Hoàn thiện quy chế trả lương tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam.DOC

Hoàn thiện quy chế trả lương tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BẢN CAM ĐOAN

Em xin cam đoan luận văn tốt nghiêp: “Hoàn thiện quy chế trả lương

tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam” là sản phẩm của quá trình tìm tòi và

nghiên cứu hoạt động thực tế trong thời gian thực tập tại công ty cổ phần Nồihơi Việt Nam Em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định nếu nhàtrường phát hiện bất cứ nội dung nào được sao chép

Hà nội, ngày 25 tháng 05 năm 2008

Sinh viên

Trần Thị Vân

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Thị Thu đã tận tình giúp đỡ

em trong quá trình từ lúc thực tập cho đến khi viết luận văn

Em cũng xin cảm ơn các bác các, các cô chú trong Ban Giám đốc, Vănphòng Tổng hợp, và Phòng sản xuất Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam đãtạo điều kiện cho tôi hoàn thành được luận văn này

Con xin cảm ơn bố mẹ đã luôn tạo những điều kiện tốt nhất cho controng suốt quá trình học tập

Con cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn động viên con trong thờigian khó khăn này

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Biểu 1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức 22

Biểu 2 : Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất nồi hơi và thiết bị áp lực 28

Biểu 3 Tình hình lao động của công ty từ năm 2005- 2007 29

Biểu 4: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh từ năm 2005- 2007 30

Biểu5 : Mức lương tối thiểu của công ty giai đoạn 2004 -2008 33

Biểu 6: Cơ cấu quỹ tiền lương của công ty từ năm 2005 – 2007 36

Biểu 7 Thanh toán tiền phép cho cán bộ phòng sản xuất năm 2007 39

Biểu 8 Thanh toán tiền phụ cấp ca đêm cho nhân viên bảo vệ T1/2007 39

Biểu 9 Quỹ phụ cấp trách nhiệm năm 2006 41

Biểu 10: Quỹ tiền lương kế hoạch và thực hiện qua các năm 46

Biểu 11: Lao động định biên kế hoạch và thực hiện qua các năm 46

Biểu 12: Hệ số KCD phân loại A, B, C… theo cán bộ quản lý 50

Biểu 13: Hệ số KCD phân loại theo trình độ nghề nghiệp 50

Biểu 14 Chi lương cho phòng thiết kế tháng 1/2006 51

Biểu 15 Định mức thời gian đối với sản phẩm lò hơi đốt than 200kg/h cho các xí nghiệp 55

Biểu 16 Tổng hợp về sản phẩm làm trong tháng 1.2006 của lắp máy II 56

Biểu 17 So sánh tốc độ tăng năng suất lao động bình quân với tốc độ tăng tiền lương bình quân giai đoạn 2004 -2007 60

Biểu 18: Bản mô tả công việc đối với thợ hàn hơi 69

Biểu 19: Bảng trọng số đối với các yếu tố thù lao 70

Biểu 20: Yếu tố kỹ năng 71

Biểu 21:Yếu tố trách nhiệm 72

Biểu 22: Yếu tố các yêu cầu về thể lực 72

Biểu 23: Yếu tố điều kiện làm việc 73

Biểu 24 : Bảng điểm đối với từng yếu tố thù lao 73 Biểu 25: Kết quả đánh giá công việc của thợ hàn hơi bậc 7 74 Biểu 26: Biểu mẫu đánh giá thực hiện công việc với khối phục vụ 76 Biểu 27: Mấu phiếu đánh giá thực hiện công việc cho khối trực tiếp

sản xuất 78

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG CHO DOANH NGHIỆP 3

1.1 Tiền lương 3

1.1.1 Khái niệm tiền lương 3

1.1.2 Chức năng của tiền lương 5

1.1.3 Ý nghĩa của tiền lương 6

1.1.4 Phân biệt tiền lương, tiền công 8

1.2 Quy chế trả lương 9

1.2.1 Khái niệm 9

1.2.2 Nội dung của quy chế trả lương 10

1.2.3 Cơ sở để hoàn thiện quy chế trả lương 14

1.2.4.Yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực hiện quy chế trả lương 19

1.3 Sự cần thiết phải hoàn thiện quy chế trả lương 20

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NỒI HƠI VIỆT NAM 22

2.1 Tổng quan về công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam 22

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 22

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của công ty 23

2.1.3 Các hoạt động sản xuất kinh doanh 27

2.1.4 Đặc điểm quy trình công nghệ 28

2.1.5 Đặc điểm về lao động 30

2.1.6 Một số kết quả đã đạt được trong thời gian qua 31

2.2 Phân tích quy chế trả lương tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam 33

2.2.1 Phân tích nguồn hình thành quỹ lương của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam33 2.2.2 Phân tích tình hình sử dụng quỹ lương của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam44 2.2.3 Phân tích phương thức phân phối chi trả tiền lương của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam 50

2.2.4 Quy trình thực hiện thanh toán lương 60

2.2.5 Những kết quả đã đạt được và những mặt hạn chế cần khắc phục 61

CHƯƠNG 3 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NỒI HƠI VIỆT NAM 64

3.1 Hoàn thiện tiền lương tối thiểu cho doanh nghiệp 64

3.2 Hoàn thiện đánh giá công việc 66

3.3 Nguồn hình thành quỹ tiền lương 74

3.4 Hoàn thiện phương thức phân phối chi trả tiền lương 75

3.4.1 Hoàn thiện cách tính lương cho khối phục vụ 75

3.4.2 Hoàn thiện cách tính lương cho khối trực tiếp sản xuất 77

3.4 Hoàn thiện quy trình thực hiện thanh toán trả lương 78

3.5 Một số giải pháp khác 80

3.6 Hiệu quả của việc thực hiện các giải pháp trên đối với công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam 82

KẾT LUẬN 84

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

LỜI MỞ ĐẦU

Tiền lương là phần cơ bản nhất trong thu nhập của người lao động, giúpcho họ và gia đình có thể đảm bảo cuộc sống và tái sản xuất sức lao động.Tiền lương kiếm được còn ảnh hưởng đến địa vị của người lao động trong giađình, xã hội địa vị của họ trong tương quan với các bạn đồng nghiệp cũng nhưgiá trị tương đối của họ đối với tổ chức và đối với xã hội Bên cạnh đó thì khảnăng kiếm được tiền công cao hơn sẽ tạo động lực thúc đẩy người lao động rasức học tập để nâng cao giá trị của họ đối với tổ chức thông qua sự nâng caotrình độ và sự đóng góp cho tổ chức

Đối với bất kỳ tổ chức hay doanh nghiệp nào thì nguồn nhân lực là mộttrong những nguồn lực quan trọng nhất cần phải được bảo toàn, giữ gìn vàphát triển Để người lao động có thể an tâm làm việc, có thể cống hiến lâu dàicho tổ chức hay doanh nghiệp thì cần có một chính sách tiền lương hợp lý

Các chính sách, quy định về tiền lương của doanh nghiệp sẽ tác độngtrực tiếp đến đời sống của người lao động Nếu một doanh nghiệp có mộtchính sách tiền lương hợp lý thì không những đảm bảo được đời sống củangười lao động mà còn tạo động lực giúp người lao động hăng say với côngviệc, giúp tăng năng suất lao động, từ đó góp phần vào sự phát triển củadoanh nghiệp đồng thời góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế quốc dân

Từ năm 2002, Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam chính thức chuyểnđổi sang hình thức công ty cổ phần Chính vì vậy mà quy chế tiền lương củacông ty khó có thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế trong quá trình chuyển

đổi Trước thực tế đó, em đã chọn đề tài “Hoàn thiện quy chế trả lương tại

công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam” làm luận văn tốt nghiệp.

Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu cơ sở lý luận về tiềnlương, và quy chế trả lương trong doanh nghiệp Thông qua đó phân tích thực

trạng về việc xây dựng quỹ tiền lương, hình thức trả lương mà doanh nghiệpđang áp dụng Từ đó kiến nghị một số các giải pháp để hoàn thiện quy chế trảlương tại công ty.

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quy chế trả lương của công ty cổphần Nồi hơi Việt Nam

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu sử dụng là phương pháp thống kê,phân tích tổng hợp, so sánh

Kết cấu luận văn gồm ba phần:

Chương 1 Sự cần thiết phải xây dựng và thực hiện quy chế trả lương cho doanh nghiệp

Chương 2 Phân tích thực trạng quy chế trả lương tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

Chương 3 Các giải pháp hoàn thiện quy chế trả lương công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

CHƯƠNG 1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN QUY

CHẾ TRẢ LƯƠNG CHO DOANH NGHIỆP 1.1 Tiền lương

1.1.1 Khái niệm tiền lương

“ Trong nền kinh tế thị trường và sự hoạt động của thị trường sức laođộng (hay còn gọi là thị trường lao động), sức lao động là hàng hóa, do vậytiền lương là giá cả của sức lao động”1

Tiền lương phản ánh nhiều quan hệ kinh tế, xã hội khác nhau Tiềnlương trước hết là số tiền mà người sử dụng lao động (mua sức lao động) trảcho người lao động (người bán sức lao động) Đó là quan hệ kinh tế của tiềnlương Mặt khác do tính chất đặc biệt của loại hàng hóa sức lao động mà tiềnlương không chỉ thuần túy là vấn đề kinh tế mà còn là một vấn đề xã hội rấtquan trọng liên quan đến đời sống và trật tự xã hội Đó là quan hệ xã hội

Trong quá trình họat động nhất là trong hoạt động sản xuất kinh doanh,đối với chủ doanh nghiệp thì tiền lương là một phần cấu thành chi phí sảnxuất- kinh doanh Vì vậy tiền lương luôn cần được tính toán và quản lý chặtchẽ Đối với người lao động thì tiền lương là thu nhập của họ có ảnh hưởngtrực tiếp đến đời sống của người lao động Phấn đấu nâng cao tiền lương làmục đích hết thảy của người lao động Mục đích này tạo ra động lực để ngườilao động phát triển trình độ và khả năng lao động của mình

Với chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần của nước ta,phạm trù tiền lương được thể hiện cụ thể trong từng thành phần và khu vựckinh tế Trong thành phần kinh tế nhà nước và khu vực hành chính sự nghiệp(khu vực lao động được nhà nước trả lương), thì tiền lương được hiểu là sốtiền mà các doanh nghiệp, các cơ quan, tổ chức của Nhà nước chi trả chongười lao động theo cơ chế và chính sách của Nhà nước được thể hiện thông

1 PGS.PTS PHẠM ĐỨC THÀNH, PGS.TS MAI QUỐC CHÁNH, Giáo trình Kinh tế Lao động, NXB Giáo

qua một hệ thống các thang, bảng lương do Nhà nước quy định Còn trongthành phần kinh tế ngoài quốc doanh, tiền lương chịu sự tác động và chi phốirất lớn cuả thị trường và thị trường lao động Tuy vẫn tuân thủ theo các quyđịnh của pháp luật về tiền lương và các chính sách của chính phủ, nhưng lànhững giao dịch trực tiếp giữa chủ và thợ, những “mặc cả” cụ thể giữa mộtbên làm thuê và một bên đi thuê Những hợp đồng lao động này có tác độngtrực tiếp đến phương thức trả công.

Đứng trên phạm vi toàn xã hội, tiền lương được xem xét và đặt trongquan hệ về phân phối thu nhập, quan hệ sản xuất và tiêu dùng, quan hệ về traođổi… và do vậy các chính sách về tiền lương, thu nhập luôn luôn là các chínhsách trọng tâm cho mọi quốc gia

* Một số các khái niệm liên quan:

“Tiền lương danh nghĩa được hiểu là số tiền mà người sử dụng laođộng trả cho người lao động Số tiền này phụ thuộc vào năng suất lao động vàhiệu quả làm việc, trình độ, kinh nghiệm làm việc …ngay trong quá trình laođộng”2

“Tiền lương thực tế được hiểu là số lượng các hàng hóa tiêu dùng vàcác loại dịch vụ cần thiết mà người lao động hưởng lương có thể mua bằngtiền lương danh nghĩa của họ”3

Mối quan hệ giữa tiền lương danh nghĩa và tiền lương thực tế biểu hiệnqua công thức sau:

TLDN TLTT

gc

I I

I



Trong đó:

ITLTT : chỉ số tiền lương thực tế

2 , 3 PGS.PTS PHẠM ĐỨC THÀNH, PGS.TS MAI QUỐC CHÁNH, Giáo trình Kinh tế Lao động, NXB Giáo dục, 1998.

3

ITLDN : chỉ số tiền lương danh nghĩa

I gc : chỉ số giá cả

Vì vậy, tiền lương thực tế không chỉ phụ thuộc vào tiền lương danhnghĩa, mà còn phụ thuộc vào giá cả của các loại hàng hóa tiêu dùng và cácloại dịch vụ cần thiết mà họ muốn mua Tiền lương thực tế là mục đích trựctiếp của người lao động hưởng lương, và là đối tượng quản lý trực tiếp trongcác chính sách về thu nhập, tiền lương và đời sống

1.1.2 Chức năng của tiền lương

Tiền lương có các chức năng cơ bản sau:

Chức năng thước đo giá trị: tiền lương được thể hiện bằng tiền của giátrị sức lao động, được biểu hiện ra bên ngoài là giá cả của sức lao động Dovậy tiền lương phải được thay đổi phù hợp với thực tế, với giá trị sức laođộng, tùy thuộc vào không gian, thời gian

Chức năng tái sản xuất sức lao động: trong quá trình lao động conngười tiêu hao đi một phần sức lao động, để có thể tiếp tục thực hiện quá trìnhlao động cần phải có sự tiêu dùng các tư liệu sinh hoạt Muốn vậy thì cần phải

có tiền để có thể mua các tư liệu sinh hoạt

Chức năng kích thích sản xuất: tiền lương là đòn bẩy kinh tế rất quantrọng, vì tiền lương là một thu nhập chính của người lao động nên nếu tiềnlương có thể đủ lớn để kích thích người lao động làm việc nhiều hơn, hăngsay hơn, để đạt được năng suất cao hơn và hoàn thành tốt công việc đượcgiao

Chức năng tích lũy: trong cuộc sống của con người hàng ngày khôngtránh khỏi những lúc ốm đau, bệnh tật vì vậy với chức năng này người laođộng có thể trải qua các lúc khó khăn xảy ra trong cuộc sống và duy trì tươnglai

Chức năng xã hội: tiền lương có tác dụng hoàn thiện các mối quan hệ

xã hội Khi mọi người đều có mức tiền lương hợp lý, nó thúc đẩy mọi ngườiquan tâm, giúp đỡ lẫn nhau, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện và thúc đẩycác mối quan hệ trong xã hội cùng phát triển

Ngoài ra thì tiền lương còn có chức năng thúc đẩy phân công lao động,khi tiền lương ở khu vực này tăng lên thì sẽ tác động đến việc phân bố laođộng giữa các vùng với nhau, người lao động sẽ có xu huớng dịch chuyểnsang các khu vực nơi có tiền lương cao hơn

Tóm lại, tiền lương không chỉ đơn thuần là một khoản thù lao bù đắpnhững chi phí lao động mất đi trong quá trình lao động, mà nó còn là mộtphạm trù kinh tế - xã hội tổng hợp, phản ánh giá trị sức lao động trong cácđiều kiện kinh tế xã hội, văn hóa, lịch sử nhất định, tiền lương có tác dụng lớnđến sản xuất và đời sống của mọi nền kinh tế

