GIÁO ÁN NV 8-Học Kỳ II - T34

- BTDSố là một văn bản nghị luận song đã kết hợp khéo léo với phương thức tự sự và thuyết minh , do đó đã tạo được không khí nhẹ nhàng , tính chất sinh động , tăng thêm sức thuyết phục c

Tiết 133 TỔNG KẾT PHẦN VĂN ( TIẾP THEO )

NS: 24.4

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

-Tiếp tục củng cố hệ thống hoá kiến thức văn học của cụm văn bản nghị luận được học ở lớp 8, nhằm làm cho các em nắm chắc hơn đặc trưng thể loại

-Đồng thời hệ thống hoá kiến thức văn học của các văn bản văn học nước ngoài và của cụm văn bản nhật dụng đã học trong sgk lớp 8

-Thấy được nét riêng về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật của mỗi văn bản

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : Bài soạn - sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Kết hợp trong ơn tập

3.Bài mới:

* Hoạt động 1 : Trình bày bảng thống kê tác phẩm văn

học nước ngoài đã học ở lớp 8 theo các mục đã quy

định

* Dựa vào bảng thống kê , em hãy rút ra nhận xét về

thời gian xuất hiện các tác phẩm ? Phạm vi ? Thể

loại ?

- Rải đều từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XX

- Các nước Âu Mỹ ( khác với Ngữ văn 7 : Trung Quốc )

- Thể loại đa dạng : truyện , kịch , văn nghị luận

* Từ nội dung chủ yếu của từng văn bản , em hãy khái

quát một số nét chính về nội dung tư tưởng ?

- Tinh thần nhân đạo , lòng thương cảm đối với người

nghèo khổ bất hạnh ( )

-Khát vọng hướng về một cuộc sống tươi đẹp ( )

- Tình yêu thiên nhiên , tình cảm quê hương , tình cảm

thầy trò

- Sự phê phán lối sống xa thực tế , ảo tưởng ( )

* Nhận xét về nghệ thuật kể chuyện của các tác giả ?

- Cách kể chuyện hấp dẫn , tạo những tình huống bất

ngờ , kết hợp đan xen giữa kể với tả và biểu cảm làm

truyện có sức lôi cuốn lớn ( Cô bé bán diêm , Chiếc lá

cuối cùng , Hai cây phong … )

I Nội dung kiến thức cần ôn tập

1.Khái quát những nét chính về các văn bản thuộc phần văn học nước ngoài

a Về nội dung tư tưởng:

- Tinh thần nhân đạo , lòng thương cảm đối với người nghèo khổ bất hạnh ; Khát vọng hướng về một cuộc sống tươi đẹp ( Cô bé bán diêm , Chiếc lá cuối cùng )

- Tình yêu thiên nhiên , tình cảm quê hương , tình cảm thầy trò ( Hai cây phong )

- Sự phê phán lối sống

xa thực tế , ảo tưởng ( Đánh nhau với cối xay gió )

* Hoạt động 2 : Học sinh đọc thuộc lòng những đoạn

văn hay mà các em đã chọn ( khoảng 3 em )

- Cho các em nhận xét cách chọn và cách đọc

* Hoạt động 3 : Ôn tập về các chủ đề của văn bản nhật

dụng

* Em hãy nhắc lại các chủ đề của từng văn bản nhật

dụng đã học?

- Thông tin về ngày trái đất năm 2000 : vấn đề bảo vệ

môi trường

- Ôn dịch , thuốc lá : tác hại của thuốc lá đối với đời

sống con người ; cần chống lại , ngăn ngừa nạn ôn dịch

này

- Bài toán dân số : cần phải hạn chế gia tăng dân số , đó

là con đường “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài

người

* Hoạt động 4 : Ôn phương thức biểu đạt chủ yếu của 3

văn bản nhật dụng

* Tại sao lại nói phương thức biểu đạt chủ yếu ?

- Vì ở cả 3 văn bản đều có sự kết hợp giữa các phương

thức biểu đạt

* Nhắc lại phương thức ở mỗi văn bản ?

