HS quan sát HS trả lời phần khái niệm Khái niệm: Khi vật thể được chiếu lên mặt phẳng hình nhận được trên mặt phẳng đó gọi là hình chiếu của vật thể.. Có 3 phép chiếu: - Phép chiếu xuyê
Trang 1Tiết 1 PHẦN I : VẼ KĨ THUẬT
Ngày soạn: CHƯƠNG I: BẢN VẼ CÁC KHỐI HÌNH HỌC
Bài 1: VAI TRÒ CỦA BẢN VẼ KĨ THUẬT TRONG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG A/ MỤC TIÊU:
Kiến thức: Biết được vai trò của bản vẽ kĩ thuật trong sản xuất và đời sống.
Kĩ năng: Ứng dụng một số bản vẽ kĩ thuật vào trong sản suất và đời sống.
Thái độ: Có nhận thức đúng đối với việc học tập môn kĩ thuật.
B/ CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Tranh ảnh sách giáo khoa, mô hình các sản phẩm cơ khí, các công trình kiến trúc xây dựng…
C/ TIẾN HÀNH DẠY HỌC:
1/ Ổn định lớp: Trật tự, sĩ số:(1 phút)
81:
82:
83:
84:
85:
86:
2/ Kiểm tra bài cũ:
3/ Giới thiệu bài mới:(1 phút)
Xung quanh chúng ta có nhiều sản phẩm do con người tạo ra, từ chiếc đinh vít đến chiếc ô tô hay con tàu vũ trụ, từ ngôi nhà đến các công trình kiến trúc xây dựng…Vậy những sản phẩm đó được làm ra như thế nào? Đó là nội dung của bài học hôm nay: “ Vai trò của bản vẽ kĩ thuật trong sản xuất và đời sống”
4/ Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu bản vẽ kĩ thuật đối với sản xuất (12 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài ghi
GV cho học sinh quan sát
tranh 1.1 sgk, đặt câu hỏi:
Hỏi: Trong giao tiếp hằng
ngày, con người thường dùng
phương tiện gì?
Qua tranh vẽ mô hình sản
phẩm cơ khí, công trình kiến
trúc, xây dựng…GV hỏi:
Hỏi: Để chế tạo một sản
phẩm hoặc thi công một
công trình thì người thiết kế
phải thể hiện nó bằng cái gì?
GV giải thích rõ BVKT là
HS quan sát và lắng nghe
HS trả lời:Tiếng nói, cử chỉ, chữ viết, hình vẽ
HS quan sát tranh
HS lắng nghe và trả lời:
Bằng bản vẽ kĩ thuật
Trong quá trình sản xuất muốn làm ra một sản phẩm hoặc thi công một công trình thì cần phải có bản vẽ kĩ thuật Vì bản vẽ kĩ thuật diễn tả chính xác hình dạng và kết cấu của sản phẩm hoặc công trình đó
Trang 2ngôn ngữ chung trong kĩ
thuật
Hoạt động 2: Tìm hiểu bản vẽ kĩ thuật đối đời sống (12 phút)
GV cho HS quan sát H 1.3
sgk hoặc tranh ảnh các loại
đồ dùng điện, sơ đồ, bản
hướng dẫn…
Hỏi: Muốn sử dụng có
hiệu qủa và an toàn các đồ
dùng hoặc thiết bị đó thì
chúng ta phải làm gì?
GV cho vd: Anten muốn
sử dụng ta phải dựa vào sơ
đồ lắp ráp, Sơ đồ đèn huỳnh
quang cho ta biết cách đấu
dây các bộ phận của đèn để
đèn làm việc đươc
HS quan sát hình sgk
HS trả lời: Dựa theo sự hướng dẫn bằng lời hoặc bằng hình
HS lắng nghe gv giảng giải
Bản vẽ kĩ thuật giúp cho người tiêu dùng sử dụng có hiệu qủa và an toàn các sản phẩm đó
Hoạt động 3: Bản vẽ dùng trong các lĩnh vực kĩ thuật (11 phút)
GV cho HS quan sát H 1.4
sgk và đặt câu hỏi:
Hỏi: Bản vẽ dùng trong các
lĩnh vực nào?
GV cho HS nêu ví dụ để
chứng minh mỗi lĩnh vực đều
có bản vẽ riêng của ngành
mình
Hỏi: Vì sao chúng ta phải
học môn vẽ kĩ thuật?