Vì vậy, vấn đề xây dựng một hệ thống chính sách tiền lương đúng đắnkhông chỉ tạo điều kiện cần thiết để đảm bảo tăng năng suất lao động mà còntạo điều kiện để phân bố hợp lý sức lao động giữa các ngành, các nghề, cácvùng, các lĩnh vực trong cả nước, tạo điều kiện để thúc đẩy phân công laođộng xã hội phát triển giúp hoạt động lao động của con người ngày một pháttriển

1.1.3 Ý nghĩa của tiền lương

* Đối với người lao động:

Tiền lương có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo đời sống củangười lao động Tiền lương là phần thu nhập chủ yếu của người lao động, do

đó nó có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo cuộc sống của bản thân ngườilao động và gia đình họ

Tiền lương thể hiện địa vị của người lao động trong doanh nghiệp và xãhội vì nó thể hiện giá trị lao động của họ đối với đồng nghiệp và tổ chức,trong cộng đồng Người lao động có mức lương cao thì càng có địa vị caotrong doanh nghiệp cũng như trong xã hội.

Tiền lương còn là tạo ra động lực thúc đẩy người lao động ra sức họctập để nâng cao giá trị của họ đối với tổ chức thông qua sự nâng cao trình độ

và sự đóng góp của tổ chức

* Đối với doanh nghiệp

Tiền lương là một bộ phận của chi phí sản xuất Tăng hoặc giảm tiềnlương sẽ ảnh hưởng đến chi phí, giá cả và khả năng cạnh tranh của sản phẩmcủa công ty trên thị trường

Ngoài ra, tiền lương còn là công cụ duy trì, gìn giữ và thu hút nhữngngười lao động giỏi có khả năng phù hợp với công việc của tổ chức Và làmột công cụ để quản lý nguồn nhân lực

* Đối với xã hội

Tiền lương có thể ảnh hưởng quan trọng đến các nhóm xã hội và các tổchức khác nhau trong xã hội Tiền lương cao hơn giúp cho người lao động cósức mua cao hơn và điều đó làm tăng sự thịnh vượng của cộng đồng nhưngmặt khác lại có thể dẫn tới tăng giá cả và làm giảm mức sống của nhữngngười có thu nhập không đuổi kịp mức tăng giá cả Giá cả tăng cao lại có thểlàm giảm cầu về sản phẩm và dịch vụ và dẫn tới giảm công việc làm

Tiền lương còn đóng góp một phần đáng kể vào thu nhập quốc dânthông qua con đường thuế thu nhập và góp phần làm tăng nguồn thu củachính phủ cũng như giúp chính phủ điều tiết được thu nhập giữa các tầng lớpdân cư trong xã hội

1.1.4 Phân biệt tiền lương, tiền công

“Tiền lương là số tiền trả cho người lao động một cách cố định vàthường xuyên theo một đơn vị thời gian (tuần, tháng, năm) Tiền lươngthường được trả cho cán bộ quản lý và các nhân viên chuyên môn, kỹ thuật”4

“Tiền công là số tiền trả cho người lao động tùy thuộc vào khối lượngcông việc đã hoàn thành Tiền công thường được trả cho công nhân sản xuất,các nhân viên bảo dưỡng máy móc, thiết bị, nhân viên văn phòng”5

Như vậy, tiền lương và tiền công đều là số tiền mà người sử dụng laođộng trả cho người lao động dựa trên sự hao phí trên cơ sở thỏa thuận hay đều

là giá cả của sức lao động

Bên cạnh điểm chung đó thì tiền lương và tiền công vẫn có những điểmkhác nhau như sau:

- Nếu xét đến đối tượng áp dụng thì tiền lương áp dụng cho đối tượnghưởng lương thời gian còn tiền công áp dụng cho đối tượng hưởng lương sảnphẩm, trong đó kết quả công việc được tính bằng các con số cụ thể

- Nếu xét phạm vi thời gian thì tiền lương được gắn với chế độ tuyểndụng suốt đời, hoặc một hợp đồng thỏa thuận sử dụng lao động dài hạn, còntiền công thì gắn với hợp đồng có thời hạn xác định

Tuy nhiên trong thực tế, việc sử dụng hai thuật ngữ này thường đượcdùng lẫn lộn để chỉ phần thù lao cơ bản, cố định mà người lao động đượcnhận trong tổ chức

4 , 5 , ThS NGUYỄN VÂN ĐIỀM, PGS.TS NGUYỄN NGỌC QUÂN, Giáo trình Quản trị Nhân lực, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội, 2005

5

1.2 Quy chế trả lương

1.2.1 Khái niệm

“Quy chế là chế độ được quy định dưới dạng văn bản thể hiện thôngqua các điều khoản để điều tiết các hành vi của con người khi thực hiệnnhưng hoạt động nhất định nào đó trong tổ chức”.6

Như vậy có thể hiểu về quy chế trả lương như sau:

“Quy chế trả lương là tất cả những chế độ quy định về việc trả công laođộng trong một công ty, một doanh nghiệp, một tổ chức”

Theo Giáo trình Tiền lương – Tiền công của Trường Đại học Lao động

Xã hội thì: “ Quy chế trả lương là văn bản quy định những nội dung, nguyêntắc, phương pháp hình thành, sử dụng và phân phối quỹ tiền lương trong cơquan doanh nghiệp nhằm đảm bảo tính công bằng và tạo động lực trong trảlương”

Quy chế trả lương trong cơ quan, doanh nghiệp do chính cơ quan,doanh nghiệp đó tự tổ chức xây dựng và chỉ có hiệu lực trong phạm vi quản lýcủa mình

Quy chế trả lương được cấu tạo theo các chương, mục, các điều khoản,điểm, tiết theo quy định hiện hành về soạn thảo văn bản

Các doanh nghiệp, cơ quan đơn vị thuộc mọi thành phần kinh tế đều cótrách nhiệm xây dựng và áp dụng quy chế trả lương Đối với doanh nghiệpNhà nước, việc xây dựng quy chế trả lương mang tính bắt buộc thực hiện.Theo Thông tư số 07/2005/ TT-BLĐTBXH hướng dẫn thực hiện nghị định số206/2004/NĐ- CP ngày 14/12/2004 của Chính phủ đã quy định Hội đồngquản trị hoặc Giám đốc doanh nghiệp Nhà nước (đối với các doanh nghiệpkhông có Hội đồng quản trị) phải thực hiện xây dựng và ban hành quy chế trả

lương trong doanh nghiệp có sự tham gia của Ban Chấp Hành Công đoàncông ty.

