Theo sách Khai Bảo Bản Thảo" vị mặn, tính bình, có độc ít.. Theo sách "Trung dược học": mặn, bình.. Sách "Trung dược học": qui Phế, Thận kinh.. - Theo sách "Những cây thuốc và vị thuốc V
Trang 1DƯỢC HỌC TẮC KÈ (CÁP GIỚI)
Còn có tên gọi ìà Đại bích hổ, Tiên thiềm,
Tên khoa học:
Gekko gecko L
Họ khoa học:
Họ Tắc kè (Gekkonidae) Bộ phận ìàm thuốc ìà toàn con mổ bỏ ruột phơi hay sấy khô, đầu tiên được ghi trong sách ‘Lôi Công Bào Chích Luận"
Tính vị qui kinh:
Mặn, bình, qui kinh: Phế, Thận
Theo sách Khai Bảo Bản Thảo" vị mặn, tính bình, có độc ít
- Sách 'Nhật hoa tủ bản thảo": không độc Theo sách
Trang 2"Bản thảo phùng nguyên": ngọt, màn, ôn, tiêu độc Theo sách "Trung dược học": mặn, bình
- Qui kinh:
Theo sách 'Bản thảo kinh so': thủ thái âm, túc thiếu âm kinh
- Sách "Bản thảo tái tân": nhậD tâm thận Sách "Bản thả o hội ngôn": nhập Thủ thái âm, Quyết âm kinh Sách "Trung dược học": qui Phế, Thận kinh
- Theo sách "Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam" (Đỗ Tất Lợi): chết béo tỷ lệ trong toàn thân 13- 15%, trong đuôi tỷ lệ chất béo cao hun (23-25% Axit amin có các loại: Axit glutamic, A]anin, Gìyxỉn, Axit axpactic, Acginin, Lysin, Serin, Leuxin, Isoleuxin Phenylalanin, Valin, Pro]in, Hỉs-tidin, Treonin vả Xystein Theo sách "Trung dược học" (14), thành phần có nhiều loại Axit amin, nguyên tố vi lượng
Tác dụng Duợc lý:
- Theo Y học cổ truyền: Thuốc có tác dụng bổ phế khí bình suyen chỉ khái (chủ yếu trị hư suyễn, lao khái), ích tinh huyết, bổ thận dương, (chủ yếu trị cơ thể suy nhược, liệt dương)
Trang 3Kết quả nghiên cứu Duợc lý hiện đại:
1 Dung dịch nuuc Tác ke có tác dụng tàng h'ọng tinh hoàn của chuột đực (P nhỏ hơn 0,Ol) biểu hiện như tác dụng của kích tế đực Còn dịch tan trong mỡ có tác dụng làm tăng trọng tử cung của chuột cái và tinh hoàn của chuột đực (P ,nhỏ hơn 0,Ol) (14)
2 Di'ch chiết xuất Tác kè có tác dụng bảo vệ chuột ở môi trường thiếu oxy, nóng quá hoặ c ]ạnh, nâng cao khả năng miễn dich của chuột (14)
3 Thuốc có tác dụng kháng viêm và tác dụng như ACTH, đồng thời
có tác dụng hạ đường huyết ưnl' dụng lâm sàng:
1)- Trị chứng hen phế qủan, tâm phế mạn, phế khí thủng, lao phối có triệu chứng phế âm h lc là t1lậ n dlf71l f h ư như ho suyen kéo dài, đờm có 'náu, có thêphôí hợp) ớz Bách bộ, Tử uyến, Ngũ v.ị hé hoạc Bối m (u, Tang bạch bì, l[(mh nhân Dùng các bài: l Tắc kè luợng vửa tti, tá n l'ột mịn, nl()i ììn uống 5 phân, gia ít đường, ng(ly -: ìần uống với nttớc cơm Trị styễn lâu ngày, di tinìl
2 Sâm gim tán: Tắc kè t cậ p, Nhân sâm 6g, t án bột, mỗi lần uống 2g, ngày uóng - lần với nước sôi ngộ i hoặc nước cơnl Tri chứng thận hư, snn lâu ngn'
Trang 43 Cáp giới thang: Tắc kè 8g, Tri m l, ]ốì nl' n Lộc giao (chưng), Tang
bì, ]ẹnh nhâ n, T ìa d iộp,)i ng sâm, mỗi thứ 12g, Cam thảo g, H,tc nu'l; 'ốl\g 'r ho
luyễn, đờm cồ mấu
2)- Tr.ị các chứng suy nhược cu thê, liệt dương, dục tính giảm, tiểu nhiều ]ần, ngũ canh tả do thận dương hư, thường phối hụp với Nhân sâm, Ngũ vị tử, Hạch đào nhục, tán bột ìàm hoàn hoặc phối hụp với Ba kích, Phục linh, Bạch truật
Liều thuờng dùng:
2-8g sắc uống, dùng bột mỗi lần 1-2g, 1-2 cặp ngâm rượu uống