HS quan sát hình sgk
HSTL: BV được dùng trong các lĩnh vực kĩ thuật: cơ khí, xây dựng, giao thông, điện lực…
HSTL: Để ứng dụng vào sản xuất và đời sống
Bản vẽ kĩ thuật được dùng trong các lĩnh vực kĩ thuật: nông nghiệp, cơ khí, giao thông, kiến trúc, xây dựng…
D/ TỔNG KẾT: (5 phút)
GV cho hs đọc và trả lời câu hỏi cuối bài
GV đánh giá tiết dạy
E/ DẶN DÒ: ( 3 phút)
Gv dặn hs đọc trước bài 2 sgk
Chuẩn bị các mẫu vật: bao diêm, bao thuốc lá
Dụng cụ: đèn pin
Trang 3Tiết 2 BÀI 2: HÌNH CHIẾU
Ngày soạn:
A/ MỤC TIÊU: Sau bài này giáo viên phải làm cho học sinh:
Kiến thức: Hiểu được thế nào là hình chiếu.
Kĩ năng: Nhận biết được các hình chiếu của vật thể trên bản vẽ kĩ thuật.
Thái độ: Yêu thích môn học.
B/ CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Bìa cứng gấp thành 3 mặt phẳng chiếu
Vật mẫu: bao diêm, bao thuốc lá
Đèn pin hoặc nến
C/ TIẾN HÀNH DẠY HỌC:
1/ Ổn định lớp:Ttrật tự, sĩ số(1 phút)
81:
82:
83:
84:
85:
86:
2/ Kiểm tra bài cũ(5 phút)
Bản vẽ kĩ thuật có vai trò như thế nào đối với sản xuất và đời sống?
3/ Giới thiệu bài mới:(1 phút)
Hình chiếu là hình biểu diễn một mặt nhìn thấy của vật thể đối với người quan sát đứng trước vật thể Phần khuất được biểu diễn bằng nét đứt Vậy có các phép chiếu nào? Tên gọi các hình chiếu trên bản vẽ như thế nào? Chúng ta cùng nghiên cứu bài “Hình chiếu”
4/ Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về hình chiếu (8 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài ghi
GV làm ví dụ chiếu đèn vào
đồ vật lên mặt đất hay bảng
tạo thành bóng các đồ vật gọi
là hình chiếu
GV làm tiếp vd trên và di
chuyển vị trí đèn để học sinh
thấy được sự liên hệ giữa các
tia sáng và bóng của mẫu vật
Hỏi: Cách vẽ hình chiếu
một điểm của vật thể như thế
HS quan sát giáo viên làm mẫu
HS quan sát
HS trả lời phần khái niệm
Khái niệm: Khi vật thể được chiếu lên mặt phẳng hình nhận được trên mặt phẳng đó gọi là hình chiếu của vật thể
Điểm A của vật thể có hình chiếu là điểm A’ trên mặt phẳng
Đường thẳng AA’ gọi là tia chiếu và mặt phẳng chứa
Trang 4nào? sgk hình chiếu là mặt phẳng
chiếu hay mặt phẳng hình chiếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu các phép chiếu (5 phút)
GV cho hs quan sát tranh vẽ
các phép chiếu, đặt câu hỏi:
Hỏi: Hãy nêu nhận xét về
đặc điểm của các tia chiếu
trong các H2.2a, b, c sgk?
Từ đó GV đưa đến các loại
phép chiếu
Hỏi: Các em hãy cho ví dụ
các loại phép chiếu này trong
tự nhiên?
GV bổ sung: Tia chiếu của
ngọn đèn, ngọn nến xuất phát
từ một điểm
Tia chiếu ngọn đèn pha
(Lazer) Tia chiếu mặt trời
vuông góc với mặt đất
HS quan sát tranh sgk
HSTL: Phép chiếu xuyên tâm: có các tia chiếu đồng quy tại một điểm
Phép chiếu song song: có các tia chiếu song song với nhau
Phép chiếu vuông góc: có các tia chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu
HS cho vd
Có 3 phép chiếu:
- Phép chiếu xuyên tâm
- Phép chiếu song song
- Phép chiếu vuông góc
Hoạt động 3: Tìm hiểu các hình chiếu vuông góc và vị trí các h/c trên bản vẽ.(17 phút)
GV cho hs quan sát tranh
vẽ các mặt phẳng chiếu và
mô hình 3 mp chiếu, nêu rõ vị
trí của các mp chiếu, tên gọi
của chúng và tên gọi các hình
chiếu tương ứng
Hỏi: Hãy nêu vị trí của mặt
phẳng chiếu đối với vật thể?