1.2.2 Nội dung của quy chế trả lương

1.2.2.1 Quy định chung

Gồm những nội dung chung nhất, có tính nguyên tắc, cụ thể:

Phạm vi áp dụng: với những doanh nghiệp, tổng công ty có nhiều đơn

vị thành viên thì phần này làm rõ đơn vị nào sẽ phải thực hiện

Đối tượng áp dụng: quy định này sẽ áp dụng cho các đối tượng nàotrong công ty

Quy chế trả lương cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, thực hiện phân phối theo lao động, tiền lương phụ thuộc vàokết quả cuối cùng của từng người từng bộ phận Nguyên tắc này tuân thủđúng định hướng của nền kinh tế thị trường theo con đường xã hội chủ nghĩa.Như vậy những người thực hiện các công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn,

kỹ thuật cao, tay nghề giỏi, đóng góp nhiều vào hiệu quả sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp thì được trả cao, thậm chí có thể cao hơn cả giám đốc.Dùng thước đo lao động để đánh giá, so sánh và thực hiện trả lương Trảlương ngang nhau cho lao động như nhau, những người lao động khác nhau

về tuổi tác, giới tính, trình độ nhựng có mức hao phí sức lao động như nhauthì được trả lương như nhau Nguyên tắc này rất quan trọng vì nó đảm bảođược sự bình đẳng trong trả lương, điều này sẽ khuyến khích rất lớn đối vớingười lao động

Thứ hai, đảm bảo được năng suất lao động tăng nhanh hơn so với tiềnlương bình quân Tăng tiền lương bình quân và tăng năng suất lao động cómối liên quan chặt chẽ với nhau Nguyên tắc này cần thiết để nâng cao hiệuquả kinh doanh của doanh nghiệp, nâng cao đời sống của người lao động và

phát triển kinh tế Rõ ràng, việc tăng tiền lương sẽ dẫn đến sự tăng chí phí sảnxuất kinh doanh, còn tăng năng suất lao động thì lại giảm chi phí cho từngđơn vị sản phẩm Một doanh nghiệp chỉ thực sự kinh doanh có hiệu quả khichi phí nói chung cũng như chi phí cho một đơn vị sản phẩm giảm đi, tức mứcgiảm chi phí do tăng năng suất lao động phải lớn hơn mức tăng chi phí dotăng tiền lương bình quân.

Thứ ba phải đảm bảo chống phân phối bình quyền, hệ số giãn cách giữangười có tiền lương cao nhất và thấp nhất do doanh nghiệp lựa chọn Nguyêntắc này đảm bảo cho việc tránh xảy ra cào bằng tiền lương với các công việckhác nhau

Thứ tư, là quỹ tiền lương phân phối trực tiếp cho người lao động làmviệc trong doanh nghiệp, không sử dụng vào mục đích khác Nguyên tắc nàygiúp cho các doanh nghiệp định hướng rõ trong xây dựng quỹ tiền lương, vớimục đích chủ yếu là chi trả tiền lương cho người lao động Vì trên thực tế rấtnhiều doanh nghiệp áp dụng sai nguyên tắc này, chưa hiểu rõ mục đích củatiền lương vì vậy còn sử dụng sai quỹ tiền lương ngoài việc chi trả tiền lươngcho người lao động

Thứ năm là tiền lương và thu nhập hàng tháng của người lao động đượcghi vào sổ lương của doanh nghiệp Điều này giúp cho hoạt động tiền lươngcủa doanh nghiệp được rõ ràng, minh bạch, tạo ra sự công bằng trong chi trảphân phối tiền lương

Thứ sáu là lãnh đạo doanh nghiệp phối hợp với các tổ chức công đoàncùng xây dựng quy chế trả lương theo quy định của pháp luật, bảo đảm dânchủ, công bằng, công khai, minh bạch, khuyến khích người có tài năng, cótrình độ chuyên môn, kỹ thuật, năng suất lao động cao đóng góp nhiều chocông ty Và đồng thời quy chế trả lương phải được phổ biến công khai đến

từng người lao động trong doanh nghiệp và đăng ký với cơ quan thẩm quyềngiao đơn giá tiền lương

Việc xây dựng quy chế trả lương phải đáp ứng các mục tiêu sau:

Thứ nhất, việc xây dựng quy chế trả lương trong doanh nghiệp nhằmxác định một phương pháp và cách thức trả lương thống nhất và phù hợp vớitừng bộ phận trong công ty đảm bảo hợp lý, khoa học, nhằm nâng cao nănglực và hiệu quả làm việc, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm

Thứ hai, xây dựng một cơ chế công bằng, minh bạch và có tính cạnhtranh trên nguyên tắc trả lương gắn với năng suất, chất lượng, hiệu quả vàmức đóng góp cuối cùng của từng người lao động Đảm bảo thu hút, duy trìnhững nhân viên giỏi, kích thích, động viên tích cực trong công việc

Thứ ba, đảm bảo phù hợp với thực tiễn hoạt động của công ty và dễ ápdụng, đáp ứng được nhu cầu phát triển của tổ chức

Thứ tư, đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật

1.2.2.2 Nguồn hình thành quỹ lương

Căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ hoạt động sản xuất kinh doanhdoanh nghiệp xác định nguồn quỹ tiền lương tương ứng để trả cho người laođộng Gồm:

- Quỹ tiền lương theo đơn giá tiền lương được giao

- Quỹ tiền lương bổ sung theo chế độ quy định Nhà nước

- Quỹ tiền lương từ các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ khácnhau ngoài đơn giá tiền lương được giao

- Quỹ tiền lương dự phòng từ năm trước để lại

Nguồn qũy tiền lương nêu trên được gọi là tổng quỹ tiền lương

1.2.2.3 Sử dụng quỹ tiền lương

Để đảm bảo quỹ tiền lương không vượt chi so với quỹ tiền lương đượchưởng, dồn chi quỹ tiền lương vào các tháng cuối năm hoặc để dự phòng qũy

tiền thưởng quá lớn cho năm sau, có thể phân chia tổng quỹ tiền lương chocác quỹ sau:

- Quỹ tiền lương trả trực tiếp cho người lao động theo lương khóan,lương sản phẩm, lương thời gian (ít nhất bằng 76% tổng quỹ tiền lương)

- Quỹ khen thưởng từ quỹ lương đối với người lao động có năng suất,chất lượng cao, có thành tích tốt trong công tác (tối đa không quá 10% tổngquỹ tiền lương)

- Quỹ khuyến khích người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuậtcao, tay nghề giỏi (tối đa không vượt quá 2 % tổng quỹ lương)

- Quỹ dự phòng cho năm sau (tối đa không quá 12% tổng quỹ lương)

1.2.2.4 Công tác tổ chức thực hiện xây dựng quy chế

Để đảm bảo nguyên tắc công khai, dân chủ trong việc xây dựng và thựchiện quy chế trả lương, doanh nghiệp phải tổ chức xây dựng quy chế trảlương như sau:

- Thành lập Hội đồng xây dựng quy chế trả lương của doanh nghiệp doGiám đốc làm chủ tịch Thành viên Hội đồng bao gồm: bộ phận lao động, tiềnlương là Ủy viên thường trực, đại diện tổ chức công đoàn cùng cấp, đại diệnĐảng ủy, đại diện các phòng ban và một số chuyên gia giỏi trong lĩnh vựcchuyên môn, nghiệp vụ Số thành viên do Giám đốc quyết định

- Hội đồng có nhiệm vụ dự thảo quy chế và tổ chức lấy ý kiến rộng rãitrong doanh nghiệp, sau đó hoàn chỉnh quy chế

- Giám đốc tổ chức lấy ý kiến tại Đại hội Công nhân viên chức hoặc đạidiện các bộ phận trong doanh nghiệp, sau đó quyết định công bố chính thức.Sau khi ban hành quy chế, bộ phận lao động tiền lương phối hợp với tổ chứccông đoàn cùng cấp và các bộ phận chuyên môn khác có liên quan giúp đỡGiám đốc triển khai thực hiện quy chế đến từng bộ phận, từng người laođộng

-Đăng ký bản quy chế của doanh nghiệp theo quy định

1.2.3 Cơ sở để hoàn thiện quy chế trả lương

Quy chế trả lương có tác động trực tiếp đến người lao động, nếu mộtquy chế trả lương hợp lý sẽ có tác động khuyến khích người lao động hăngsay làm việc, nâng cao năng suất lao động, tăng sự gắn kết với tổ chức, doanhnghiệp Vì vậy việc hoàn thiện quy chế trả lương có ý nghĩa hết sức quantrọng, gồm:

