Giáo án sinh học 8 - Trao đổi chất doc

Kiến thức: - Trình bày được sự trao đổi chất diễn ra ở hai cấp độ: Cơ thể và tế bào - Nêu được mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất ở cấp độ tế bào 2... Phiế

Trao đổi chất

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Trình bày được sự trao đổi chất diễn ra ở hai cấp độ: Cơ thể và tế bào

- Nêu được mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao đổi chất

ở cấp độ tế bào

2 Kỹ năng:

- quan sát, so sánh

- Phân tích sơ đồ

II Phương pháp:

- Quan sát - tìm tòi

- Hỏi đáp - tìm tòi

III Chuẩn bị:

- Tranh vẽ phóng to sơ đồ H31.1, 31.2

- Phiếu học tập

Phiếu 1

Hệ cơ quan Vai trò trong quá trình trao đổi chất

Hệ tiêu hoá

Hệ hô hấp

Hệ tuần hoàn

Hệ bài tiết

Phiếu 2

Trao đổi chất Nơi trao đổi Cơ quan thực hiện Cấp độ cơ thể

Cấp độ tế bào

- Bảng phụ

IV CÁC HOẠT ĐỘNG

ĐVĐ: Em hiểu thế nào là sự trao đổi chất? Vật thể ( bàn, ghế ) Có sự trao đổi chất không? (Có) Vậy sự trao đổi chất oẻ cơ thể sống (người) có gì khác với các vật thể không sống ?

HOẠT ĐỘNG 1:

TRAO ĐỔI CHẤT GIỮA CƠ THỂ VÀ MÔI TRƯỜNG NGOÀI

Mục tiêu:

- Trình bày được quá trình trao đổi chất ở cấp độ cơ thể

- Nêu được mối quan hệ của các cơ quan trong quá sự trao đổi chất

Tiến hành:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

? Môi trường ngoài cung cấp cho

cơ thể những chất gì?

? Cơ thể đưa ra môi trường những

chất gì?

? Thức ăn biến đổi thành các hợp

chất gì? Bộ phận nào vận chuyển?

? Vậy qua đó cho biết những hệ cơ

quan nào tham gia vào quá trình

trao đổi chất?

- GV: Sự trao đổi chất giữa cơ thể

- môi trường được thể hiện bằng sơ

đồ sau:

- Treo tranh H31.1

? Từ sơ đồ trên, em hãy mô tả

- oxy, nước, muối khoáng, thức ăn…

- cacbonnic, phân, nước tiểu…

- Chất dinh dưỡng ( axit amin, glyxêrin…) được máu vận chuyển

- Hệ tiêu hoá, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ bài tiết

- Quan sát tranh

- HS miêu tả

- Nhận phiếu học tập Thảo luận nhóm

- Mỗi nhóm cử đại diện trình bày

bằng lời biểu hiện của trao đổi chất

giữa cơ thể và môi trường?

Hướng dẫn: căn cứ vào chiều mũi

tên

? Vai trò cụ thể của từng hệ cơ

quan là gì?

- Ghi lại kết quả đúng của nhóm

trên bảng phụ

- GV nhận xét và chỉ ra những

nhóm sai hoặc thiếu sót

- Nhóm khác nhận xết

- Đối chiếu đáp án

Hệ cơ quan Vai trò trong quá trình trao đổi chất

Hệ tiêu hoá Tiếp nhận từ môi trường thức ăn, nước, muối

khoáng, biến đổi thành dạng dễ hấp thu, thải phân

Hệ hô hấp Tiếp nhận và vận chuyển oxy vào máu, thải

cacbonic ra môi trường

Hệ tuần hoàn Vận chuyển chất dinh dưỡng, oxy, cacbonic

Hệ bài tiết Bài tiết nước tiểu ra môi trường

Kết luận 1:

Sử dụng sơ đồ 31.1

ĐVĐ: Năng lượng được sinh ra từ tổ chức nào? (tế bào) Vậy O 2 , chất dinh dưỡng trong cơ thể trao đổi với tế bào như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 2

TRAO ĐỔI CHẤT GIỮA TẾ BÀO VÀ MÔI TRƯỜNG TRONG

Mục tiêu:

Trình bày được cơ chế trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

Tiến hành:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

? Tế bào thực hiện trao đổi chất

trực tiếp với thành phần nào?