- TTVNTĐ … và ÔDTLá  đều là văn bản thuyết minh

song có không ít yếu tố lập luận và ở phần cuối đều có

cả yếu tố biểu cảm

- BTDSố là một văn bản nghị luận song đã kết hợp khéo

léo với phương thức tự sự và thuyết minh , do đó đã tạo

được không khí nhẹ nhàng , tính chất sinh động , tăng

thêm sức thuyết phục cho luận điểm chính

* Giáo viên cho các em nhắc lại những chủ đề của các

văn bản nhật dụng đã học ở các lớp 6,7

1 Bảo vệ và giới thiệu danh lam , thắng cảnh , di tích

lịch sử ( Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử + Động

Phong Nha – Lớp 6 )

2 Bảo vệ đất đai , quyền dân tộc ( Bức thư của thủ lĩnh

da đỏ – Lớp 6 )

3 Nhà trường và gia đình ( Cổng trường mở ra + Mẹ tôi

+ Cuộc chia tay của những con búp bê– Lớp 7 )

4 Giữ gìn và bảo vệ văb hoá , phong tục cổ truyền dân

b.Những đặc sắc nghệ thuật:

Cách kể chuyện hấp dẫn , tạo những tình huống bất ngờ , kết hợp đan xen giữa kể với tả và biểu cảm làm truyện có sức lôi cuốn lớn ( Cô bé bán diêm , Chiếc lá cuối cùng , Hai cây phong … )

* Gv xem bảng thống kê bên dưới

2 Chủ đề và phương thức biểu đạt chủ yếu của các văn bản nhật dụng :

a Nội dung :

- Thông tin về ngày trái đất năm 2000 : vấn đề bảo vệ môi trường

- Ôn dịch , thuốc lá : tác hại của thuốc lá đối với đời sống con người ; cần chống lại , ngăn ngừa nạn ôn dịch này

- Bài toán dân số : cần phải hạn chế gia tăng dân số

b Phương thức biểu dạt :

- TTVNTĐất … và Ôn dịch, TLá  đều là văn bản thuyết minh song có không ít yếu tố lập luận và có cả yếu tố biểu cảm

- BTDS là một văn bản

tộc ( Ca Huế trên sông Hương – Lớp 7 )

* Hoạt động 5 : Luyện tập

- Phát biểu cảm nghĩ sau khi học phần văn học nước

ngoài

- Theo em , nội dung của các văn bản nhật dụng có thiết

thực không ? vì sao ?

nghị luận song đã kết

hợp với phương thức tự sự và thuyết minh , do đó đã tạo được không khí nhẹ nhàng , tính chất

sinh động , tăng sức thuyết phục cho luận điểm chính

II Luyện tập :

Chọn học thuộc lòng haiđoạn văn ở hai văn bản khác nhau , mỗi đoạn khoảng 10 dòng

4 Củng cố – Luyện tập :

* Cho các em nhắc lại những chủ đề của các văn bản nhật dụng đã học ở các

lớp 6,7

* H đọc thuộc lòng hai đoạn văn ở hai văn bản khác nhau , mỗi đoạn khoảng 10

dòng

5 Dặn dò :

* Học bài : Nắm được nội dung chính và những đặc điểm nghệ thuật của các

văn bản

* Chuẩn bị : Bài luyện tập làm văn bản thông báo

+ Ôn những tri thức về thông báo

+ Chuẩn bị bài 1/ 149

PHẦN VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI

Stt Tên

vbản

Tác giả

Tên nước

Thể loại

Nội dung chủ yếu Nghệ thuật nổi bật

1 Cô bé bán

diêm

An- đec-xen

ĐMạch Tkỉ XIX

Truyện ngắn

Lòng thương cảm sâu sắc của nhà văn đối với những con người bất hạnh

Kể chuyện hấp dẫn , đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng , tình tiết diễn biến hợp

lí

2

Đánh

nhau

với

cối

Xec-

van-Tây Ban Nha Tkỉ

Tiểu thuyết

Tài nghệ trong việc xây dựng cặp nhân vật bất hủ trong văn học thế giới: Đôn

- Nghệ thuật miêu tả và kể chuyện theo trình tự thời gian và dựa trên sự đối lập ,

