+ Thực tiễn là cơ sở của nhận thức : 1 điểm Bởi vì : Mọi nhận thứccủa con ngời dù gián tiếp hay trực tiếp đều bắt nguồn từ thực tiễn.. Nhờ có sự tiếp xúc, tác động vào sự vật hiện tợng
Trang 1Sở GD &ĐT Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam
Trờng THPT Độc lập – tự do – hạnh phúc
Đề kiểm tra học kì I
Môn: Giáo dục công dân
Khối : 10
Thời gian: 45 phút
Câu 1: ( 4 điểm)
Em hãy phân tích vai trò của thực tiễn đối với nhận thức?Lấy ví dụ chúng minh
Câu 2: ( 3 điểm)
Em hãy chúng minh: Phơng thức sản xuất là yếu tố quyết định sự phát triển của xã hội?
Câu 3: ( 3 điểm)
Hãy phân tích hai cấp độ của ý thức xã hội? Chúng có điểm gì giống nhau và khác nhau?
Sở GD & ĐT Cộng hoà x hội chủ nghĩa việt namã
Trờng THPT Độc lập – tự do – hạnh phúc
Đáp án và biểu điểm kiểm tra
học kì I
Môn: Giáo dục công dân
Khối : 10
Thời gian : 45 phút
Câu 1: ( 4 điểm)
Trang 2+ Thực tiễn là cơ sở của nhận thức : ( 1 điểm) Bởi vì : Mọi nhận thức
của con ngời dù gián tiếp hay trực tiếp đều bắt nguồn từ thực tiễn Nhờ có
sự tiếp xúc, tác động vào sự vật hiện tợng mà con ngời phát hiện ra các thuộc tính, hiểu đợc bản chất qui luật của chúng
VD :
- Quan sát thời tiết từ đó có tri thức về thiên văn
- Từ sự đo đạc ruộng đất con ngời có tri thức về khoa học toán học
+ Thực tiễn là động lực của nhận thức ( 1 điểm) Bởi vì :
Thực tiễn đặt ra yêu cầu nhiệm vụ phơng hớng cho nhận thức phát triển
VD :
+Thực dân Pháp bóc lột nhân dân ta một cách dã man.Hàng triệu ngời VN
ta lúc bấy giờ bị chết đói.Thực tế đó đặt ra nhiệm vụ giải phóng áp bức nô
lệ, đánh đuổi thực dân Pháp của dân tộc ta
+Cơ chế tập trung quan liêu bao cấp đã làm ảnh hởng đến nền kinh tế đất nớc.Từ thực tế đó Đảng ta đã đổi mới đất nớc chuyển sang cơ chế thị tr-ờng
+ Thực tiễn là mục đích của nhận thức ( 1 điểm) Bởi vì :
Các tri thức khoa học chỉ có giá trị khi nó đợc vận dụng vào thực tiễn
VD : Phát minh khoa học của con ngời đa vào hoạt động thực tiễn làm ra của cải vật chất cho xã hội
Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý ( 1 điểm) Bởi vì :
Chỉ có đem những tri thức thu nhận đợc ra kiểm nghiệm qua thực tiễn mới thấy tính đúng đắn hay sai sót
VD :
- Nhà bác học Gadilê phát hiện ra định luật sức cản của không khí
- Bác Hồ đã chứng minh “Không có gì quí hơn độc lập tự do”
=>Thực tiễn là cơ sở của nhận thức, là động lực của nhận thức, là mục
đích của nhận tức và là tiêu chuẩn để kiểm tra kết quả của nhận thức
Câu 2: (3 điểm)
VD1:Nớc Nhật là đất nớc với điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh địa lý không thuận lợi(Sống trên đảo, không có nhiều tài nguyên khoáng sản, phải đi mua của các nớc khác, hơn nữa núi lửa nhiều…)Mặt khác, Nhật Bản lại)Mặt khác, Nhật Bản lại trải qua chiến tranh thế giới thứ 2 kinh tế bị tàn phá, kiệt quệ
Trang 3Nhng chỉ trong vòng vài chục năm nay, KT Nhật Bản với tốc độ “thần kỳ”NB đã đứng đầu về 1 số ngành sản xuất và kỹ thuật xếp nhất nhì TG, thu nhập bình quân trên đầu ngời cao.565.000USD/ Ngời
VD2:Trong khi đó 1 số nớc ở Châu Phi với hoàn cảnh địa lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi(đất đai màu mỡ, giàu TN khoáng sản, sức lao động dồi dào)Nhng nền KT Châu Phi phát triển rất chậm, thậm chí một số nớc còn rất nghèo đói
Bởi vì:
-Một là: Yếu tố hoàn cảnh địa lý, dân số chỉ là những điều kiện quan trọng ảnh hởng đến sự phát triển của XH
-Hai là:PTSX(Tức là cách thức làm ăn) là yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế của 1 quốc gia
-Ba là: Chất lợng sức lao động(trình độ thể lực, trí lực, khả năng của ngời lao động) giữ vai trò quyết định nhất trong sự phát triển KT-XH
Câu 3: ( 3 điểm)
Hai cấp độ của ý thức xã hội
- Tâm lý xã hội ( 1 điểm)
+ Nguồn gốc: nảy sinh t tồn tại xã hội.ừ tồn tại xã hội
+ Bản chất: là toàn bộ tâm trạng, thói quen tình cảm của con người.i
+ Đ c điểm hình thành: Được hình thành một cách tự phát do ảnh hc hình thành một cách t phát do ảnh hự phát do ảnh h ởng
tr c tiếp của điều kiện sinh sống hàng ngày.ự phát do ảnh h
- Hệ t tởng (1 điểm)
+ Nguồn gốc:Nảy sinh t tồn tại xã hội ừ tồn tại xã hội
+ Bản chất: là toàn bộ nh ng quan niệm, quan điểm đã đững quan niệm, quan điểm đã được hệ thống ược hình thành một cách tự phát do ảnh hc hệ thống hóa thành lý luận, học thuyết về đạo đức, chính trị, pháp quyền…)Mặt khác, Nhật Bản lại ược hình thành một cách tự phát do ảnh hđ c hệ thống hóa thành lí luận
+ Đ c điểm hình thành: Được hình thành một cách tự phát do ảnh hc hình thành một cách t giác Do các nhà tự phát do ảnh h
t ng của nh ng giai cấp nhất định xây d ng nên.ởng của những giai cấp nhất định xây dựng nên ững quan niệm, quan điểm đã được hệ thống ự phát do ảnh h
(1 điểm) - Giống nhau: Về nguồn gốc đều từ tồn tại xã hội
- Khác nhau: Về bản chất và đặc điểm hình thành