Tìm hiểu cấu trúc tế bào vi khuẩn pot

LỜI NÓI ĐẦU Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của đa số sinh vật trừ những dạng sống tiền tế bào, chẳng hạn như virus.. Những sinh vật đơn bào như vi khuẩn, cơ thể chỉ gồm một tế b

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM

BỘ MÔN CÔNG NGHỆ HÓA HỌC

 SV THỰC HIỆN:

VÕ MINH TRUNG LỚP: DH06HH

MSSV: 06139186

LỜI NÓI ĐẦU

 Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của đa

số sinh vật (trừ những dạng sống tiền tế bào,

chẳng hạn như virus) Những sinh vật đơn bào như vi khuẩn, cơ thể chỉ gồm một tế bào Các sinh vật đa bào cấu tạo từ nhiều tế bào, ví dụ

con người gồm khoảng 1014 tế bào

 Do đó, tìm hiểu cấu trúc tế bào là việc rất cần thiết Qua đó, chúng ta phần nào có được những kiến thức bổ ích trong cuộc sống!

1 THÀNH TẾ BÀO

 Thành tế bào (cell wall) giúp duy trì hình thái của tế bào, hỗ trợ sự chuyển động của tiên mao (flagellum) giúp tế bào đề kháng với áp suất thẩm thấu, hỗ trợ quá trình phân cắt tế bào , cản trở sự xâm nhập của một số chất có phân tử lớn, liên quan đến tính kháng nguyên , tính gây bệnh, tính mẫn cảm với Thực khuẩn thể

(bacteriophage).

 Năm 1884 H.Christian Gram đã nghĩ ra phương pháp nhuộm phân biệt để phân chia vi khuẩn thành 2 nhóm khác nhau : vi khuẩn Gram dương (G+) và vi khuẩn

Gram âm (G-) Phương pháp nhuộm Gram về sau

được sử dụng rộng rãi khi định loại vi sinh vật

(Teichoic acid) Cao 0

Lipid Hầu như không có 20

Protein Không có hoặc có

ít

Cao

 Màng sinh chất (plasma

 Thành tế bào vi khuẩn Gram âm

2 MÀNG SINH CHẤT

Màng sinh chất hay Màng tế bào chất (Cytoplasmic membrane,

sinh vật khác Chúng cấu tạo bởi 2 lớp phospholipid (PL), chiếm 30-40% khối lượng của màng, và các protein (nằm trong, ngoài hay xen giữa màng), chiếm 60-70% khối lượng của màng Đầu phosphat của Phospholipid tích điện, phân cực, ưa nước; đuôi hydrocarbon không tích điện, không phân cực, kỵ nước

MÀNG SINH CHẤT

Màng sinh chất(CM) có các chức năng chủ

yếu sau đây:

 Khống chế sự qua lại của các chất dinh dưỡng, các sản phẩm trao đổi chất.

 Duy trì áp suất thẩm thấu bình thường trong tế bào.

 Là nơi sinh tổng hợp các thành phần của thành tế bào

và các polyme của bao nhày (capsule).

 Là nơi tiến hành quá trình phosphoryl oxy hoá và quá trình phosphoryl quang hợp (ở vi khuẩn quang tự

3 TẾ BÀO CHẤT

keo nằm bên trong màng sinh chất, chứa tới 80% là nước Trong tế bào chất có protein, acid nucleic, hydrat carbon, lipid, các ion vô cơ và nhiều nhiều chất khác có khối lượng phân tử thấp Bào quan đáng lưu ý trong TBC là ribosom Ribosom nằm tự do trong tế bào chất và chiếm tới 70% trọng lượng khô của tế bào chất Ribosom gồm hai tiểu phần(50S và 30S), hai tiểu phần này kết hợp với nhau tạo thành ribosome 70S S là đơn vị Svedberg- đại lượng đo tốc

độ lắng khi ly tâm cao tốc

Ribosom ở vi

khuẩn

4 THỂ NHÂN

nhân nguyên thuỷ, chưa có màng nhân nên không có hình dạng cố định, và vì vậy còn được gọi là vùng nhân Khi nhuộm màu tế bào bằng thuốc nhuộm Feulgen có thể thấy thể nhân hiện màu tím Đó là 1 nhiễm sắc thể (NST, chromosome) duy nhất dạng vòng chứa 1 sợi ADN xoắn kép (ở Xạ khuẩn

khối lượng phân tử là 3.109, chứa 4,6.106 cặp base nitơ Thể nhân là bộ phận chứa đựng thông tin di

Ngoài NST, trong

tế bào vi khuẩn còn gặp những AND ngoài NST

Đó là những AND xoắn kép có dạng vòng khép kín, có khả năng sao chép độc

lập, chúng có tên là plasmid.