xay

gió

XVI-XVII

Kihôtê và Xan-chô

Pan-xa phê phán lối sống xa thực tế , ảo tưởng

tương phản , song

hành của cặp nhân vật chính

- Giọng điệu hài hước

3

Chiếc

lá cuối

cùng O

Hen-ri

MỹTkỉ XIX XX

Truyện ngắn

Tình yêu thương cao cả giữa những người cùng khổ

Tình tiết hấp dẫn , sắp xếp chặt chẽ ; kết cấu đảo ngược tình thế hai lần

4

Hai

cây

phong Ai-

ma-tôp

Kư-rơ- gư-xtan Nga Tkỉ XX

Truyện ngắn

Tình yêu quê hương

da diết gắn với câu chuyện về hai cây phong và thầy Đuy-sen, người đã vun trồng ước mơ , hi vọng cho những đứa học trò nhỏ

-Miêu tả sinh động

- Câu chuyện đậm chất hồi ức , ngòi bút đậm chất hội hoạ

5

Đi bộ

ngao

du

J Ru-xô

Pháp Tkỉ XVIII

Tiểu thuyệt luận đề

Bàn về lợi ích của đi bộ ngao du với lối sống tự do của con người , với quá trình học tập , hiểu biết và rèn luyện sức khoẻ

- Lập luận chặt chẽ , có sức thuyết phục ;s inh động do các lí lẽ và thực tiễn cuộc sống luôn bổ sung cho nhau

6

Ông

Giuốc-đanh

mặc lễ

phục

Mô-li-e

Pháp Thế kỉ

Tính cách lố lăng của một tay trưởng giả muốn học đòi , gây nên tiếng cười sảng khoái

Tài xây dựng lớp kịch sinh động , khắc hoạ tài tình tính cách nhân vật

PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG

Stt Tên

vbản

1

Thông

tin về

trái đất

năm

2000

Theo tài liệu của Sở Khoa học – Công nghệ Hà Nội

- Nêu tác hại của việc dùng bao ni lông ; lợi ích của việc giảm bớt chất thải ni lông từ đó kêu gọi mọi người bảo vệ môi trường trái đất – ngôi nhà chung của mọi người

- Thuyết minh ( giới thiệu , giải thích , phân tích , đề nghị )

2 Ôn dịch ,

thuốc

lá

Theo

Nguyễn Khắc Viện – trong Từ thuốc lá đến ma tuý – Bệnh nghiện

- Giống như ôn dịch và còn nguy

hiểm hơn cả ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho sức khoẻ và tính mạng con người Bởi vậy , muốn chống lại việc hút thuốc lá cần phải có quyết tâm cao và biện pháp triệt để hơn cả phòng chống ôn dịch .Vấn đề chống hút thuốc lá đã trở thành vấn đề văn hoá , xã hội quan trọng, thời sự và thiết thực của loài người

- Giải thích và chứng

minh bằng nghững lí lẽ và dẫn chứng cụ thể , sinh động , gần gũi và hiển nhiên để cảnh báo mọi người

3 Bài

toán

dân số

Theo Thái An – Báo GD&TĐ số 28-1995

Hạn chế gia tăng dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người Nghị luận kết hợp khéo léo với tự sự và thuyết

minh , do đó đã tạo được không khí nhẹ nhàng , tính chất sinh động , tăng thêm sức thuyết phục cho luận điểm chính Đưa

ra những con số buộc người dọc phải liên tưởng và suy ngẫm

Tiết:134 ƠN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN

NS: 25.4

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

- Hệ thống hoá các kiến thức và kĩ năng phần tập làm văn đã học trong năm

- Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh , biết kết hợp

miêu tả , biểu cảm trong tự sự ; kết hợp tự sự , miêu tả , biểu cảm trong nghị luận

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : Bài soạn - sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Kết hợp trong ơn tập

3.Bài mới:

* Hoạt động 1 : Ôn kiến thức về tính thống nhất của văn

bản

* Vì sao một văn bản cần có tính thống nhất? Tính thống

nhất của văn bản thể hiện ở những mặt nào ?