- Xem xét mức lương tối thiểu: bước này có ý nghĩa nhắc nhở để cácdoanh nghiệp kiểm tra lại mức tiền lương tối thiểu mà doanh nghiệp phải tuânthủ, nhằm đảm bảo tính hợp pháp của hệ thống tiền công

- Khảo sát các mức lương thịnh hành trên thị trường: để đưa ra quyếtđịnh về mức trả công của doanh nghiệp, cần phải nghiên cứu thị trường đểbiết được các mức lương trung bình cho từng công việc Thông tin về tiềncông và các phúc lợi của những người lao động khác trong các ngành tương

tự hoặc trong cùng một địa phương có thể được thu thập một cách khôngchính thức qua các kinh nghiệm và hiểu biết của người quản lý nhưng tốt hơn

cả là qua các cuộc điều tra chính thức thường được tổ chức bởi các hãng tưvấn

- Đánh giá công việc: sử dụng hội đồng đánh giá và các phương phápđánh giá phù hợp để đánh giá giá trị các công việc, để sắp xếp các công việctheo một hệ thống thứ bậc về giá trị từ thấp đến cao hoặc ngược lại

Có nhiều hệ thống đánh giá khác nhau:

+ Phương pháp xếp hạng: hội đồng đánh giá sẽ xếp hạng các công việc

từ cao nhất đến thấp nhất về giá trị Ưu điểm của phương pháp này là đơngiản Nhưng có nhược điểm đó là việc đo lường không được chính xác, khó

áp dụng trong các tổ chức có một số lượng lớn công việc

+ Phương pháp phân loại: đầu tiên phải xác lập một số lượng đã xácđịnh trước các hạng, hay các loại công việc Sau đó các bản mô tả khái quátcho các công việc được viết ra rồi đem so sánh bản mô tả của công việc đóvới các bản mô tả của các hạng và sau đó nó được xếp vào hạng phù hợp Ưuđiểm là đã tiêu chuẩn hóa tiền công cho các công việc tương tự nhau và duytrì một sự chênh lệch về trả công giữa các công việc trong một tổ chức đặcbiệt lớn Nhược điểm là tính ổn định của nó làm cho nó không thích ứng đượcvới những yếu tố như sự chênh lệch tiền công giữa các vùng.

+ Phương pháp cho điểm: là phương pháp đánh giá công việc hay dùngnhất vì sau khi thiết lập, việc quản trị của nó không khó khăn và các quyếtđịnh là có thể biện hộ được Phương pháp này bao gồm phân tích nội dungcủa các công việc từ bản mô tả công việc và sau đó phân phối một số điểmcho các yếu tố cụ thể Số điểm phân chia vào mỗi công việc xác định khoảngmức tiền công trả cho công việc đó

+ Phương pháp so sánh yếu tố: mỗi công việc được sắp xếp thứ tự theonhiều lần (theo từng yếu tố thù lao) và nhờ đó nó sẽ nhận được một giá trị tiềntương ứng Phương pháp này phức tạp hơn do đó nó không được sử dụngnhiều như phương pháp cho điểm

- Xác định các ngạch tiền công (ngạch lương/ hạng lương): hầu hết cácdoanh nghiệp đều xây dựng các ngạch tiền công để đơn giản hóa việc trảcông Ngạch tiền công (hay ngạch lương) là một nhóm các công việc dọc theo

hệ thống thứ bậc về giá trị công việc và được trả cùng một mức tiền công.Trong một công ty, có thể có 6, 8 hay 10, 12 thậm chí 15, 20 ngạch lương

Trong phương pháp phân hạng, các ngạch lương đã được hình thànhngay từ khi đánh giá công việc

Trong khi phương pháp cho điểm, cần đưa ra các công việc then chốtlên đồ thị để xác định đường tiền công tư đó xác định các ngạch tiền công

Các ngạch tiền công có thể phân chia đều đặn thành các nhóm hoặc hìnhthành các nhóm công việc một cách tự nhiên (không đều đặn).

- Xác định mức tiền công (mức lương) cho từng ngạch:

Trong phương pháp xếp hạng hoặc phân loại công việc, ở mỗi ngạchcần chọn một công việc then chốt hoặc lấy mức tiền công của công việc đólàm mức tiền công chung cho cả ngạch

Trong phương pháp so sánh yếu tố, mức tiền công trung bình của cácngạch công việc trong ngạch sẽ là mức tiền công chung cho cả ngạch

Trong phương pháp cho điểm, mức tiền công cho từng ngạch sẽ đượcxác định nhờ vào đường tiền công đã được xây dựng Đường tiền công sẽ điqua điểm giữa của ngạch lương Tuy nhiên, trước khi xác định mức tiền côngcho từng ngạch phải xác định đường chính sách tiền công hay còn gọi là xuhướng tiền công

Để khuyến khích cá nhân người lao động, thay vì sử dụng một mức tiềncông duy nhất cho các công việc trong ngạch, nhiều doanh nghiệp thiết kếmột khoảng tiền công để trả công cho những người lao động khác nhau cùngthực hiện các công việc trong ngạch

Khoảng tiền công là khoảng dao động của tiền công được trả trong từnghạng (ngạch) tiền công, cho thấy mức độ khuyến khích cá nhân đối với từngcông việc

Các khoảng tiền công trong các ngạch có thể được xác định đồng đềuhoặc không đồng đều Giữa các khoảng có thể không có độ gối đầu, cũng cóthể có độ gối đầu nhất định

Ngạch tiền công có thể được phân chia thành các bậc cố định tạo thànhthang lương hoặc có thể không được phân chia (không có thang lương)

Trong trường hợp phân chia ngạch thành các bậc lương thì tiến trìnhnhư ở bước sau

- Phân chia ngạch thành các bậc lương:

Tương tự như cách thiết kế các thang lương trong hệ thống thang bảnglương, ngạch tiền công có thể được chia thành ba bậc như sau:

+ Tăng đều đặn ( tỷ lệ ở các bậc bằng nhau)

+ Tăng lũy tiến ( tỷ lệ tăng ở các bậc sau cao hơn tỷ lệ tăng ở bậc trước)+ Tăng lũy thoái ( tỷ lệ tăng ở bậc sau thấp hơn tỷ lệ tăng ở bậc trước)Cần chú ý đến các khái niệm như: bội số thang lương, hệ số lương, mứclương, hệ số tăng tuyệt đối, hệ số tăng tương đối

Bội số thang lương: là sự gấp đôi giữa mức lương cao nhất và mứclương thấp nhất của ngạch lương (phụ thuộc vào độ lớn của ngạch lương)

Hệ số lương: là hệ số cho thấy mức lương ở bậc nào đó trong ngạchbằng bao hiêu lần so với mức lương thấp nhất (khởi điểm) của ngạch

Mức lương: là số tiền trả cho người lao động ở từng bậc trong một đơn

vị thời gian (giờ, tuần, tháng) phù hợp với các bậc trong thang lương

Hệ số tăng tuyệt đối: là hiệu số của các hệ số lương giữa hai bậc liêntiếp nhau

Hệ số tăng tương đối: là thương số của hệ số tăng tuyệt đối với hệ sốlương của bậc đứng trước

Trình tự thiết kế thang lương như sau:

- Xác định bội số thang lương:

ax min

B: là bội số của thang lương

Smax là mức lương cao nhất của ngạch

Smin là mức lương thấp nhất của ngạch

- Xác định số bậc của thang lương tùy thuộc vào độ dài phục vụ trongmột ngạch, độ lớn của tăng lương và trong tương quan với độ lớn của khoảngtiền công.

