Sinh học 8 - TIM VÀ MẠCH MÁU pdf

– Các pha trong 1 chu kỳ co dãn của tim từ đó hiểu được tại sao cơ thể làm việc suốt đời.. – GV cho HS chỉ trên tranh vẽ các phần tâm nhĩ , tâm thất , động mạch , tĩnh mạch … – GV giới

BÀI 17 : TIM VÀ MẠCH MÁU

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức : Nhận biết :

– Vị trí , hình dạng , cấu tạo bên ngoài , bên trong của tim( cấu tạo thành cơ và van tim )

– Sự khác nhau căn bản giữa cấu tạo của động mạch , tĩnh mạch

và mao mạch

– Các pha trong 1 chu kỳ co dãn của tim từ đó hiểu được tại sao

cơ thể làm việc suốt đời

– Mối liên quan giữa cấu trúc và chức năng

2 Kỹ năng :

– Rèn luyện kỹ năng tư duy , dự đoán

3 Thái độ :

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

1 Giáo viên :

– Tranh phóng to : 16.1 ; 17.1 ;17.2 ;17.3 ;17.4;

– Các bảng 17.1 ; 17.2 phóng to

– Phiếu học tập

III HOẠT ĐỘNG DẠY và HỌC :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

 Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào ?

 Vai trò của hệ bạch huyết và hệ tuần hoàn máu ?

3 Bài mới :

– Tim có cấu tạo như thế nào để có thể thực hiện tốt vai trò “ bơm “

tạo lực đẩy máu trong hệ tuần hoàn ? Để hiểu rõ chúng ta tìm hiểu ở

TIM và MẠCH MÁU

Hoạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo

tim

Mục tiêu : Hs hiểu được vị trí ,

hình dạng , cấu tạo ngoài và

trong của tim ( cấu tạo thành

cơ và van tim )

Tiến hành :

 Tim có vai trò gì ?

– HS trả lời – HS quan sát

I Cấu tạo tim : – Tim được cấu tạo bởi các cơ tim và mô liên kết tạo thành 4 ngăn tim

 Tâm nhĩ phải

– GV treo tranh 17.1

– GV giới thiệu cho HS tranh

vẽ về vị trí hình dạng tim

 Tim có cấu tạo như thế nào

?

– GV cho HS chỉ trên tranh vẽ

các phần tâm nhĩ , tâm thất ,

động mạch , tĩnh mạch …

– GV giới thiệu thêm cho HS

hiểu rõ về :

+ Động mạch vành tĩnh mạch

vành làm nhiệm vụ dẫn máu

nuôi tim

+ Màng bao tim là một mô liên

kết mặt trong tiết dịch làm tim

co bóp dễ dàng

– GV treo tranh tim bổ dọc ,

kết hợp hình 16.1 ; 17.1 HS quan

sát

tranh

– HS trả lời – HS tự tìm hiểu

và nêu rõ được các phần

– HS quan sát tranh

– HS hoàn thành

và trình bày theo nhóm

– HS thảo luận và

trà lời

và trái

 Tâm thất phải

và trái

– Và các van

tim ( van nhĩ thất

và van động mạch )

– GV phát phiếu học tập cho

HS

– GV cho HS thảo luận :

 Căn cứ vào chiều dài quãng

đường mà máu được bơm qua

dự đoám xem ngăn tim nào có

thanh cơ tim dày nhất và ngăn

nào có thành cơ tim mỏng nhất ?

 Vì sao thành tâm thất trái dầy

nhất ?

 Hình dạng van tim có tác

dụng gì đối với sự tuần hoàn

máu ?

