái mới – cái cũ, cao cả – thấp hèn ;kết thúc cái mới ,cái đẹp ,cao cả tạm thời thất bại ,kết thúc bi thảm
VD: Ham-let, Rơ-mê-ơ và Giu-li-ét của
Sếch-xpia
+ Hài kịch
* Dùng tiếng cười hài hước châm biếm để xây
dựng và kết thúc xung đột VD: Lão hà tiện của
Mơ-li-e; Trưởng giả học làm sang ;Nghêu ,Sò,
Oác, Hến + Chính kịch
* Phản ánh xung đột trong cuộc sống hàng ngày buồn,vui lẫn lộn
VD:Kịch Tôi và chúng ta của Lưu Quang Vũ;
- Phân chia theo hình thức ngơn ngữ:
+ Kịch thơ + Kịch nĩi
+Ca kịch ( tuồng, chèo, cải lương.)
2 Yêu cầu về đọc kịch bản:
Đọc hiểu tiến hành qua 4 bước:
+Tìm hiểu xuất xứ +Cảm nhận lời thoại của các nhân vật → quan trọng nhất
+Phân tích hành động kịch +Nêu chủ đề tư tưởng của tác phẩm
II-Nghị luận:
1-Khái lươc về văn nghị luận:
- Nghị luận là thể loại văn học bàn luận về một vấn đề nào đĩ( xã hội, chính trị, văn học …) nhằm tranh luận, thuyết phục, bác bỏ, khẳng định, phủ nhận…giúp người đọc hiểu rõ vấn đề nêu ra
VD: Vấn đề hút thuốc lá ,tham nhũng ,quyền sống của con người trong “ Truyện Kiều”…
Trang 3Nêu đặc trưng của văn nghị luận?
Xét về nội dung luận bàn, người ta phân văn
nghị luận thành mấy loại?
Khi đọc văn nghị luận cần thực hiện những yêu
cầu nào?
-Đặc trưng của văn nghị luận:
+Chủ yếu dùng lí lẽ, chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó
+Ngôn ngữ chính xác, mang tính xã hội, tính học thuật cao
-Các kiểu văn nghị luận:
+Văn chính luận (luận bàn về các vấn đề chính trị xã hội, triết học, đạo đức)
+Văn phê bình văn học (luận bàn về các vấn đề văn học nghệ thuật)
2-Yêu cầu về đọc văn nghị luận:
Đọc hiểu văn bản nghị luận thực hiên theo năm bước
+Tìm hiểu xuất xứ +Phát hiện và tóm lược các luận điểm tư tưởng
ý thức +Cảm nhận các sắc thái cảm xúc +Phân tích biên pháp lập luận, cách nêu chứng cứ, sử dụng ngôn ngữ
+Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật
III- Ghi nhớ : sgk IV- Luyện tập
Bài1:
+ Khơng cĩ xung đột giữa tình yêu và thù hận + Chỉ cĩ tình yêu vượt lên trên nền thù hận
.Với Rô-mê-ô say đắm Giu-li-et,sẵn sáng từ bỏ
cả tên họ,dòng họ của mình
.Với Giu-li-et cũng yêu say đắm Rô-mê-ô ,chỉ
băn khoăn không biết chàng có vượt qua được sự cản trở của gia đình và dòng họ hay không (xung đột trong đoạn trích là xung đột tâm trạng)
Bài 2
*Mở bài: Giới thiệu thời gian, khơng gian Mác
ra đi Ăng-ghen đã làm rõ tư tưởng của Mác là tư tưởng của con người hiện đại
*Thân bài: Tác giả lần lượt trình bày ba cống hiến của Các Mác:
- Phát hiện ra quy luật phát triển của xã hội lồi người Tác giả đã so sánh với Đác-uyn để nhấn mạnh vai trị to lớn của Mác
- Tìm ra quy luật vận động riêng của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và của xã hội tư sản do phương thức đĩ đẻ ra Mác đã đáp ứng được yêu cầu về quyền lợi và địa vị của giai cấp cơng nhân trong lịng xã hội tư sản
Trang 4- Cống hiến thứ ba của Mác là ứng dụng học thuyết khoa h ọc vào hành động thực tiễn Với Mác, khoa học là hành động cách mạng Mác đã đấu tranh say sưa kiên cường và cĩ hiệu quả Đấu tranh là hành động tự nhiên của Mác
*Kết bài: Cĩ hai ý mà Ăng-ghen đã nhấn mạnh cho người đọc người nghe thấy được
- Mác mất đi là một tổn thất lớn cho hàng triệu người cộng sự CM trên thế giới
- Mác cĩ thể cĩ nhiều kể đối địch nhưng khơng
cĩ kẻ thù riêng nào
- Lời cầu nguyện
IV-Củng cố:
-Cho học sinh xem một đoạn hài kịch “Cảnh giác”, một đoạn bi kịch “Romeo và Juliet”
V-Chuẩn bị bài mới:
-Soạn bài luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận Chú ý:
+Đọc kĩ văn bản
+Trả lời các câu hỏi trong phần ví dụ