GV cho hs quan sát mô hình
3 mp chiếu và cách mở các
mp chiếu để biết được vị trí
các hình chiếu
Hỏi: Các mặt phẳng chiếu
được đặt ntn đối với người
quan sát? Hướng chiếu của
HS quan sát và lắng nghe
HSTL: MP chiếu bằng nằm ở dưới vật thể MP chiếu đứng
ở sau vật thể MP chiếu cạnh
ở bên phải vật thể
HSTL theo sgk trang 9
1/ Các mặt phẳng chiếu và hình chiếu tương ứng:
-MP chính diện gọi là MP chiếu đứmg, HC tương ứng gọi làHC đứng
- MP nằm ngang gọi là MP chiếu bằng, HC tương ứng gọi làHC bằng
- MP bên phải gọi là MP chiếu cạnh, HC tương ứng gọi làHC cạnh
Trang 5từng mặt phẳng?
GV giải thích cho hs hiểu vì
sao phải mở các mặt phẳng
chiếu.( Vì hình chiếu phải
được
Vẽ trên cùng một bản vẽ)
Hỏi: Vị trí của mp chiếu
bằng và mặt phẳng chiếu
cạnh sau khi mở?(H2.5 sgk)
Hỏi: Vì sao phải dùng nhiều
hình chiếu để biểu diễn vật
thể? Nếu dùng một hình
chiếu có được không?
HS lắng nghe
HSTL: H/C bằng ở dưới H/C đứng H/C cạnh ở bên phải H/C đứng
HSTL: Mỗi H/C là hình 2 chiều Vì vậy phải dùng nhiều H/C để diễn tả hình dạng của vật thể
2/ Vị trí các hình chiếu trên bản vẽ:
- Hình chiếu bằng ở dưới hình chiếu đứng
- Hình chiếu cạnh ở bên phải hình chiếu đứng
D/TỔNG KẾT: (5 phút)
GV cho hs làm bài tập sgk trang 10, 11
GV đánh giá tiết dạy
E/ DẶN DÒ: ( 3 phút)
Yêu cầu hs đọc trước bài 4 sgk và chuẩn bị dụng cụ, vật liệu thực hành: mẫu vật HHCN, lăng trụ đều, hình chóp đều
Trang 6Tiết 3 BÀI 4: BẢN VẼ CÁC KHỐI ĐA DIỆN
Ngày soạn:
A/ MỤC TIÊU: Sau bài này giáo viên phải làm cho học sinh:
Kiến thức: Nhận dạng được các khối đa diện thường gặp: hình hộp chữ nhật, hình lăng trụ
đều, hình chóp đều
Kĩ năng: Đọc được bản vẽ vật thể có hình dạng trên.
Thái độ: Rèn luyện kĩ năng vẽ đẹp, vẽ chính xác các khối đa diện và hình chiếu của nó B/ CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Tranh vẽ các hình bài 4 sgk
Mô hình ba mặt phẳng chiếu và các khối đa diện
C/ TIẾN HÀNH DẠY HỌC:
1/ Ổn định lớp: Trật tự, sĩ số:(1 phút)
81:
82:
83:
84:
85:
86:
2/ Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
2.1/ Trên bản vẽ vị trí hình chiếu cạnh so với hình chiếu đứng là:
a/ Ở trên b/ Ở dưới c/ Ở bên phải d/ Ở bên trái.
2.2/ Trên bản vẽ vị trí hình chiếu bằng so với hình chiếu đứng là:
a/ Ở trên b/ Ở dưới c/ Ở bên phải d/ Ở bên trái.
2.3/ Chọn trong khung các cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong các câu sau:
từ trái sang, từ phải sang, từ trên xuống, từ trước tới, từ sau tới
a/ Hình chiếu đứng có hướng chiếu từ trước tới.
b/ Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống.
c/ Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái sang.
2.4/ Thế nào là hình chiếu của một vật thể?
3/ Giới thiệu bài mới: (1 phút)
Khối đa diện là một khối được bao bởi các hình đa giác phẳng Để nhận dạng được các khối
đa diện thường gặp: hình hộp chữ nhật, hình lăng trụ đều, hình chóp đều và đọc được bản vẽ có hình dạng trên, chúng ta cùng nghiên cứu bài: “Bản vẽ các khối đa diện”
4/ Bài mới:
Hoạt động 1: Khối đa diện (5 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài ghi
GV cho HS quan sát tranh
và mô hình các khối đa diện
Hỏi: Các khối đa diện được
bao bởi các hình gì?