Thể nhân trong tế bào vi

khuẩn Escherichia coli.

5 BAO NHẦY

Bao nhầy hay giáp mạc(capsule) gặp ở một số loài vi khuẩn với mức độ khác nhau:

Muốn quan sát bao nhầy thường lên tiêu bản với mực tàu, bao nhầy có màu trắng hiện lên trên nền tối.

Thành phần chủ yếu của bao nhầy là polysaccharide, ngoài ra cũng có

polypeptide và protein Trong thành phần polysaccharide, ngoài glucose còn có glucozamine, ramnose, acid 2-keto-3-deoxygalacturonic, acid

uronic, acid pyruvic, acid acetic…

Ý nghĩa sinh học của bao

nhầy là:

bảo vệ vi khuẩn tránh bị thực bào (trường hợp Phế cầu khuẩn-Diplococcus

pneumoniae)

Ý nghĩa sinh học của bao nhầy là:

khuẩn khi thiếu thức ăn.

đổi chất (dextran, xantan ).

( trường hợp các vi khuẩn gây sâu

Vi khuẩn Acetobacter xylinum có bao nhầy cấu tạo bởi cellulose Người ta dùng vi khuẩn này nuôi cấy trên nước dừa để chế tạo ra thạch dừa( Nata de coco).

Vi khuẩn Leuconostoc mesenteroides có

bao nhầy dày chứa hợp chất polymer là Dextran có tác dụng thay huyết tương khi cấp cứu mà thiếu huyết tương Sản

phẩm này rất quan trọng khi có chiến

tranh Vi khuẩn này thường gặp ở các

nhà máy đường và gây tổn thất đường

trong các bể chứa ép nước mía Nhờ

enzyme dextransuccrase mà đường

saccarose bị chuyển thành dextran và

Vi khuẩn

Leuconostocmesenteroides

Một số bao nhầy của vi khuẩn còn được dùng để sản xuất Xantan (Xanthane) dùng làm chất phụ gia trong công nghiệp dầu mỏ.

6 TIÊN MAO VÀ KHUẨN MAO

Tiên mao (lông roi, flagella) quyết định khả năng và

phương thức di động của vi khuẩn Nó là những sợi lông dài Để xác định xem vi khuẩn có tiên mao hay không còn có cách thử gián tiếp nhằm biết khả

năng di động của chúng Cấy bằng que cấy nhọn đầu vào môi trường thạch đứng chứa 0,4% thạch (agar-agar), còn gọi là môi trường thạch mềm Nếu thấy vết cấy lan nhanh ra xung quanh thì chứng tỏ

là vi khuẩn có tiên mao, có khả năng di động.

Tiên mao và khuẩn mao ở vi khuẩn

 Tiên mao ở VK Gram

dương

 Tiên mao ở VK Gram âm

 Tiên mao ở vi

khuẩn G +

khuẩn G -

Tiên mao của vi khuẩn có các loại khác nhau tuỳ từng loài :

7 KHUẨN MAO VÀ KHUẨN

MAO GIỚI

Khuẩn mao (hay Tiêm mao,

những sợi lông rất mảnh, rất ngắn mọc quanh bề mặt tế bào nhiều vi khuẩn Gram

âm Chúng có đường kính khoảng 7-9nm, rỗng ruột (đường kính trong là 2-2,5nm), số lượng khoảng 250-300 sợi/ vi khuẩn Kết cấu của khuẩn mao giản đơn

hơn nhiều so với tiên

Khuẩn mao ở vi khuẩn

E.coli

Có một loại khuẩn mao đặt biệt gọi là Khuẩn

thể gặp ở một số vi khuẩn với số lượng chỉ

khuẩn mao , đường kính khoảng 9-10nm

nhưng có thể rất dài Chúng có thể nối liền giữa hai vi khuẩn và làm cầu nối để chuyển vật chất di truyền (ADN) từ thể cho (donor) sang thể nhận (recipient) Quá trình này

được gọi là quá trình giao phối (mating)

hay tiếp hợp (conjugation) Một số thực

khuẩn thể (bacteriophage) bám vào các

thụ thể (receptors) ở khuẩn mao giới và

bắt đầu chu trình phát triển của chúng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

The End

Chân thành cảm ơn sự chú ý theo dõi của Cô và các bạn!