Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn Trong điều kiện thời tiết nắng nóng như hiện nay, các loại thức ăn đã chế biến và chưa chế biến rất dễ bị nhiễm khuẩn gây ngộ độc thức ăn.. Các bệnh tiêu chảy
Trang 1Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng như hiện nay, các loại thức ăn đã chế biến và chưa chế biến rất dễ bị nhiễm khuẩn gây ngộ độc thức ăn
Trong khi ở một vài địa phương đang xuất hiện bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm thì việc đề cao cảnh giác phòng chống các bệnh tiêu chảy là rất cần thiết Bài viết sau đây sẽ giúp độc giả một số hiểu biết để phòng tránh ngộ độc thức ăn do
vi khuẩn
Các bệnh tiêu chảy do ngộ độc thức
ăn bởi vi khuẩn thường gặp
Có nhiều loại vi khuẩn gây ngộ độc
thức ăn, trong đó các loại vi khuẩn gây ngộ độc thức ăn thường gặp là:
Vi khuẩn Staphylococcus aureus có
thời gian ủ bệnh ngắn nhất từ 1 - 6 giờ, thường kéo dài dưới 12 giờ tạo ra độc
tố gây bệnh tiêu chảy Vi khuẩn này có thể sinh sôi ở các nhiệt độ khác nhau,
do đó, nếu thực phẩm được đưa ra
Trang 2ngoài tủ lạnh lâu và sau đó nấu lại rồi giữ ở nhiệt độ phòng, vi khuẩn sẽ có cơ hội tạo độc tố ruột Bệnh thường xảy ra sau các bữa ăn dã ngoại tập thể có món rau trộn dầu giấm, khoai tây, nước sốt, bánh ngọt Bệnh nhân có các triệu
chứng tiêu chảy, buồn nôn, nôn và đau bụng quặn, nhưng ít khi bị sốt
Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn C
perfringens có thời gian ủ bệnh dài hơn
từ 8 - 14 giờ, do các bào tử của vi
khuẩn bền với nhiệt, sống sót trong thịt gia cầm và các loài rau đậu không nấu
kỹ Sau khi ăn, độc tố sinh ra trong
đường tiêu hoá gây đau quặn bụng và tiêu chảy, ít khi có nôn và sốt Bệnh
thường tự khỏi, hiếm khi kéo dài hơn
24 giờ
Trang 3Quán hàng rong kém vệ sinh dễ gây
ngộ độc
Không phải tất cả các nguyên nhân của ngộ độc thức ăn đều do vi khuẩn Cũng
có khi bệnh nhân bị tiêu chảy do ngộ độc thực phẩm, trường hợp này có thời gian ủ bệnh ngắn, như chất capsaicin tìm thấy trong ớt và nhiều độc tố khác trong cá, sò, ốc, tôm, cua
Nhiều trường hợp tiêu chảy không do viêm thì có thể tự khỏi hay được điều trị theo kinh nghiệm, không cần thiết phải xác định nguyên nhân của bệnh Trường hợp nghi ngờ bệnh tả, người ta
sẽ cấy phân tìm vi khuẩn Tất cả các
Trang 4bệnh nhân có sốt và bằng chứng của
bệnh mắc phải ngoài bệnh viện nên
được cấy phân tìm mầm bệnh Các
dòng của loại gây xuất huyết đường
ruột có thể được nhận diện bằng cách phân loại huyết thanh, hoặc bằng phản ứng lên men đường lactose Xét
nghiệm phân tươi tìm kén của amip và thể tự dưỡng của ký sinh trùng
Phương pháp điều trị
Nhiều trường hợp bệnh nhân bị tiêu
chảy có thể tiến hành điều trị ngay dựa vào bệnh sử, xét nghiệm phân và đánh giá mức độ nặng nhẹ của tình trạng mất nước Điểm chính trong điều trị các
bệnh tiêu chảy là bồi phụ nước và điện giải Vì vậy điều trị bệnh tả và các bệnh tiêu chảy gây mất nước khác nên sử
dụng dung dịch oresol theo đường
uống Việc dùng dung dịch oresol uống
đã làm giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tả từ trên 50% (nếu không được điều trị)
xuống còn dưới 1% Bệnh nhân mất
Trang 5nước nặng hay những bệnh nhân nôn nhiều không uống được thì phải truyền tĩnh mạch dung dịch Lactat Ringer
Tuy hầu hết các dạng tiêu chảy ở khách
du lịch do vi khuẩn E Coli gây ngộ độc đường ruột gây ra thường được điều trị
có hiệu quả bằng cách bồi phụ nước, thuốc bismuth subsalicylat hay thuốc giảm nhu động ruột, nhưng thuốc
kháng sinh có thể rút ngắn thời gian bị bệnh từ 3 - 4 ngày xuống còn 1 - 2
ngày
Cách phòng chống ngộ độc thức ăn do vi khuẩn
Cải thiện điều kiện vệ
sinh để hạn chế sự lây
nhiễm theo đường tiêu
hoá của các tác nhân gây
bệnh đường ruột Khách
du lịch có thể làm giảm
nguy cơ mắc bệnh của
mình bằng cách chỉ ăn các
Trang 6thức ăn mới nấu, còn
nóng; tránh ăn rau sống;
ăn các loại trái cây cần
gọt bỏ vỏ, uống nước nấu
chín hay nước đóng chai,
không uống nước đá
Hiện nay, nhiều công
trình nghiên cứu đang nỗ
lực tạo ra các vaccin hữu
hiệu chống lại các tác
nhân gây bệnh thường
gặp Các nghiên cứu gần
đây cho thấy có nhiều hứa
hẹn trong việc chế tạo ra
các vaccin phòng bệnh do
các loại vi khuẩn
retrovirus, Shigella, V
cholera, S typhi và E
Coli gây ngộ độc đường
ruột
ThS Bùi Quỳnh Nga