HS quan sát
HSTL: bao bởi hình tam giác, HCN
Khối đa diện: được bao bởi các khối đa giác phẳng( hình tam giác, hình chữ nhật)
Trang 7Hỏi: Hãy kể một số vật
thể có dạng khối đa diện mà
em biết?
HSTL: bao diêm, hộp thuốc lá, đai ốc (HLT), kim tự tháp (HCĐ)
Hoạt động 2: Hình hộp chữ nhật (6 phút)
GV cho HS quan sát mô
hình HHCN
Hỏi: HHCN được bao bởi
các hình gì? Các cạnh và các
mặt của hình hộp có đặc
điểm gì?
GV đặt mẫu vật HHCN lên
mô hình ba mặt phẳng chiếu
Hỏi: Khi chiếu HHCN lên
mặt phẳng chiếu đứng thì
hình chiếu đứng là hình gì?
Hình chiếu đó phản ánh mặt
nào của HHCN, kích thước
của hình chiếu phản ánh kích
thước nào của HHCN?
Hỏi: Khi chiếu HHCN lên
mp chiếu bằng thì hình chiếu
bằng là hình gì? Hình chiếu
đó phản ánh mặt nào của
HHCN, kích thước nào của
HHCN?
Hỏi: Khi chiếu HHCN lên
mp chiếu cạnh thì hình chiếu
cạnh là hình gì? Hình chiếu
đó phản ánh mặt nào của
HHCN, kích thước nào của
HHCN?
HS quan sát
HSTL: HHCN được bao bởi
6 HCN phẳng
HS quan sát
HSTL: Hình chiếu đứng là hình chữ nhật, kích thước là chiều dài và chiều cao của HHCN, phản ánh mặt trước của HHCN
HSTL: là HCN có kích thước là chiều rộng, chiều dài của HCN, phản ánh mặt trên của HHCN
HSTL: là HCN có kích thước là chiều rộng và chiều cao của HCN, phản ánh mặt bên của HHCN
1/ Thế nào là HHCN?
Là hình được bao bởi 6 HCN
2/ Hình chiếu của HHCN:
HS vẽ HHCN và hình chiếu của HHCN sgk và bảng 4.1 như sau:
(1) là hình chiếu đứng: HCN, kích thước là a,h
(2) là hình chiếu bằng: HCN, kích thước là a,b
(3) là hình chiếu cạnh: HCN, kích thước là b,h
Hoạt động 3: Hình lăng trụ đều và hình chóp đều (12 phút)
GV cho HS quan sát tranh và
mô hình lăng trụ đều:
Hỏi: Hãy cho biết lăng trụ
đều được bao bởi các hình
gì?
HS quan sát
HSTL: Phần nội dung
1/ Thế nào là hình lăng trụ đều? SGK trang 16
Trang 8Hỏi: Các hình chiếu 1,2,3 là
các hình chiếu gì? Chúng có
hình dạng và kích thước như
thế nào?
GV cho HS quan sát tranh và
mô hình hình chóp đều
Hỏi: Hãy cho biết hình
chóp đều được tạo bởi các
hình gì?
Hỏi: Các hình 1,2,3 là các
hình chiếu gì? Chúng có hình
dạng và kích thước nào của
hình chóp đều?
HS quan sát
HSTL: SGK
HSTL: Phần nội dung
2/ Hình chiếu của hình lăng trụ đều:
HS vẽ hình sgk:
(1) Hình chiếu đứng: HCN, kích thước a,h (2) Hình chiếu bằng: Hình tam giác, kích thước a,b
(3) Hình chiếu cạnh: HCN, kích thước b,h 3/ Thế nào là hình chóp đều? SGK T17
4/ Hình chiếu của hình chóp đều:
HS vẽ hình sgk:
(1) HC đứng: Tam giác cân, kích thước a,h (2) HC bằng: Hình vuông, kích thước a (3) HC cạnh: Tam giác cân, kích thước a,h
D/ TỔNG KẾT:(10 phút)
- GV cho HS đọc ghi nhớ sgk và trả lời các câu hỏi sau:
1/ Nếu đặt mặt đáy của hình lăng trụ tam giác đều song song với mặt phẳng chiếu cạnh thì hình chiếu cạnh là hình gì?
a/ Tam giác đều b/ Tam giác cân c/ Hình vuông d/ Hình chữ nhật.
2/ Nếu đặt mặt đáy của hình chóp đều đáy hình vuông song song với mặt phẳng chiếu cạnh thì hình chiếu đứng là hình gì?
a/ Hình vuông b/ Tam giác cân c/ Hình chữ nhật d/ Tam giác đều.
