BỆNH HỌC TỲ - VỊ (Kỳ 7) ppt

Sài hồ Đắng hàn vào Can đởm, Tâm bào, Tam tiêu.. Thần Uất kim Cay, đắng, ôn vào Tỳ, Can.. Hành huyết, phá ứ, hành khí giải uất... Thần Đương quy Ngọt, cay, ấm vào Tâm, Can, Tỳ.. Thần Bạc

BỆNH HỌC TỲ - VỊ

(Kỳ 7)

E CAN TỲ VỊ BẤT HÒA

1 Nguyên nhân:

- Tình chí không thoải mái nên Can khí uất kết

- Tỳ thổ hư nên Can Mộc tương thừa

2 Triệu chứng lâm sàng:

- Bực dọc, bức rức

- Gắt gỏng, hay thở dài

- Đau hông sườn

- Đầy bụng, ợ chua, đau thượng vị

- Táo bón xen tiêu chảy

- Rêu vàng Mạch huyền sác hữu lực

3 Bệnh cảnh YHHĐ thường gặp:

- Tiêu chảy do tâm lý

- Rối loạn vận động đường ruột

- Hội chứng ruột già kích ứng

4 Pháp trị: Sơ Can kiện Tỳ

5 Phương dược:

Tiêu dao tán + Uất kim (Cục phương) Phân tích bài thuốc: (Pháp Bổ)

Vị thuốc

Dược lý YHCT

Vai trò của các vị thuốc

Sài hồ

Đắng hàn vào Can đởm, Tâm bào, Tam tiêu Tả nhiệt, giải độc, thăng đề

Quân

Bạch thược

Đắng, chát, chua vào Can, Tỳ, Phế Nhuận gan, dưỡng huyết, liễm âm, lợi tiểu

Thần

Uất kim

Cay, đắng, ôn vào Tỳ, Can

Hành huyết, phá ứ, hành khí giải uất

Thần

Đương quy

Ngọt, cay, ấm vào Tâm, Can, Tỳ Dưỡng huyết, hoạt huyết

Thần

Bạch linh

Ngọt, bình vào Tâm, Tỳ, Phế, Thận Lợi niệu, thẩm thấp, kiện Tỳ, an thần

Tá

Bạch truật

Ngọt, đắng ấm vào Tỳ Vị Kiện Tỳ, táo thấp, chỉ hãn, an thần

Tá

Cam thảo

Ngọt ôn Vào 12 kinh Bổ trung khí, hòa hoãn, hóa giải độc

Tá - Sứ

* Công thức huyệt sử dụng:

Tên huyệt

Cơ sở lý luận

Tác dụng điều trị

Trung quản

Túc tam lý

Mộ huyệt của Vị Kinh nghiệm người xưa phối hợp trung quản để kiện Vị

Chữa chứng đầy trướng bụng, đau bụng

Lãi câu

Lạc huyệt/Can

Tả Can khí thực

Hành gian

Huỳnh hỏa huyệt/Can

Bình can

Tả can mộc vượng

Thiếu phủ

Huỳnh hỏa huyệt/Tâm Thái xung

Du Thổ huyệt/Can

Thanh Can hỏa, giáng hỏa Thần môn

Du Thổ huyệt/Tâm

Nội quan

Giao hội huyệt của Tâm bào và Âm duy mạch → Đặc hiệu vùng ngực

Chữa chứng hồi hộp, đau ngực gây khó thở, ngăn ngực

(Bài giảng Bệnh học và điều trị - Tập 1 Bộ môn YHCT Trường ĐHYD TP

Hồ Chí Minh)