Hs thấy được những ưu điểm của việc nhân giống vô tính ống nghiệm và phương hướng ứng dụng phương pháp nuôi cấy mô và TB trong chọn giống.. Đặt vấn đề: 1’ Người nông dân để giống khoai t
Trang 1CHƯƠNG VI: ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC
Bài: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau:
- Giúp hs hiểu được khái niệm công nghệ tế bào, những công đoạn chính của công nghệ TB, vai trò của từng công đoạn Hs thấy được những ưu điểm của việc nhân giống vô tính ống nghiệm và phương hướng ứng dụng phương pháp nuôi cấy mô và TB trong chọn giống
- Rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm, khái quát hoá và vận dụng thực tế
- Giáo dục lòng yêu thích bộ môn, nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên và trân trọng thành tựu KH
B Phương tiện, chuẩn bị:
1 GV: Tranh hình 31 SGK ( T90) và tư liệu về nhân bản vô tính trong và ngoài nước
2: HS: Nghiên cứu SGK
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức: (1’)
II Kiểm tra bài cũ:
III Bài mới:
Trang 21 Đặt vấn đề: (1’) Người nông dân để giống khoai tây từ vụ này sang vụ khác bằng cách chọn những củ tốt giữ lại, sau đó mỗi củ sẽ tạo được 1 cây mới và phải giữ lại rất nhiều củ khoai tây Nhưng với việc nhân bản vô tính thì từ 1 củ khoai tây có thể thu được 2000tr mầm giống đủ để trồng cho 40
ha Đó là thành tựu vô cùng quan trọng của di truyền học
2 Phát triển bài:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
- HĐ 1: (10’)
- GV y/c hs ng/cứu thông tin và
thực hiện lệnh sgk ( T89)
- HS: + Khái niệm
+ Công nghệ TB gồm 2 giai
đoạn
+ Cơ thể hoàn chỉnh có kiểu gen
như kiểu gốc vì ở cơ thể hoàn
chỉnh được sinh ra từ 1TB của
dạng gốc có bộ gen nằm trong
nhân TB và được sao chép
- GV y/c hs trả lời, lớp bổ sung
- GV giúp hs hoàn thiện kiến
I Khái niệm công nghệ tế bào
- Công nghệ TB là ngành kĩ thuật về quy trình ứng dụng phương pháp nghiên cứu TB hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc
cơ thể hoàn chỉnh
- Công nghệ TB gồm 2 giai đoạn:
+ Tách TB từ cơ thể rồi nuôi cấy ở môi trường dinh dưỡng để tạo ra mô sẹo + Dùng hooc môn sinh trưởng kích thích
mô sẹo phân hoá thành cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh
Trang 3thức
HĐ 2: (26’)
- GV y/c hs nghiên cứu thông tin
và trả lời: ? Hãy cho biết thành
tựu công nghệ tế bào trong sản
xuất
- HS: + Nhân giống vô tính ở cây
trồng
+ Nuôi cấy TB và mô trong chọn
giống cây trồng
+ Nhân bản vô tính ở động vật
- GV y/c hs ng/cứu thông tin sgk
và qs hình 31 ( T90) trả lời:
II Ứng dụng công nghệ tế bào
1 Nhân giống VT trong ống nghiệm ở cây trồng
? Cho biết các công đoạn nhân
giống vô tính trong ống nghiệm
? Nêu ưu điểm và triển vọng của
phương pháp nhân giống vô tính
trong ống nghiệm
? Cho ví dụ minh hoạ
- GV y/c các nhóm trình bày và
- Quy trình nhân giống vô tính ( SGK T89)
Trang 4cả lớp bổ sung
- Có thể hs hỏi: ? Tại sao trong
nhân giống vô tính ở TV, người ta
không tách TB già hay mô đã già
- GV thông báo các khâu chính
trong tạo giống cây trồng:
? Tạo vật liệu mới để chọn lọc
? Chọn lọc, đánh giá tạo giống
mới
- GV y/c hs ng/cứu thông tin sgk
và trả lời
? Người ta đã tiến hành nuôi cấy
mô tạo vật liệu mới cho chọn
giống cây trồng bằng cách nào
Cho ví dụ
- GV y/c hs ng/cứu thông tin sgk
& trả lời câu hỏi: ? Nhân bản vô
- Ưu điểm: + Tăng nhanh số lượng cây trồng
+ Rút ngắn thời gian tạo cây con
+ Bảo tồn 1 số nguồn gen thực vật quí hiếm
- Thành tựu: Nhân giống ở cây khoai tây, mía, hoa phong lan, cây gỗ quí
2 Ứng dụng nuôi cấy TB và mô trong chọn giống cây
- Tạo giống cây trồng mới bằng cách chọn TB xôma biến dị
- Ví dụ: + Chọn dòng TB chịu nóng và khô từ TB phôi của giống CR 203
+ Nuôi cấy để tạo ra giống lúa mới cấp quốc gia DR2 có năng suất và độ thuần chủng cao, chịu hạn, chịu nóng tốt
3 Nhân bản vô tính ở động vật
- Ý nghĩa:
+ Nhân nhanh nguồn gen động vật quý
Trang 5tính thành công ở động vật có ý
nghĩa ntn
? Cho biết những thành tựu nhân
bản ở VN & thế giới
- GV cho đại diẹn các nhóm trình
bày
- GV thông báo thêm: + Đại học
Texas ở Mỹ nhân bản thành công
ở hươu sao,lợn
+ Italy nhân bản thành công ở
ngựa
+ T.Quốc tháng 8/2001 dê nhân
bản đã đẻ sinh đôi
hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng
+ Tạo cơ quan nội tạng của ĐV đã được chuyển gen người để chủ động cung cấp
cơ quan thay thế cho các bệnh nhân bị hỏng cơ quan
+ Ví dụ: Nhân bản ở cừu, bò…
3 Kết luận chung, tóm tắt: (1’) GV gọi hs đọc kết luận sgk
IV Kiểm tra, đánh giá: (5’)
? Công nghệ TB là gì Thành tựu của công nghệ TB có ý nghĩa ntn
V Dặn dò: (1’) - Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục “ Em có biết “
- Đọc trước bài: Công nghệ gen
Trang 6