Thực phẩm chuyển gien và độc tố Written by Le Tien Dung Friday, 04 August 2006 21:54 Hàm lượng độc tố thực vật là một yếu tố được nhiều người quan tâm.. Rất có thể trong quá trình thực h
Trang 1Thực phẩm chuyển gien và độc tố
Written by Le Tien Dung
Friday, 04 August 2006 21:54
Hàm lượng độc tố thực vật là một
yếu tố được nhiều người quan
tâm Rất có thể trong quá trình thực hiện kỹ thuật di truyền gien mới
chuyển vào làm hư hỏng/đột
biến một hoặc vài gien khác của
thực vật - do một quá trình có
tên gọi là đột biến thêm đoạn
(insertional mutagenesis)
Thực vật cung cấp thực phẩm cho chúng ta
có khả năng tạo ra hàng lọat các hóa
Trang 2chất khác
nhau mặc dù hàm lượng của chúng đã được giảm đi rất nhiều
trong quá
trình thuần giống, có
nhiều độc tố vẫn còn tồn tại trong
chúng Người
ta lo ngại
rằng kỹ thuật
di truyền khi tạo thực vật chuyển gien
có thể làm
tăng hàm
lượng của
Trang 3những độc tố này nếu như
sự xâm nhập của gien mới làm thay đổi
sự điều khiển những gien liên quan đến sản xuất độc
tố Tổ chức FDA khuyến cáo là nên
đánh giá hàm lượng độc tố thực vật ở tất
cả các giống mới kể cả
giống tạo
bằng phương pháp truyền thống và
Trang 4Có thể lý giải được
rằng, sự hư hại về di
truyền này có thể
ngẫu nhiên ảnh
hưởng đến hàm lượng độc tố mà
thực vật sản xuất ra bằng cách thay đổi quá trình điều hòa và biểu hiện gien có liên quan đến sản xuất độc tố
đó Thứ hai là nếu thực vật đó được gây biến đổi bằng kỹ thuật di truyền nhằm gây ảnh hưởng lên quá trình trao đổi chất bình thường của thực vật thì bản thân nó sẽ ở trong trạng thái stress, và thực vật trong trạng thái stress có thể tạo ra lượng độc tố cao hơn Tất cả những ảnh hưởng
trên vẫn chưa được phát hiện trong bất kỳ thực vật chuyển gien nào trên thị trường hiện nay, tuy nhiên về
mặt lý thuyết thì những ảnh hưởng
đó có thể xảy ra Vì lý do này mà tổ
bằng kĩ thuật
di truyền
Dũng Lê
Trang 5chức Thuốc và Thực phẩm Hoa kỳ khuyến cáo các nhà phát triển thực vật chuyển gien cần đánh giá hàm lượng độc tố tự nhiên cũng như chất đối kháng dinh dưỡng trong thực
vật chuyển gien và so sánh các
thông số này với thực vật không
chuyển gien cùng loài
Hiện nay cũng có một số bằng
chứng cho thấy những ảnh hưởng
trên cũng xảy ra ở những thực vật
được lại tạo theo phương pháp
truyền thống với hai lý do:
1) Các nhà chọn giống thực vật
trong quá trình chọn tạo giống kháng bệnh đã vô tình làm tăng hàm lượng một số hóa chất do chúng tạo nên 2) Nhiều thực vật có mang một đoạn ADN tự nhiên có khả năng di
chuyển (transposable elements) Ở
Trang 6những điều kiện nhất định, những yếu tố di truyển này sẽ "nhảy" ra
khỏi vị trí của nó và gắn vào một
một vị trí ngẫu nhiên khác trong hệ ADN của thực vật và hiện tượng này
có thể gây ra hiệu ứng "đột biến
thêm đoạn" như xảy ra với kỹ thuật
di truyền
Trong khi đó, khác với thực vật
chuyển gien, các giống mới được tạo
ra bởi phương pháp truyền thống
thường ít khi được đánh giá về hàm lượng độc tố của nó trước khi đưa ra thương mại hóa
Đánh giá an toàn của các giống
cây chuyển gien
Tổ chức Thuốc và Thực phẩm Hoa
kỳ có lên một danh sách các độc tố
và chất đối kháng dinh dưỡng
thường gặp ở thực vật và đưa ra một
Trang 7bảng hướng dẫn về "hàm lượng độc
tố cho phép" Bảng tiêu chuẩn này được áp dụng với tất cả các giống cây trồng mới Mức độc tố cho phép được xác định một phần dựa trên
những nghiên cứu độc tính
(toxicology studies) và một phần là dựa vào việc xác định hàm lượng
độc tố có trong các mẫu thực phẩm thông thường Trong một số trường hợp ranh giới an toàn giữa "hàm
lượng cho phép" và hàm lượng được coi là "độc" chỉ chênh lệch nhau
dưới 10 lần
Tổ chức FDA khuyến nghị (nhưng không bắt buộc) tất cả những nhà
phát triển các giống cây chuyển gien nên xác định hàm lượng độc tố và chất đối kháng dinh dưỡng và so
sánh nó với các giống cây thông
thường Theo Novak và Haslberger
Trang 8(2000) phần lớn các số liệu về độc tố được các nhà phát triển thực vật
chuyển gien cung cấp cho FDA và
cơ quan quản lý của EU thì các
giống chuyển gien có hàm lượng
độc tố nằm trong giới hạn phát hiện thấy trên các giống thông thường và
sự khác biệt về hàm lượng độc tố
của cùng một giống cây được trồng
ở các địa điểm khác nhau cao hơn nhiều so với sự khác biệt giữa các giống chuyển gien và không chuyển gien
Theo Dự án Giáo dục công chúng về thực phẩm chuyển gien, Đại học
Cornell, Hoa Kỳ
Dũng Lê