- Xác định hệ số bậc lương: để xác định hệ số ở từng bậc trước hết phảixác định hệ số khoảng cách giữa hai bậc liền kề Nếu hệ số khoảng cách lũytiến hoặc lũy thoái tương ứng Dù hệ số khoảng cách đều đặn, lũy tiến, lũythoái thì hệ số bậc 1 ( bậc khởi điểm của ngạch) và bậc cao nhất cũng khôngthay đổi Hệ số khoảng cách đều đặn được tính như sau:

h : hệ số khoảng cách lên đều đặn

n: số bậc trong một thang lương

Sau đó thì xác định hệ số của bậc lương nào đó bằng cách lấy hệ sốlương của bậc liền kề đứng trước nó nhân với hệ số khoảng cách ( hệ số lươngcủa bậc 1 thì bằng 1)

K : hệ số lượng bậc liền kề đứng trước

- Xác định mức lương ở từng bậc: được tính bằng cách nhân mức lươngbậc 1 (mức lương thấp nhất trong ngạch) với hệ số lương của bậc tương ứng.Công thức tính như sau:

K : là hệ số lương bậc i

Với thang lương được xây dựng, tùy vào quan điểm trả lương, ngườilao động sẽ được xếp vào bậc lương phù hợp hoặc xem xét để được tănglương theo định kỳ, Ngay nay, ở các nước, các thang lương với mức tăng cốđịnh ít được phổ biến, chúng chỉ được dùng ở một số lĩnh vực công và ở cáclĩnh vực tự nguyện Ở nước ta, thang lương cố định với các bậc tăng theothâm niên hoặc tăng theo trình độ lành nghề của người lao động được sử dụngtrong lĩnh vực công chức, viên chức và một số doanh nghiệp, thường là cácdoanh nghiệp Nhà nước Trong trường hợp sử dụng thang lương cố định vớicác bậc tăng theo trình độ lành nghề, cần phải xây dựng tiêu chuẩn cấp bậc kỹthuật để quy định trình độ lành nghề của công nhân/ nhân viên ở từng bậcphải hiểu, biết và làm được những gì

Một công ty có thể xây dựng một cấu trúc tiền công cho cả tổ chức ( hệthống một cơ cấu), nhưng cũng có thể và có lúc cần phải xây dựng nhiều cơcấu tiền công ( hệ thống đa cơ cấu)

1.2.4.Yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực hiện quy chế trả lương

Việc xây dựng và thực hiện quy chế trả lương sẽ chịu ảnh hưởng củamột số nhóm yếu tố như

Yếu tố khách quan: nhân tố đầu tiên có thể kể đến đó là các chính sách,quy định của Nhà nước về tiền lương Các chính sách tiền lương là một trongnhững chính sách quan trọng của Nhà nước trong các chính sách về phát triểnkinh tế xã hội, nó có ảnh hưởng to lớn đến đời sống của người dân Đặc biệt

là các quy định về tiền lương tối thiểu, vì tiền lương tối thiểu là cơ sở để tínhlương, các chế độ trợ cấp và phụ cấp Cũng cần nói thêm, quy chế về tiềnlương của các công ty phải tuân thủ đúng các luật của Nhà nước nên mỗi khi

có sự thay đổi về tiền lương tối thiểu thì quy chế của doanh nghiệp cũng phải

thay đổi theo Thứ hai, đó là tùy vào điều kiện thực tế của công ty, vào kếtquả hoạt động sản xuất kinh doanh mà quy chế cũng có sự khác nhau.

Yếu tố chủ quan bao gồm: đầu tiên phụ thuộc vào công đoàn Tổ chứccông đoàn là một ủy viên trong việc xây dựng quy chế, giúp đỡ tham mưu choGiám đốc, ý kiến của tổ chức công đoàn có vai trò quan trọng trong việc xâydựng quy chế trả lương Tiếp đến là vai trò của người lao động, muốn quy chếthực sự có hiệu quả thì cần phải có sự đóng góp ý kiến xây dựng của họ Bêncạnh đó việc xây dựng và thực hiện quy chế trả lương còn phụ thuộc vào nănglực cán bộ xây dựng quy chế, nếu năng lực mà hạn chế thì ảnh hưởng xấu đếnquy chế đòi hỏi phải có sự hiểu biết về việc xây dựng, nếu không hiểu kỹ vềquy chế có thể dẫn đến việc thực hiện sai lệch

1.3 Sự cần thiết phải hoàn thiện quy chế trả lương

Trước đây, các doanh nghiệp đều phải tuân thủ quy định của Nhà nước

về tiền lương, chưa có quy chế riêng thì quy chế trả lương tỏ ra khá cứngnhắc, bất hợp lý Sau này, Nhà nước cho phép tự xây dựng quy chế riêng chophù hợp với tình hình thực tế của mỗi một doanh nghiệp

Vì vậy, việc xây dựng quy chế đảm bảo sự cân bằng và hợp lý giữacông sức mà người lao động bỏ ra với tiền lương mà họ nhận được là một vấn

đề rất quan trọng Trong việc xây dựng quỹ lương, cách xác định các hệ sốlương, phương pháp chi trả tiền lương mà hợp lý sẽ tạo được sự tin cậy vàủng hộ của người lao động Một số doanh nghiệp đã có thể tự xây dựng vàthực hiện tốt quy chế trả lương, một số còn lúng túng trong việc xây dựnghoặc quy chế chưa thể hiện được các nguyên tắc phân phối theo lao động, tiềnlương chưa gắn với năng suất, chất lương, hiệu quả làm việc Tiền lương làđộng lực lao động lớn nhất của người lao động vì vậy quy chế trả lương phảithực sự công bằng minh bạch nhưng cũng cần hạn chế sự thâm hụt của quỹlương Do tiền lương còn là một khoản chi phí đối với doanh nghiệp vì vậy nó

còn có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp Thông qua quy chế, Nhà nước có thể tiến hành các hoạt động quản lýcủa mình là một biện pháp cần thiết Người lao động là một phần tài sản củadoanh nghiệp vì vậy để có thể duy trì và phát triển nó thì các doanh nghiệpcần có một quy chế tiền lương hợp lý Muốn thực hiện chức năng tạo độnglực cho người lao động thì quy chế trả lương cần phải thể hiện sự công bằng,tiền lương phụ thuộc vào kết quả lao động của người lao động.

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUY CHẾ TRẢ LƯƠNG TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN NỒI HƠI VIỆT NAM 2.1 Tổng quan về công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam (Viet Nam Boiler Company ) là mộtdoanh nghiệp hàng đầu về chế tạo Nồi hơi và Thiết bị áp lực Quá trình hìnhthành và phát triển của công ty có thể chia ra thành các giai đoạn chính nhưsau:

Năm 1968: Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam được thành lập với têngọi là Nhà máy cơ khí C70

Năm 1976: Công ty được đổi tên thành Nhà máy chế tạo thiết bị áp lựcĐông Anh

Năm 1993: Theo Quyết định số 318NN/TCCB/QĐ, công ty phát triểnthành công ty Nồi hơi Việt Nam

Năm 2002: Chuyển thành Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam theoQuyết định số 110/TTg-QĐ của Thủ tướng Chính phủ ngày 04/02/2002

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của công ty

2.1.2.1 Sơ đồ cơ cấu của công ty

Biểu 1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức

CÁC ĐƠN VỊ HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC

2.1.2.2 Chức năng và nhiệm vụ của công ty

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam được thành lập từ năm 1968, trưởngthành từ Nhà máy cơ khí C70 Có thể nói công ty là cái nôi cơ khí đầu tiêncủa nước ta Công ty là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực chế tạo nồi hơi

và thiết bị áp lực từ hàng nhiều năm qua

Sản phẩm của công ty không chỉ có mặt trên các tỉnh thành mà cònvươn ra nước ngoài Công ty được sự tín nhiệm của nhiều công ty trong nướccũng như ngoài nước với các đơn đặt hàng lớn về nồi hơi và thiết bị áp lực.Không chỉ dừng lại ở việc chế tạo và lắp đặt nồi hơi, thiết bị áp lực, công tycòn nhận các thiết kế, kết cấu thép siêu trường siêu trọng và các sản phẩm cơkhí khác