- Tính thống nhất của văn bản thể hiện trước hết ở chủ đề ,

trong tính thống nhất của chủ đề Văn bản có tính thống

nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định , không

xa rời hay lạc sang chủ đề khác

* Hãy nhắc lại chủ đề của văn bản là gì ?

- Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

- Chủ đề được thể hiện trong câu chủ đề , trong nhan đề

văn bản , trong các đề mục , trong quan hệ giữa các phần và

trong các từ ngữ then chốt thường được lặp đi lặp lại một

cách có chú ý

* Hoạt động 2 : Ôn kĩ năng , viết thành đoạn văn

- Cho câu chủ đề “Em rất thích đọc sách”

- H viết đoạn văn ( H đã chuẩn bị ở nhà )  Gọi một số em

đọc và nhận xét  Đoạn văn triển khai có thể là giải thích

lí do vì sao mà thích , có thể là thuật những cảm xúc thích

thú khi đọc sách , hoặc kể lại quá trình đến với sách từ thời

thơ ấu

- Cho câu chủ đề ở cuối đoạn văn “Mùa hè thật hấp dẫn”

I Nội dung kiến

thức cần ôn tập

1 Tính thống

nhất của văn bản

- Tại sao văn bản phải có tính thống nhất

- Tính thống nhất của văn bản thể hiện ở những mặt nào

Cách thức tiến hành như trên Những câu văn trước đó phải

xoay quanh và phát triển ý chủ chốt sự hấp dẫn của mùa

hè

* Hoạt động 3 : Ôn tóm tắt văn bản tự sự

* Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?

- Ghi lại một cách ngắn gọn , trung thành những nội dung

chính của văn bản tự sự

* Vì sao cần phải tóm tắt văn bản tự sự ?

- Tóm tắt để giới thiệu , để sử dụng ( dẫn làm ví dụ trong

nghị luận )

* Trong các văn bản đã học , bài nào có xen vào đoạn tóm

tắt ?

- Cô bé bán diêm , Lão Hạc …

* Muốn tóm tắt một văn bản tự sự thì phải làm thế nào ?

- Cần đọc kĩ để hiểu đúng chủ đề văn bản  xác định nội

dung chính cần tóm tắt  sắp xếp các nội dung ấy theo một

thứ tự hợp lí  sau đó viết thành văn bản tóm tắt

* Hoạt động 4 :

* Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm có tác dụng như

thế nào ?

- Làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn

( Ôn lí thuyết Chỉ cần gợi cho học sinh trả lời đúng hướng )

* Hoạt động 5 : Ôn kĩ năng viết đoạn văn tự sự kết hợp với

miêu tả , biểu cảm

* Khi viết ( hoặc nói ) văn tự sự kết hợp với miêu tả , biểu

cảm cần chú ý những gì ?

- Lựa chọn sự việc chính

- Lựa chọn ngôi kể

- Xác định thứ tự kể ( câu chuyện bắt đầu từ đâu , diễn

biến , kết thúc ra sao )

- Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm dùng trong đoạn

văn tự sự sẽ viết

- Viết thành đoạn văn kể chuyện có kết hợp các yếu tố

miêu tả và biểu cảm sao cho hợp lí

* Hoạt động 6 : Ôn lí thuyết về văn bản thuyết minh

*Văn bản thuyết minh có những tính chất như thế nào và

có những lợi ích gì?

- Tri thức trong văn thuyết minh đòi hỏi khách quan , xác

thực , hữu ích cho con người ; cần được trình bày chính xác ,

2 Văn bản tự sự :

- Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự

- Cách tóm tắt văn bản tự sự

- Cách kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- Luyện viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

3 Văn bản thuyết minh :

- Tính chất và tác dụng của văn bản thuyết

minh

- Các loại văn bản thuyết minh thường gặp

rõ ràng , chặt chẽ và hấp dẫn

- Lợi ích : là loại văn bản thông dụng nên cung cấp nhiều tri

thức về đặc điểm , tính chất , nguyên nhân … của các hiện

tượng và sự vật trong tự nhiên , xã hội …

* Hãy nêu các văn bản thuyết minh thường gặp trong đời

sống hàng ngày

- Về đồ vật , con vật , thực vật … - Về thể loại văn học

- Về một phương pháp - Về danh lam , thắng cảnh , di tích

lịch sử …

* Hoạt động 7 : Ôn lí thuyết và kĩ năng làm văn bản thuyết

minh

* Muốn làm văn bản thuyết minh , trước tiên cần phải làm

gì ? Vì sao phải làm như vậy ?

