pp chung minh bat dang thuc

c Nếu a>b+c thì a-c>b Tức là: Ta có thể chuyển một số hạng của bất đẳng thức từ vế này sang vế kia và phải đổi dấu số hạng đó.. d Nếu a>b và c>d thì a+c>b+d Tức là: Nếu cộng vế với vế

MỘT SỐ PP CHỨNG MINH BẤT ĐẲNG THỨC CHO THCS

GIỚI THIỆU VỀ BẤT ĐẲNG THỨC CHO HS THCS:

1) Định nghĩa bất đẳng thức

+ a nhỏ hơn b , kí hiệu a < b

+ a lớn hơn b , kí hiệu a > b ,

+ a nhỏ hơn hoặc bằng b , kí hiệu a b,

+ a lớn hơn hoặc bằng b , kí hiệu a b ,

2) Một số tính chất của bất đẳng thức:

a) Nếu và thì (tính chất bắc cầu)

b) Nếu a>b và c bất kì thì a+c>b+c

Tức là: Khi cộng vào 2 vế của bất đẳng thức với cùng một số bất kì thì bất đẳng

thức không đổi chiều

c) Nếu a>b+c thì a-c>b

Tức là: Ta có thể chuyển một số hạng của bất đẳng thức từ vế này sang vế kia và

phải đổi dấu số hạng đó

d) Nếu a>b và c>d thì a+c>b+d

Tức là: Nếu cộng vế với vế của 2 bất đẳng thức cùng chiều ta được một bất đẳng

thức cùng chiều

Chú ý: Không được cộng vế với vế của 2 bất đẳng thức ngược chiều

e) Nếu a>b và c thì a-c>b-d

Tức là: Nếu trừ vế với vế của 2 bất đẳng thức ngược chiều ta đượcmột bất đẳng

thức cùng chiều với bất đẳng thức bị trừ

Chú ý: Không được trừ vế với vế của 2 bất đẳng thức cùng chiều.

f) Nếu a>b và c>0 thì ac>bc

Nếu a>b và c<0 thì ac

Tức là:

Nhân 2 vế của một bất đẳng thức với cung một số dương thfbất đẳng thức không

đổi chiều

Nhân 2 vế của một bất đẳng thức với cùng một số âm thì bất đẳng thức đổi chiều.

g) Nếu a>b>0 và c>d>0 thì ac>bd

Tức là: Nếu ta nhân vế với vế hai bất đẳng thức cùng chiều có các vế đều dương

thì ta được một bất đẳng thức cung chiều

Chú ý: Không được nhân vế với vế của hai bất đẳng thức ngược chiều.

h) Nếu thì

Tức là: Nếu nhân 2 vế của bất đẳng thức đều dương thì phép lấy nghịch đảo dổi

chiều của bất đẳng thức

k) Nếu a>b>0 và n nguyên dương thì

Nếu a>b và n nguyên dưong thì

1 Phương pháp sử dụng định nghĩa

- Lưu ý : A2 0 với mọi A ; dấu '' = '' xảy ra khi A = 0

- Ví dụ :

Chứng minh bất đẳng thức Côsi đối với hai số thực không âm ( còn gọi là bất đẳng

thức Ơclit )

Dấu “ = “ xảy ra khi và chỉ khi a=b

Giải:

Với mọi a,b không âm Dấu “ = “ xảy ra khi và chỉ khi a=b

2 Phương pháp biến đổi tương đương

- Để chứng minh

ta biến đổi tương đương

trong đó bất đẳng thức cuối cùng là một bất đẳng thức hiển nhiên đúng hoặc là bất đẳng thức đơn giản hơn bất đẳng thức

- Một số hằng đẳng thức thường dùng :

(A+B)2=A2+2AB+B2

(A-B)2=A2-2AB+B2

(A+B+C)2=A2+B2+C2+2AB+2AC+2BC

(A+B)3=A3+3A2B+3AB2+B3

(A-B)3=A3-3A2B+3AB2-B3

Ví dụ:

Chứng minh rằng a thì

Giải.

Bất đẳng thức đang xét tương đương với bấ đẳng thức sau:

(nhân hai vế với 4, chuyển vế)

3 Phương pháp quy nạp toán học

- Kiến thức : Để chứng minh một bất đẳng thức đúng với n > 1

bằng phương pháp quy nạp toán học , ta tiến hành :

+ Kiểm tra bất đẳng thức đúng với n = 1 (n = n0)

+ Giả sử bất đẳng thức đúng với n = k > 1 (k > n0)

+ Chứng minh bất đẳng thức đúng với n = k + 1

+ Kết luận bất đẳng thức đúng với n > 1 (n > n0)

Chú ý: Khi chứng minh bất đẳng thức có n số (n N) Thì ta nên chú ý sử dụng

phương pháp quy nạp toán học

- Ví dụ :

Chứng minh bất đẳng thức Côsi trong trường hợp tổng quát.