Ngoài ra công ty còn kinh doanh các thiết bị chuyên ngành, máy móc,nguyên vật liệu (thép tấm, thép ống), phụ tùng (bơm, quạt, vòi đốt dầu, cácloại van) chuyên ngành

Nhờ các biện pháp kiểm tra chất lượng ngặt nghèo và toàn diện, sảnphẩm của công ty là một trong những sản phẩm tốt nhất được chế tạo tại ViệtNam về phương diện chất lượng Công ty có một đội ngũ kỹ sư và công nhânlành nghề chuyên chế tạo thiết bị áp lực, các thợ hàn áp lực của công ty đượccấp chứng chỉ Nhà nước về phương diện chất lượng

Chất lượng là mục tiêu hàng đầu của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

và là chìa khóa của sự thành công và sự phát triển Khẩu hiệu của công ty là “Chất lượng vì khách hàng”, coi trọng chất lượng chính là một trong nhữngchiến lược kinh doanh quan trọng nhất của công ty Qua việc cung cấp cácsản phẩm nồi hơi và thiết bị áp lực đảm bảo tiến độ, giá cả hợp lý và khôngngừng nâng cao chất lượng sản phẩm để luôn phù hợp với nhu cầu ngày càngcao của khách hàng Công ty đặt lên hàng đầu công tác tuyển chọn, bồidưỡng, đào tạo nghiệp vụ chuyên môn cho toàn thể cán bộ công nhân viên

Đầu từ công nghệ mới và trang thiết bị tiên tiến để phục vụ tốt nhất nhu cầukhách hàng.

Chính vì vậy từ khi thành lập đến nay, Công ty cổ phần Nồi hơi ViệtNam đã đạt được những thành công lớn trong việc cung cấp và lắp đặt cácthiết bị và máy móc quan trọng trên toàn quốc

2.1.2.3 Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

- Công tác thư ký thường trực cho ban điều hành của công ty Công tác

lễ tân, văn thư hành chính, quản trị văn phòng Giữ dấu, bảo mật, lưu trữ hồ

sơ tài liệu

* Phòng kinh doanh

- Tổ chức phát triển thị trường, tiếp thị và công tác Hợp đồng kinh tế vớikhách hàng của công ty.Tổng hợp kế hoạch sản xuất kinh doanh, xây lắp côngtrình, báo cáo, thống kê tổng hợp Lập dự án chào thầu, đấu thầu và đầu tưcủa công ty

- Quản lý giá thành kế hoạch, xây dựng tiêu chuẩn khung giá chuẩn củacông ty cho các hoạt động sản xuất kinh doanh xây lắp.Thực hiện nhiệm vụxuất nhập khẩu vật tư, nguyên vật liệu, phụ tùng

- Thường xuyên theo dõi sự thỏa mãn của khách hàng về sản phẩm vàdịch vụ xây lắp của công ty Phân tích và đánh giá mức độ thỏa mãn củakhách hàng để báo cáo Giám đốc chỉ đạo thực hiện

* Trung tâm thiết kế và xây lắp

- Nghiên cứu, thiết kế sản phẩm mới và ứng dụng sản phẩm.

- Thiết kế các sản phẩm mặt hàng công trình theo kế hoạch sản xuất kinhdoanh In ấn, sao chép bản vẽ, lưu trữ hồ sơ thiết kế, tài liệu kỹ thuật, thiết kế,tiêu chuẩn hóa.Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn thiết kế- kỹ thuật xây lắp côngtrình tòan công ty

- Tư vấn dịch vụ thiết kế, kỹ thuật xây lắp công trình trong và ngoàicông ty, hợp tác trong và ngoài nước về công tác thiết kế, kỹ thuật chuyênngành

- Lập kế hoạch và thực hiện các hợp đồng mua bán vật tư, máy móc thiết

bị, dụng cụ phụ tùng trên thị trường nội địa theo nhiệm vụ sản xuất kinhdoanh của công ty Xử lý sản phẩm không phù hợp, báo cáo với Giám đốc xử

lý những lô sản phẩm không đạt chất lượng

* Phòng kiểm tra chất lượng và đo lường sản phẩm

- Xây dựng hệ thống kiểm tra chất lượng sản phẩm của công ty

- Tổ chức nghiệm thu xuất xưởng nồi hơi và thiết bị áp lực theo tiêuchuẩn công ty và tiêu chuẩn Việt Nam

* Xí nghiệp Điện cơ- Tự động hóa

- Lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch sửa chữa, bảo dưỡngđịnh kỳ các máy móc thiết bị phục vụ sản xuất

- Lập phương án, thực hiện các công tác sửa chữa đột xuất về điện, cơkhí, tự động khi có sự cố, đảm bảo phục vụ kịp thời kế hoạch sản xuất kinhdoanh của công ty.

- Chế tạo và cung cấp các hệ thống thiết bị điện – tự động hóa và cácphụ tùng cơ điện để thực hiện nhiệm vụ đồng bộ hóa sản phẩm nồi hơi, thiết

bị áp lực theo kế hoạch sản xuất kinh doanh công ty giao cho

* Các xí nghiệp: Cơ khí tạo phôi, Lắp máy I, Lắp máy II, Lắp máy III

- Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sản xuất được giao, đảm bảo chấtlượng và tiến độ yêu cầu

- Tổ chức tốt việc giao nhận vật tư, phôi phẩm, bán thành phẩm… chỉđạo sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư, nguyên liệu

- Thực hiện nghiêm túc chế độ ghi chép, báo cáo và duy trì hồ sơ củađơn vị mình, đảm bảo chính xác, kịp thời

* Phòng tài chính kế toán

- Ghi chép, tính toán, phản ánh tình hình luân chuyển và sử dụng tài sản,vật tư, tiền vốn, quá trình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và sửdụng kinh phí của công ty

- Cung cấp số liệu tài liệu cho việc điều hành sản xuất kinh doanh, lậpbáo cáo kế toán, thống kê Quản lý tiền mặt, chi lương, thưởng…

2.1.3 Các hoạt động sản xuất kinh doanh

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam (VBC) là một doanh nghiệp hàngđầu về chế tạo Nồi hơi và Thiết bị áp lực Chuyên ngành của công ty là:

- Thiết kế, chế tạo các loại nồi hơi, thiết bị áp lực, kết cấu thép siêutrường, siêu trọng và các sản phẩm cơ khí khác

- Khảo sát, tư vấn, thiết kế, vận chuyển, thi công lắp đặt nồi hơi, thiết bị

áp lực và các công trình cơ khí

- Sửa chữa, cải tạo phục chế nồi hơi, thiết bị áp lực, thiết bị cơ khí cácloại.