- Cần tìm hiểu kĩ đối tượng thuyết minh , xác định rõ phạm

vi tri thức về đối tượng đó Nếu không tìm hiểu  không

thể cung cấp tri thức chính xác

* Hãy cho biết những phương pháp cần dùng để thuyết

minh sự vật ?

- Nêu định nghĩa , giải thích ; liệt kê ; nêu ví dụ ; dùng số

liệu ; so sánh ; phân tích , phân loại

* Nêu ví dụ về các phương pháp ấy

* Hoạt động 8 : Ôn các kiểu đề bài thuyết minh

* Cho H đọc câu hỏi số 8 của sgk/ 151  Mỗi kiểu đề bài

nêu ra một đối tượng thuyết minh và ứng với nó có một dàn

ý có tính chất gợi ý

* Hoạt động 9 : Ôn tập luận điểm

* Thế nào là luận điểm trong bài văn nghị luận ?

- Là ý kiến , quan điểm của người viết để làm rõ , làm sáng

tỏ vấn đề cần bàn luận

* G cho vấn đề nghị luận , ghi lên bảng , cho H chuẩn bị ,

gọi các em phát biểu luận điểm , ghi lên bảng , nhận xét giá

trị các luận điểm  Nhấn mạnh : luận điểm hay là luận

điểm có tư tưởng đúng ,mới , cách phát biểu sáng tỏ , gây

chú ý , không gây hiểu lầm

* Hoạt động 10 : Ôn kĩ năng kết hợp tự sự , miêu tả , biểu

cảm trong văn nghị luận

G cho ví dụ “Mỗi khi có quân xâm lăng xâm phạm bờ cõi

thì dân ta già trẻ , gái trai đều đứng lên giết giặc”  Yêu

cầu H nối vào một vài sự tích đáng giặc  Cho các em

- Cách làm bài

văn thuyết minh

- Những phương pháp thường dùng khi làm bài văn thuyết minh

4 Văn nghị luận :

- Thế nào là luận điểm trong bài văn nghị luận

- Kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm trong bài văn nghị luận

5 Văn bản tường trình và thông báo

- Thế nào là văn bản tường trình

- Thế nào là văn bản thông báo

nhận biết đó là kết hợp tự sự

G cho câu “ Con người ai cũng yêu quê cha đất tổ của

mình”  Yêu cầu tiếp theo là một số câu miêu tả  giúp H

nhận biết nghị luận kết hợp miêu tả

G cho câu “Những kẻ ích kỉ không bao giờ nhìn thấy điều

gì xa hơn lợi ích bé nhỏ của họ”  Yêu cầu nối tiếp những

câu biểu cảm

* Hoạt động 11 : Ôn văn bản tường trình và thông báo

* Thế nào là văn bản tường trình , văn bản thông báo ?

Cách viết

 H tự học ở nhà ( vì mới học xong )

- Phân biệt mục

dích và cách viết hai loại văn bản

4 Củng cố - luyện tập :Có thể dùng bảng hệ thống hoá kiến thức sau để củng

cố

NHỮNG VẤN ĐỀ CHỦ YẾU CỦA PHẦN TẬP LÀM VĂN 8

Nâng cao về văn bản

Bố cục vb Tính thống nhất của chủ đề Dựng đoạn , liên kết đoạn

Nâng cao về văn bản

tự sự

Tóm tắt văn bản Đưa vào các yếu tố miêu tả

và biểu cảm

Văn bản thuyết minh

Các kiểu loại Bố cục

Nâng cao về văn bản

nghị luận

Luận điểm Đưa vào các yếu tố miêu tả và biểu cảm

Tiếp tục phần VBĐHành

Tường trình Báo cáo