Kết luận : Bài ghi

Hoạt động 2 : Cấu tạo mạch

máu

Mục tiêu : HS hiểu được sự

khác nhau căn bản giữa cấu

tạo của động mạch , tĩnh mạch

– HS quan sát tự

thảo luận và trả lời các câu hỏi

– HS thực hiện và

trình bày theo nhóm

II Cấu tạo các mạch máu : – Mạch máu trong mỗi vòng tuần hoàn đều gồm : Động mạch , tĩnh mạch và mao mạch

và mao mạch

Tiến hành :

– Cho HS quan sát hình 17.2

 Động mạch và tĩnh mạch có

những điểm nào giống nhau và

khác nhau ?

 Ý nghĩa của sự khác nhau ?

 Mao mạch có đặc điểm gì

về mặt cấu tạo?

 Điều này có ý nghĩa gì ?

– GV cho HS hoàn thành

bảng sau : ( GV xem SGV trang

86 )

Kết luận : bài ghi

Hoạt động 3 : Tìm hiểu chu kỳ

co dãn của tim

Mục tiêu : HS hiểu được Các

pha trong 1 chu kỳ co dãn của

tim từ đó hiểu được tại sao cơ

– HS quan sát tranh

– HS đọc thông tin – HS thảo luận

nhóm và trả lời câu hỏi

III Chu kỳ co dãn của tim :

1 / Chu kỳ co dãn của tim :

– Tim co dãn

theo chu kỳ Mỗi chu kỳ co dãn gồm 3 pha :

 Pha dãn chung :0,4s

 Pha nhĩ co : 0,1s

 Pha thất co : 0,3s

thể làm việc suốt đời

Tiến hành :

1 / chu kì co dãn của tim :

– Gv treo tranh 17.3

 Tim hoạt động như thế nào

?

 Mỗi chu kỳ co dãn có mấy

pha ?

 Pha dãn chung làm việc

trong thời gian bao lâu ?

 Trong pha này máy chảy

trong tim như thế nào ?

 Các van tim hoạt động ra

sao ? ( Tương tự với pha co tâm

thất , co tâm nhĩ )

Kết luận : bài ghi

2 / Nhịp tim :

­ GV : ứng với mỗi chu kì co

dãn của tim gọi là nhịp tim

2 / NHịp tim :

– Mỗi chu kỳ

co dãn của tim gọi là nhịp tim

–  SỰ phối

hợp hoạt động của các thành phần cấu tạo của tim qua 3 pha làm cho máu được bơm theo một chiều từ tâm nhĩ vào tâm thất và từ tâm thất vào động mạch

­ Với chu kỳ 0,8s nhịp tim

người trung bình là 75 nhịp / 1

phút

 Vậy yếu tố nào làm thay đổi

nhịp tim ?

 Hãy thử tính xem trung bình

mỗi phút diễn ra bao nhiêu chu

kỳ co dãn tim ?

Kết luận : ghi bài

IV CỦNG CỐ :

 Mỗi lần co , tâm thất đẩy được khoảng 70 ml máu , Vậy trong 24 giờ , tâm thất đẩy đi được bao nhiêu lít máu ?

 Nhờ đâu tâm thất sinh được một công lớn và liên tục sinh công như vậy

?

( Trả lời : Thành cơ tâm thất rất dày , nhất là tâm thất trái Tâm thất làm việc 12 h nghỉ 12 h Tim chiếm 1/200 khối lượng cơ thể nhưng lượng máu

đi nuôi tim chiếm 1/10 lượng máu đi nuôi cơ thể )

 Chọn câu trả lời đúng :

Các bác sĩ thường dùng ống nghe , nghe tiếng đập của tim để chuẩn đoán bệnh Tiếng tim do đâu sinh ra

o Do sự co tâm thất và đóng các van nhĩ thất

o Do sự đóng các van tổ chim ở động mạch chủ và động mạch phổi dây ra

o Do sự va chạm các mỏm tim vào lồng ngực

V DẶN DÒ :

 Học bài

 Trả lời câu hỏi và bài tập SGK và sách bài tập

Chuẩn bị bài : “ Kiểm tra 1 tiết “Tuần :