- HS làm bài tập sgk trang 19
- GVđánh giá tiết dạy
E/ DẶN DÒ: (5 Phút)
HS đọc trước nội dung bài 3,5 sgk
Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu: thước, compa, bút chì, êke…
Kẻ trước bảng 5.1 sgk trang 20 vào giấy A4
Trang 10Tiết 4 BÀI 3, 5: THỰC HÀNH: HÌNH CHIẾU VẬT THỂ VÀ ĐỌC BẢN VẼ
CÁC KHỐI ĐA DIỆN Ngày soạn:
A/ MỤC TIÊU: Sau bài này giáo viên phải làm cho học sinh:
Kiến thức: Biết được sự liên hoan giữa hướng chiếu và hình chiếu, biết được cách bố trí các
hình chiếu ở trên bản vẽ
Kĩ năng: Đọc được bản vẽ các hình chiếu của vật thể có dạng khối đa diện và phát huy trí
tưởng tượng không gian
Thái độ: Làm việc theo trình tự và nghiêm túc trong giờ thực hành.
B/ CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Mô hình cái nêm, các vật thể A, B, C, D (H 5.2 SGK)
Dụng cụ và vật liệu: thước, êke, compa, giấy A4, bút chì, tẩy…
C/ TIẾN HÀNH DẠY HỌC:
1/ Ổn định lớp: Trật tự, sĩ số:(1 phút)
81:
82:
83:
84:
85:
86:
2/ Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
2.1/ Nếu đặt mặt đáy của hình lăng trụ tam giác đều song song với mặt phẳng chiếu đứng thì hình chiếu cạnh là hình gì?
a/ Tam giác đều b/ Tam giác cân c/ Hình vuông d/ Hình chữ nhật.
2.2/ Nếu đặt mặt đáy của hình chóp đều đáy hình vuông song song với mặt phẳng chiếu bằng thì hình chiếu bằng là hình gì?
a/ Hình vuông b/ Tam giác cân c/ Hình chữ nhật d/ Tam giác đều.
2.3/ Thường dùng bao nhiêu hình chiếu để biểu diễn hình hộp, hình lăng trụ và hình chóp? Đó là các hình chiếu nào?
3/ Giới thiệu bài mới: (1 phút)
Trên bản vẽ kĩ thuật, các hình chiếu diễn tả hình dạng các mặt của vật thể theo các hướng chiếu khác nhau Chúng được bố trí ở các vị trí nhất định trên bản vẽ Để đọc được thành thạo một số bản vẽ đơn giản chúng ta cùng làm: “Bài tập thực hành – hình chiếu vật thể, đọc bản vẽ các khối đa diện”
4/ Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu nội dung và trình tự thực hành (4 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài ghi
GV cho HS đọc nội dung
và các bước tiến hành bài 3,5
HS đọc và lắng nghe Nội dung và trình tự tiến
hành sgk trang 13,20
Trang 11Hoạt động 2: Tìm hiểu cách trình bày bài làm (8 phút)
GV nêu cách trình bày bài
làm trên khổ giấy A4 để dọc:
Phần hình ở trên, phần bảng
ở dưới
GV hướng dẫn HS và đặt
câu hỏi:
Hình chiếu 1 tương ứng với
hướng chiếu nào?
HC 2 tương ứng với hướng
chiếu nào?
HC 3 tương ứng với hướng
chiếu nào?
Hỏi: Cho biết tên từng
hình chiếu?
GV hướng dẫn HS làm bài
5 tương tự bài 3
HS lắng nghe
HS trả lời:
Hướng chiếu B Hướng chiếu C Hướng chiếu A
Hình chiếu 1 là hình chiếu bằng, 2 là hình chiếu cạnh, 3 là hình chiếu đứng
Hoạt động 3: Tổ chức thực hành (20 phút)
GV đi từng bàn hướng dẫn
cách vẽ, cách trình bày và
uốn nắn những sai xót của
học sinh
HS làm bài cá nhân theo sự hướng dẫn của giáo viên
D/TỔNG KẾT: (3 phút)
GV nhận xét giờ làm bài tập thực hành như sau: sự chuẩn bị của học sinh, cách thực hiện theo quy trình, thái độ làm việc…
GV thu bài về chấm và đánh giá tiết dạy
E/ DẶN DÒ: ( 3 phút)
GV dặn HS đọc trước bài 6 sgk và phần có thể em chưa biết
