Sinh học 8 - CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ pps

Kiến thức : – Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ.. – Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của sự co cơ... Kiểm tra bài cũ :

Bài 9 : CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

– Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ

– Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được

ý nghĩa của sự co cơ

2 Kỹ năng :

– Quan sát hình

3 Thái độ :

– Hiểu tại sao phải rèn luyện thân thể , tập thể dục giữa giờ

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

1 Giáo viên :

– Tranh vẽ các mô hình 9.1  9.4

– Nếu có thể thì :

 Tranh vẽ (mô hình) cơ thể người

 Búa y tế

 Ếch , dung dịch sinh lý 0,65% NaCl , cần ghi , bút ghi , trụ ghi giá treo , nguồn điện 6V

2 Học sinh :

– Xem lại kiền thức cung phản xạ

III HOẠT ĐỘNG DẠY và HỌC :

1 ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

 Hãy nêu cấu tạo và chức năng của từng thành phần trong cấu tạo Xương dài ?

 Thành phần hoá học của xương có ý nghĩa như thế nào đối với chức năng của xương ?

 Nhờ đâu Xương dài ra và lớn lên về bề ngang ?

3 Bài mới :

– Cơ bám vào xương , co cơ làm xương cử động Vì vậy gọi là cơ

xương Vậy cơ có cầu tạo và tính chất như thế nào ? Ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay :

CẤU TẠO và TÍNH CHẤT CỦA CƠ HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HS BÀI GHI Hoạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo I Cấu tạo của

của bắp cơ và tế bào cơ

Mục tiêu : Hs trình bày được

đặc điểm cấu tạo của bắp cơ và

tế bào cơ

Tiến hành :

– Gv yêu cầu HS đọc thông

tin và trả lời câu hỏi :

 Bắp cơ có cấu tạo như thế

nào ?

 Tơ cơ có cấu tạo ra sao ?

Kết luận : Bài ghi

Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính

chất của cơ

Mục tiêu : Giải thích được tính

chất cơ bản của cơ là sự co cơ

Tiến hành :

– GV treo tranh H 9.2 , mô tả

cách bố trí thí nghiệm

 Khi bị kích thích thì cơ phản

– HS đọc thông tin

quan sát hình 9.1 , thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi

– Đại diện nhóm

trình bày , nhóm khác

bổ sung

– HS quan sát

bắp cơ và tế bào

cơ : – Bắp cơ gốm

nhiều bó cơ hợp lại , bó cơ gốm nhiều TB cơ bọc trong màng liên kết Tế bào cơ có nhiều sợi tơ dày

và tơ cơ mảnh

II Tính chất của cơ :

– Tính chất của cơ là co và dãn

– Khi tơ cơ

ứng lại bằng cách nào ?

 Giải thích cơ chế của sự co

cơ ?

– GV yêu cầu từng nhóm thực

hiện thí nghiệm phản xạ đầu gối

– GV treo tranh phản xạ đầu

gối , hỏi :

 Giải thích cơ chế thần kinh

ở phản xạ đầu gối ?

 Nhận xét và giải thích sự

thay đổi độ lớn của bắp cơ trước

cánh tay khi gập cẳng tay

– Gv chốt lại : Khi có 1 kích

thích tác động vào cơ quan thụ

cảm trên cơ thể sẽ làm xuất hiện

xung thần kinh theo dây hướng

tâm về trung ương thần kinh

Trung ương thần kinh phát lệnh

tranh , đọc thông tin , trả lời câu hỏi

– Các nhóm thực

hiện , nhóm khác nhận xét bổ sung

– HS quan sát trả

lời câu hỏi

mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm

tế bào cơ ngắn lại , đó là sư co cơ

– Sự co cơ là

do hệ thần kinh điều khiển , thực hiện bằng con đường phản xạ

theo dây li tâm tới cơ làm cơ co

Khi cơ co , các tơ cơ mảnh

xuyên sâu vào vùng phân bố của

tơ cơ dày làm cho đĩa sáng ngắn

lại , đĩa tối dày lên do đó bắp cơ

co ngắn lại và to về bề ngang

 Tính chất của cơ là gì ?

 Cơ co khi nào ?

Kết luận : bài ghi

Hoạt động 3 : Tìm hiểu ý

nghĩa của hoạt động co cơ

Mục tiêu : Nêu được ý nghĩa

của sự co cơ

Tiến hành :

– Gv treo tranh H 9.4 yêu cầu

HS thảo luận nhóm trả lời câu

hỏi :

 Em hãy cho biết sự co cơ có

tác dụng gì ?

– Đại diện nhóm

trả lời và bổ sung

– HS quan sát tranh hình 9.4 và tiến hành làm bài tập ở mục III bằng cách thảo luận nhóm

– Đại diện nhóm

trình bày và nhóm khác nhận xét

III Ý nghĩa của hoạt động co cơ :

– Co cơ làm

xương cử động dẫn đến sự vận động của cơ thể

 Thử phân tích sự phối hợp hoạt động co , dãn giữa cơ 2 đầu ( cơ gấp ) và cơ 3 đầu ( cơ duỗi )

ở 2 cánh tay

– Gv hoàn chỉnh kiến thức :

Sự sắp xếp các cơ trên cơ thể thường tạo thành từng cặp đối kháng Cơ này kéo xương về 1 phía thì cơ kia kéo về phía ngược lại

– VD : Cơ nhị đầu ở cách tay

co thì gập cẳng tay về phía trước , cơ tam đầu co thì duỗi thẳng tay ra Cơ co làm xương cử động dẫn tới sự vận động của cơ thể Trong sự vận động của cơ thể có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ : Cơ này co thì cơ kia dãn và ngược lại Thực ra,

đó là sự phối hợp nhiều nhóm cơ

Kết luận : bài ghi

IV CỦNG CỐ :

 Mô tả cấu tạo của tế bào cơ

 Thực hiện phản xạ đầu gối và giải thích cơ chế của phản xạ

V DẶN DÒ :

 Học bài

 Trả lời câu hỏi và bài tập SGK và sách bài tập

 Chuẩn bị bài : “ Hoạt động của cơ “