? Những yếu tố đó gọi là gì?

- GV: sự trao đổi chất diễn ra như

thế nào, hãy thảo luận 3 nội dung

- HS đọc thông tin Trả lời độc lập:

- Máu, nước mô

- Môi trường trong của cơ thể

- Thảo luận nhóm

- GV lần lượt nêu từng vấn đề dể

các nhóm dễ so sánh và đối chiếu

? Kể những hoạt động sống của tế

bào? Sản phẩm?

? Sản phẩm tạo ra đổ vào nước

mô, máu sau đó được đưa đến

đâu?

? Điều gì xảy ra nếu tế bào không

thực hiện sự trao đổi chất với môi

trường trong?

- Đại diện các nhóm trả lời từng câu

- Các nhóm cử đại diện trả lời:

+ Trao đổi chất ( đồng hoá, dị hoá) Sản phẩm: Năng lượng, cacbonic, chất thải…

+Tim + Chết

Kết luận 2:

Dùng sơ đồ sau để kết luận

Máu, nước mô Tế bào

HOẠT ĐỘNG 3

MỐI QUAN HỆ GIỮA TRAO ĐỔI CHẤT OẺ CẤP ĐỘ CƠ THỂ VỚI

TRAO ĐỔI CHẤT Ở CẤP ĐỘ TẾ BÀO

Mục tiêu: Trình bày được mối quan hệ mật thiết giữa trao đổi chất ở mức độ

cơ thể và tế bào

Tiến hành

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

- Quan sát và thảo luận nhóm

- Phát phiếu học tập

- Đại diện nhóm trình bày

- Các nhóm khác chú ý, nhận xét

- Đối chiếu đáp án Trao đổi

chất

Nơi trao đổi

Cơ quan thực hiện

- Hướng dẫn quan sát H31.2

+ Quá trình thực hiện trao đổi chất

cấp đọ tế bào

+ Quá trình thực hiện trao đổi chất

cấp độ cơ thể

+ Xác định mối quan hệ

- Nhận xét, đối chiếu đáp án đúng

Cấp độ

cơ thể

Môi trường ngoài

Hệ hô hấp, hệ tiêu hoá,

hệ bài tiết

Cấp độ

tế bào

Môi trường trong

Hệ tuần hoàn

Kết luận 3

Quá trình trao đổi chất cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào có mối quan hệ mật thiết với nhau Nếu thiếu một trong hai quá trình thì sẽ không xảy ra quá trình kia

Trao đổi chất cáp độ cơ thể Trao đổi chất cấp độ tế bào

IV KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ - CỦNG CỐ

- Sử dụng sơ đồ 31.2 để củng cố (2-3 HS trình bày)

- Chiếu bài tập sau, HS dùng bảng con để đưa đáp án khi có hiệu lệnh của giáo viên GV lựa chọn khoảng 3 kết quả đúng và 3 kết qủa sai để đối chiếu

và củng cố cho cả lớp:

Điều phát biểu nào dưới đây là không đúng?

Sự trao đổi chất diễn ra ở hai cấp độ:

1 Ơ cấp độ cơ thể, môi trường ngoài cung cấp:

a)  Chất dinh dưỡng, oxi, nước, muối khoáng qua hệ tiêu hoá

b)  Thức ăn, nước, muối khoáng, oxi qua hệ tiêu hoá, hệ hô hấp

c)  Tiếp nhận chất bã, sản phẩm phân huỷ và khí CO2 từ cơ thể thải ra d)  Trong cơ thể, thứcc ăn được biến đổi thành các hợp chất đơn giản có thể hấp thụ vào máu

2 Ơ cấp độ tế bào, các chất dinh dưỡng và oxi tiếp nhận từ:

a)  Máu, nước mô được tế bào sử dụng cho các hoạt động sống

b)  Máu và nước mô

c)  Các sản phẩm phân huỷ được thải vào môi trường trong để đưa tới cơ quan bài tiết

d)  Khí CO2 được đưa tới phổi để thải ra ngoài

Đáp án;

1 a

2 b

V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Trả lời câu hỏi: 1, 2, 3 Hướng dẫn câu 3:

+ Phân biệt: Nêu đặc điểm khác nhau cơ bản giữa 2 cấp độ trao đổi chất + Mối quan hệ: Mục 3

- Tìm hiểu các dạng năng lượng

- Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng