CHƯƠNG VI : TRAO ĐỔI CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG I/ MỤC TIÊU: 1/Kiến thức: Phân biệt được sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường với sự trao đổi chất ở tế bào.. Trình bày được mối liên
Trang 1CHƯƠNG VI : TRAO ĐỔI CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
I/ MỤC TIÊU:
1/Kiến thức:
Phân biệt được sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường với sự trao đổi chất ở tế bào
Trình bày được mối liên quan gửia trao đổi chất của cơ thể với trao đổi chất ở tế bào
2/ Kỹ năng:
Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
Rèn kỹ năng quan sát , liên hệ thực tế
Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
3/ Thái độ:
Giáo dục ý thức bảo vệ sức khoẻ
II/ CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên:
Hình phóng to 31.1 và 31 2
Bảng phụ :
Trang 2Hệ cơ quan Vai trò trong sự trao đổi chất
o Tiêu hoá
o Hô hấp
o Bài tiết
o Tuần hoàn
o Biến đổi thức ăn chất dinh dưỡng , thải các chất thừa ra ngoài qua hậu môn
o Lấy Oxi và thải cacbonic
o Lọc từ máu , thải bài tiết qua nước tiểu
o Vận chuyển Oxi và chất dinh dưỡng tới tế bào ; Vận chuyển CO2 tời phổi và chất thải tới cơ quan bài tiết
2/ Học sinh
III/ TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:
1/ Ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ:
Các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hoá là gì ?
Cần phải làm gì để bảo vệ hệ tiêu hoá khỏi các tác nhân có hại và đảm bảo tiêu hoá có hiệu quả ?
3/ Các hoạt động dạy và học:
a) Mở bài: Em hiểu thế nào là trao đổi chất ? Vật không sống có trao đổi chất không ? Trao đổi chất ở người diễn ra như thế nào ?
b) Hoạt động dạy học :
Trang 3Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bài Hoạt động 1: Trao đổi chất giữa cơ
thể và môi trường ngoài
Mục tiêu: Hs hiểu được trao đổi
chất giữa cơ thể và môi trường là
đặc trưng cơ bản của sự sống
Cách tiến hành:
– GV treo tranh H31.1
Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi
trường ngoài biểu hiện như thế nào ?
– Gv treo bảng phụ :
– GV bổ sung , đánh giá
Kết luận : Môi trường ngoài cung
cấp cho cơ thể thức ăn , nước muối
khoáng Qua quá trình tiêu hoá , cơ
thể tổng hợp nên những sản phẩm
đặc trưng của mình , đồng thời thải
các sản phẩm thừa ra ngoài qua hậu
môn Hệ hô hấp Oxi từ môi trường
Quan sát tranh
Lấy chất cần thiết vào cơ thể thải cacbonic và chất cặn bã ra môi trường
HS hoạt động nhóm trả lời phiếu bài tập
Các nhóm khác nhận xét bổ sung
HS xem lại bảng phụ của GV
và tự rút kết luận
I/ Trao đổi chất giữa
cơ thể và môi trường ngoài :
– Ở cấp độ cơ thể ,
môi trường ngoài cung cấp thức ăn , nước , muối khoáng
và Oxi qua hệ tiêu hoá , hệ hô hấp , đồng thời tiếp nhận chất bã , sản phẩm phân huỷ và khí
CO 2 từ cơ thể thải ra ngoài
Trang 4ngoài để cung cấp cho các phản ứng
sinh hoá trong cơ thể và thải ra ngoài
khí cacbonic Đó là sự trao đổi chất
ở cơ thể đảm bảo cho cơ thể tồn tại
và phát triển Nếu không có sự TĐC
, cơ thể không tồn tại được Ở vật vô
cơ , sự TĐC chỉ dẫn tới biến tính và
huỷ hoại Vì vậy TĐC ở sinh vật là
đặc tính cơ bản của sự sống
Hoạt động 2: Trao đổi chất giữa tế
bào và môi trường trong
Mục tiêu : Hiểu được sự trao đổi
chất của cơ thể thực chất diễn ra ở
tế bào
Cách tiến hành:
– GV yêu cầu HS đọc thông tin ,
quan sát hình 31.2 thảo luận các
câu hỏi
Máu và nước mô cung cấp
– HS dựa trên hình 31.2 vận
dụng kiến thức thảo luận trong nhóm thống nhất câu trả lời
Máu mang Oxi và chất dinh
II/ Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong :
– Sự trao đổi chất
giữa TB và môi trường trong biểu hiện :
– Chất dinh dưỡng
và Oxi được TB sử dụng cho các hoạt động sống , đồng thời các sản phẩm
Trang 5những gì cho tế bào ?
Hoạt động sống của tế bào tạo
ra những sản phẩm gì ?
Các sản phẩm từ tế bào thải ra
được đưa tới đâu ?
Sự trao đổi chất giữa tế bào và
môi trường trong biểu hiện như thế
nào ?
– GV giúp HS hoàn thiện hiến
thức
Hoạt động 3 : Mối quan hệ giữa
trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với
trao đổi chất ở cấp độ tế bào
Mục tiêu : Phân biệt được trao đổi
chất ở cấp độ cơ thể và trao đổi chất
ở cấp độ tế bào Trình bày được
mối quan hệ về sự trao đổi chất ở 2
cấp độ này
dưỡng qua nước mô tế bào
Hoạt động của tế bào tạo ra năng lượng , khí Cacbonic , chất thải
Các sản phẩm đó qua nước
mô , vào máu đến hệ hô hấp , bài tiết thải ra ngoài
o Đại diện nhóm phát biểu , các nhóm khác bổ sung
– HS dựa vào kiến thức ở mục 1
và 2 để trả lời câu hoỉ :
phân huỷ đưa tới các cơ quan thải ra ngoài
– Sự trao đổi chất ở
tế bào thông qua môi trường trong
III / Mối quan hệ giữa TĐC ở cơ thể và Tế bào :
– Trao đổi chất ở
hai cấp độ có liên quan mật thiết với
Trang 6Cách tiến hành :
– GV yêu cầu HS quan sát hình
31.2 trả lời câu hỏi :
Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể
thực hiện như thế nào ?
TĐC ở cấp độ tế bào được thực
hiện như thế nào ?
Nếu TĐC ỡ một cấp ngừng lại
sẽ dẫn tới hậu quả gì ?
– GV yêu cầu HS rút ra kết luận
về mối quan hệ giữa trao đổi chất
ở 2 cấp độ
Trao đổi chất ơ cấp độ cơ thể : Là sự trao đổi giữa các hệ cơ quan với môi trường ngoài để lấy chất dinh dưỡng và Oxi cho cơ thể
Trao đổi chất ở cấp độ tế bào : là sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường bên trong
Nếu trao đổi chất ngừng thì
cơ thể sẽ chết
– HS tự rút ra kết luận
– HS đọc kết luận chung (
khung ghi nhớ SGK )
nhau , đảm bào cho
cơ thể tồn tại và phát triển
IV/ CỦNG CỐ:
– Ở cấp độ cơ thể sự TĐC diễn ra như thế nào ?
– TĐC ở tế bào có ý nghĩa gì đối với trao đổi chất của cơ thể ?
Trang 7– Nêu mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với TĐC ở cấp tế
bào ?
V/ DẶN DÒ:
– Học ghi nhớ
– Soạn bài 32 : “ Chuyển hoá ”