Với

thì

Giải:

Dùng phương pháp quy nạp:

+ Với n = 2 đúng

+ Với n = k đúng cần chứng minh

(để chứng minh dựa vào bất đẳng thức phụ sau: x>0 thì

4 Phương pháp sử dụng bất đẳng thức Cô-sy:

Với 2 số a,b không âm ta có:

Dấu "=" xảy ra khi a=b

Chứng minh:

Dấu "=" xảy ra khi a=b.

Dạng tổng quát của bất đẳng thức Cô-sy (Cauchy):

Cho n là số tự nhiên thì

Dấu "=" xảy ra khi

Ví dụ:Cho a,b,c >0 chứng minh rằng:

Giải:

Áp dụng bất đẳng thức Cô-sy cho 3 số dương ta có:

Nhân từng vế của (1) và (2) ta được

Dấu "=" xảy ra khi a=b=c

Cách khác:

Ta cần chứng minh:

dpcm A

a

c c

a b

c c

b a

b b a Ma

b

c a

c c

b a

b c

a b

a A

⇒

≥

⇔

⋅ +

⋅ +

⋅ +

≥

≥ + + + + + +

=

9

2 2

2 3 A :

9 3

(Cô Si cho bộ hai số không âm)

Dấu "=" xảy ra khi a=b=c (Nguyên văn bởi : Đ N N)

5 Phương pháp sử dụng Bất đẳng thức Bunhiacôpski

Cho a, b, c là số thực thì

hoặc viết

Dấu "=" xảy ra khi

Tổng quát:

Dấu "=" xảy ra khi

Giải:

6 Phương pháp phản chứng.

- Kiến thức : Giả sử phải chứng minh bất đẳng thức nào đó đúng ,

ta hãy giả sử bất đẳng thức đó sai , sau đó vận dụng các kiến thức đã biết và giả thiết của đề bài để suy ra điều vô lý

Điều vô lý có thể là trái với giả thiết , hoặc là những điều trái nhược nhau , từ đó suy ra đẳng thức cần chứng minh là đúng

- Một số hình thức chứng minh bất đẳng thức :

+ Dùng mệnh đề đảo

+ Phủ định rồi suy ra điều trái với giả thiết

+ Phủ định rồi suy ra trái với đIều đúng

+ Phủ định rồi suy ra hai điều trái ngược nhau

+ Phủ định rồi suy ra kết luận

Ví dụ: Chứng minh rằng không có 3 số a,b,c dương cùng thỏa mãn 3 bất đẳng thức:

Giải:

Giả sử tồn tại cả 3 số dương thỏa mãn bất đẳng thức

Cộng theo từng vế 3 bất đẳng thức trên ta được:

Mà theo bất đẳng thức Cô-sy thì

Điều này mâu thuẫn với (1) nên không tồn tại 3 số a,b,c dương cùng thỏa mãn bất đẳng thức trên

7 Phương pháp làm trội, làm giảm.

Dùng tính chất của BĐT để đưa một vế của BĐT cần chứng minh về dạng để tính tổng hữu hạn hoặc tích hữu hạn

Ví dụ: Với n là số tự nhiên thì:

Giải:

Với số tự nhiên k>1 ta có:

Thay k = 2,3,4 n rồi cộng các 2 vế của các bất đẳng thức ta được:

8 Phương pháp dùng miền giá trị của hàm số:

Để chứng minh b < f(x) < a với mọi x ta đặt y = f(x) <=> y - f(x) = 0 có nghiệm

<=> b < f(x) < a Từ đó suy ra đpcm

Ví dụ: Chứng minh rằng:

(x;y) thỏa mãn (*) khi và chỉ khi phương trình:

có nghiệm

có nghiệm Với y= 1 thì x = 0

Với y khác 1 thì

9 Phương pháp dùng tính chất tỉ số:

Nội dung: Cho ba số a,b,c >0 ta có:

Nếu thì

Nếu thì

Nếu d > 0 và thì

Ví dụ: Cho a,b,c > 0 chứng minh rằng:

Giải: Ta có:

Cộng từng vế của 3 bất đẳng thức ta có điều phải chứng minh

10 Phương pháp sử dụng bất đẳng thức giá trị tuyệt đối.

a/

b/

d/ dấu = khi A.B >0

e/ dấu = khi A>B>0 hoặc A<0

Ví dụ: Chứng minh rằng:

Giải: Ta có:

(Đây là những phương pháp cơ bản nhất dành cho THCS)