- Kinh doanh xuất khẩu nồi hơi, thiết bị áp lực, máy móc, thiết bị,nguyên vật liệu ( thép tấm, thép ống), phụ tùng ( bơm, quạt, vòi đốt dầu, cácloại van) chuyên ngành

2.1.4 Đặc điểm quy trình công nghệ

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam với đặc thù là một nhà máy cơ khíchuyên sản xuất các loại nồi hơi, thiết bị áp lực cho các ngành công nghiệpnặng, công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến thực phẩm Quy trình sản xuấtnồi hơi và các thiết bị áp lực tại công ty được mô tả tóm tắt theo sơ đồ sau:

Từ sơ đồ cho ta thấy được một cách chung nhất về việc sản xuất nồi hơi

và các thiết bị áp lực Đầu tiên, xuất phát từ các yêu cầu sản xuất, thì Phòngsản xuất sẽ chuẩn bị mã hàng Tiếp đến quá trình chế tạo phôi do các xínghiệp cơ khí đảm trách Tiếp đến là quá trình gia công cắt gọt hay là qúatrình tạo hình cho sản phẩm do xí nghiệp điện cơ- tự động hóa đảm trách.Tiếp đến các bộ phận đó sẽ được lắp ráp với nhau tại xí nghiệp lắp máy, các

bộ phận riêng lẻ của sản phẩm sẽ được hàn với nhau cho đến khi hòan thiện.Trải qua từng bước, sản phẩm đều được kiểm tra từ khâu đầu tiên cho đếnkhâu cuối cùng Khi sản phẩm đã được kiểm tra lần cuối và được chứng nhậnđảm bảo chất lượng thì nó được gắn mác và được vận chuyển đến nơi lắp đặthoặc đến tay khách hàng

Biểu 2 : Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất nồi hơi và thiết bị áp lực

được thể hiện ở trang sau

LẮP ĐẶT TẠI HIỆN TRƯỜNG

ĐÚC

GIA CÔNG

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

KIỂM TRA

Tỷ lệ(%)

Sốlượng(người)

Tỷ lệ(%)

Sốlượng(người)

Tỷ lệ(%)

Phân theo chức năng

(Nguồn: Văn phòng Tổng hợp)

Hiện nay, số lao động của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam là 351người Trong đó:

- Số lao động nam là 283 người chiếm tỷ lệ: 80,6 %

- Số lao động nữ là 68 người chiếm tỷ lệ: 19.4 %Như vậy, số lao động nam chiếm một tỷ lệ cao trong công ty do đặc thùcủa công ty là một nhà máy cơ khí Hơn nữa đặc điểm về sản phẩm của công

ty là các sản phẩm cơ khí, máy móc đòi hỏi mức độ nặng nhọc cao vì vậy laođộng nam chiếm tỷ lệ cao trong công ty

Lực lượng lao động của công ty chủ yếu là lao động trẻ Tỷ lệ lao độngdưới 30 tuổi chiếm 30,5% trong năm 2007 Nguồn lao động này có ưu điểm lànhững người trẻ tuổi, nhanh nhẹn, sáng tạo trong công việc tuy nhiên họ vẫncòn thiếu kinh nghiệm vì vậy cần phải bồi dưỡng, đào tạo thêm.

Số lao động trực tiếp cao hơn so với lao động gián tiếp, tỷ lệ lao độngtrực tiếp thường chiếm ở mức trên 70%

2.1.6 Một số kết quả đã đạt được trong thời gian qua

Với lợi thế là một nhà máy cơ khí lâu đời, lĩnh vực kinh doanh rộnglớn, phạm vi hoạt động kinh doanh không chỉ trên lãnh thổ Việt Nam mà còn

mở rộng ra nước ngòai, công ty đã đạt được một số các kết quả kinh doanhđáng kể

Biểu 4: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh từ năm 2005- 2007

TT Chỉ tiêu Đơn vị 2005Năm Năm2006 Năm2007 2006/2005Năm 2007/2006Năm

Căn cứ vào bảng trên ta có một số nhận xét như sau:

* Về tổng doanh thu:

Tổng doanh thu mà công ty tăng lên hàng năm với tốc độ tăng cao Cụthể năm 2005 doanh thu đạt 91,1 tỷ đồng, năm 2006 doanh thu vượt trênngưỡng 100 tỷ , so với năm 2006 bằng 125,6% doanh thu của năm 2005 Năm

2007 doanh thu đạt 148,43 tỷ đồng bằng 129,8% doanh thu của năm 2006.Điều này cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty ngày càng pháttriển

Nguyên nhân của sự gia tăng này là do công ty mở rộng thị trường ranước ngoài, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường công nghệ máy móc thiết bị,nâng cao chất lượng sản phẩm

* Về tổng quỹ lương:

Qua các năm tổng quỹ lương của công ty tăng lên đáng kể, năm 2005quỹ lương của công ty chỉ đạt 6,551 tỷ đồng, năm 2006 quỹ lương đạt mức7,378 tỷ đồng bằng 112,6% quỹ lương của năm 2005 Năm 2007, quỹ lươngcùa công ty là 11,31 tỷ đồng bằng 150,9 % quỹ lương của năm 2006 Đây làmột con số khá cao

Lý giải về sự gia tăng của tổng quỹ lương có thể kể đến các nguyênnhân sau: thứ nhất là do doanh thu của công ty tăng cao, và đều có sự gia tăngđáng kể qua các năm Thứ hai là do năng suất lao động của công nhân tăngcao Thứ ba có thể kể đến là do tay nghề, trình độ của người lao động đượcnâng lên rõ rệt

* Về năng suất lao động bình quân

Nhìn vào biểu trên, chúng ta có thể nhận thấy sự tăng lên rõ rệt củanăng suất lao động, đây là một dấu hiệu rất đáng mừng Năng suất lao độngkhông ngừng tăng lên cùng với sự tăng lên của doanh thu, của tổng qũylương Năng suất lao động năm sau cao hơn năng suất lao động của năm trước

nhưng Cụ thể năm 2006 năng suất lao động bằng 122,6% năng suất lao độngcủa năm 2005 Năm 2007, năng suất lao động bằng 122,8% năng suất laođộng của năm 2006 Năng suất lao động tăng cao tạo điều kiện cho sản xuấtphát triển và người lao động có điều kiện nâng cao thu nhập của mình lên.

* Về tiền lương bình quân:

Tiền lương bình quân qua các năm tăng lên nhưng tốc độ tăng tiềnlương bình quân giữa các năm không có sự chênh lệch nhiều Năm 2006 tiềnlương bình quân bằng 142,1% tiền lương bình quân của năm 2005 Năm 2007tiền lương bình quân bằng 142,7% tiền lương bình quân của năm 2006 Giữđược mức tiền lương bình quân của năm 2007 là 2642000 đồng là một sự cốgắng rất lớn của công ty nhằm đảm bảo đời sống cho cán bộ công nhân viêntrong công ty

2.2 Phân tích quy chế trả lương tại công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam 2.2.1 Phân tích nguồn hình thành quỹ lương của công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam

2.2.1.1 Tiền lương tối thiểu

Tiền lương tối thiểu là yếu tố quan trọng để tính đơn giá tiền lương, bêncạnh đó nó cũng là cơ sở để đảm bảo mức sống cho người lao động Và mứclương này làm cơ sở dùng để tính mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trả lương ngừng việc, hưởng các chế

độ ốm đau, thai sản, hưu trí

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam hiện đang áp dụng mức lương tốithiểu theo quy định của Nhà nước, từ 1/1/2008 mức lương tối thiểu của công

ty là 540.000đ/ tháng

Biểu5 : Mức lương tối thiểu của công ty giai đoạn 2004 -2008

+ Vùng 1: áp dụng với các công ty hoạt động trên địa bàn các quậnthuộc thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh

+ Vùng 2: áp dụng đối với các công ty họat động trên địa bàn cáchuyện thuộc thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh; các quận thuộc thànhphố Hải Phòng, thành phố Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh, thành phố BiênHòa, các huyện: Nhơn Trạch, Long Thành, Vĩnh Cửu, và Trảng Bom thuộctỉnh Đồng Nai, thị xã Thủ Dầu Một, các huyện: Thuận An, Dĩ An, Bến Cát vàTân Uyên thuộc tỉnh Bình Dương, thành phố Vũng Tàu thuộc tỉnh Bà RịaVũng Tàu

+ Vùng 3: áp dụng đối với các công ty hoạt động trên địa bàn còn lại

Như vậy, đối chiếu với công ty thì công ty thuộc vùng 2 và hưởng mứctiền lương tối thiểu vùng là 580.000 đồng/ tháng, như vậy công ty cần liên tục