Thăng bằng kiềm toan docx

Thăng bằng kiềm toan... Mục tiêudùng trong phân tích và đánh giá acid-based... Công cụ phân tích Acid – Base Điện giải đồ Na, Cl... Rối loạn chuyển hoá tiên phát Luật 1 RL toan - kiềm

Thăng bằng kiềm toan

Mục tiêu

dùng trong phân tích và đánh giá acid-based

Công cụ phân tích Acid – Base

 Điện giải đồ (Na, Cl)

Khái niệm cơ bản

 [H+] = 24 x (PaCO2 / [HCO3-])

 Diễn đạt bằng pH, [H+] và pH thay đổi nghịch chiều

 RL toan kiềm nguyên phát  Để giữ pH không đổi  cơ thể

điều chỉnh sao cho PaCO2/[HCO3-] không đổi (đáp ứng bù trừ)

 RL nguyên phát là CH (HCO3- )  đáp ứng bù trừ sẽ là HH (PaCO2)

 RL nguyên phát là HH (PaCO2)  đáp ứng bù trừ sẽ là CH (HCO3- )

Sự thay đổi bù trừ

HCO3-  PaCO2 

Kiềm HH

HCO3-  PaCO2 

Toan HH

PaCO2  HCO3- 

Kiềm CH

PaCO2  HCO3- 

Toan CH

Thay đổi bù trừ Thay đổi tiên phát

RL toan - kiềm

Sự thay đổi bù trừ

pH = 0,008 x (40 - PCO2)Kiềm hô hấp mạn

pH = 0,008 x (40 - PCO2)Kiềm hô hấp cấp

pH = 0,003 x (PCO2 - 40)Toan hô hấp mạn

pH = 0,008 x (PCO2 - 40)Toan hô hấp cấp

PCO2 dự đoán = 0,7 x HCO3 + (21  2)Kiềm chuyển hóa

PCO2 dự đoán = 1,5 x HCO3 + (8  2)Toan chuyển hóa

Thay đổi bù trừRối loạn nguyên phát

Rối loạn acid - base có mấy loại ?

Rối loạn chuyển hoá tiên phát

 Luật 1

RL toan - kiềm chuyển hóa nguyên phát nếu

 pH bất thường và pH, PCO2 thay đổi cùng chiều

 Nhiễm toan chuyển hoá

Rối loạn chuyển hoá tiên phát

 Luật 2

 RL toan kiềm hô hấp kèm theo nếu

 PaCO2 đo được > PaCO2 dự đoán: toan hô hấp

 PaCO2 đo được < PCO2 dự đoán: kiềm hô hấp

PCO2 dự đoán = 0,7 x HCO3 + (21  2) Kiềm chuyển hóa

PCO2 dự đoán = 1,5 x HCO3 + (8  2) Toan chuyển hóa

Rối loạn hô hấp tiên phát

 Luật 3

RL toan-kiềm do hô hấp tiên phát khi:

 PaCO2 bất thường và PaCO2 và pH thay đổi ngược chiều nhau

Rối loạn hô

pH = 0,008 x (40 - PCO2) Kiềm hô hấp cấp

pH = 0,003 x (PCO2 - 40) Toan hô hấp mạn

pH = 0,008 x (PCO2 - 40) Toan hô hấp cấp

Mạn

pH = pHBN - 7.4

Rối loạn hỗn hợp

 Luật 5

RL toan kiềm hỗn hợp

 PCO2 bất thường, pH bình thường

 pH bất thường, PCO2 bình thường

Áp dụng 5 qui luật đọc KMĐM

pH thay đổi

 pH < 7.36  nhiễm toan:

 PaCO2 giảm or BT  toan CH nguyên phát (QL1)

 Sự chênh lệch giữa PaCO2 dự đoán và đo được sẽ cho biết toan kiềm HH kết hợp (QL 2)

 PaCO2 tăng  toan HH nguyên phát

 Sự chênh lệch giữa pH đo được và pH chuẩn (7.4) cho biết RL cấp or mãn và có RL toan kiềm CH kết hợp hay không (QL 4)

pH thay đổi

 pH > 7.44  nhiễm kiềm

 PaCO2 BT or cao  kiềm CH nguyên phát

 So sánh chênh lệch về PaCO2 cho biết RL toan kiềm HH kết hợp (QL 2)

 PaCO2 thấp  kiềm HH là nguyên phát (QL1)

 Sự chênh lệch giữa pH đo được và pH chuẩn (7.4) cho biết RL cấp or mãn và có RL toan kiềm CH kết hợp hay không (QL 4)

pH bình thường

 PaCO2 cao  toan HH và kiềm CH hỗn hợp (QL5)

 PaCO2 thấp  kiềm HH và toan CH hỗn hợp

 PaCO2 BT và pH BT có thể là toan CH đồng thời có kiềm CH

Anion Gap (khoảng trống anion)

-Anions/Cations không đo được

Qui tắc

 Nếu AG  20  nhiễm toan CH nguyên phát dù pH

và bicarbonat như thế nào

một rối loạn nguyên phát (AG phải là nguyên phát)

Tại sao?

1 AG > 20 là lớn hơn 4 lần độ lệch chuẩn và do vậy

không thể là ngẫu nhiên.

2 Mặc dù AG có thể tăng vừa phải ở BN nhiễm kiềm

chuyển hóa hay hô hấp (tăng anion proteins âm),

thậm chí nhiễm kiềm nghiêm trọng cũng không bao giờ > 20

3 Nguyên nhân đặc hiệu của AG có thể được phát

hiện trong ít nhất 30% cases nếu AG < 20 tới 77% nếu AG>20 và 100% nếu AG >*

* Gabow et al Diagnostic Importance of an increased serum anion gap N Engl J med

1980; 303:854-858

Vì thế,

nhiễm toan chuyển hóa nguyên phát tiềm ẩn

có thể phát hiện được

Excess AG

 Tính toán excess AG (total anion gap – normal

anion gap) và thêm vào nồng độ bicarbonate:

 Nếu: Excess AG + measured HCO3 = > 30  kiềm

chuyển hóa tiềm ẩn

 Nếu: Excess AG + measured HCO3 < 23  toan chuyển hóa có AG tiềm ẩn

1. Excess AG = Total AG – Normal AG (12)

2. Excess AG + measured HCO3 = > 30 or < 23?

với 1 mmol bicarbonate ( anion gap =  [ HCO3])

Cám ơn sự chú ý và lắng nghe!