BỆNH HỌC CAN - ĐỞM (Kỳ 10) ppsx

Can vị bất hòa a- Bệnh nguyên: Do tình chí bất điều, ảnh hưởng đến công năng sơ tiết của Can làm Can khí uất kết lại.. b- Bệnh sinh: Can khí uất kết, hoành nghịch đến công năng tỳ vị

BỆNH HỌC CAN - ĐỞM

(Kỳ 10)

6 Can vị bất hòa

a- Bệnh nguyên:

Do tình chí bất điều, ảnh hưởng đến công năng sơ tiết của Can làm Can khí uất kết lại

b- Bệnh sinh:

Can khí uất kết, hoành nghịch đến công năng tỳ vị (Mộc khắc Thổ), sinh ra chứng đau cấp thượng vị, rối loạn tiêu hóa

c- Triệu chứng lâm sàng:

- Người bực bội, bức rức, dễ kích thích

- Cảm giác có nhớt dính cổ họng, miệng đắng, mất ngon miệng

- Đau bụng thượng vị cấp tính, vị trí đau rõ rệt, ợ hơi, buồn nôn, nôn mửa, trung tiện dễ chịu Đau tức hông sườn, đau bụng kinh

- Mạch huyền

d- Bệnh cảnh YHCT thường gặp:

- Loét dạ dày tá tràng

- Rối loạn vận động đường mật

- Những trường hợp rối loạn tiêu hóa trong stress

e- Pháp trị:

- Điều hòa Can Tỳ

- Sơ can hòa vị

Những bài thuốc được chỉ định gồm Điều hòa Can Tỳ, bài thuốc loét dạ dày

tá tràng

* Phân tích bài thuốc Điều hòa Can Tỳ:

Tác dụng: Sơ Can, lý khí, giải uất, hòa vị

Chủ trị: Những trường hợp tình chí thất điều, cáu giận gây rối loạn tiêu hóa,

ợ hơi, ợ chua, đau thượng vị, người bực dọc, cáu gắt, không thoải mái

Phân tích bài thuốc: (Pháp Thanh - Hòa)

Vị

thuốc

Dược lý YHCT

Mộc

hương

Cay, ấm Kiện Tỳ, hòa Vị, lý khí, chỉ thống

Hương

phụ

Cay, ôn Điều khí, giảm đau, giải uất, thông khí

Chỉ xác Cay, đắng, chua, hàn Kiện Tỳ, trừ đờm

Sài hồ Đắng hàn Tả nhiệt, giải độc, thăng đề

Hoài

sơn

Ngọt, bình Bổ Tỳ, chỉ tả, bổ Phế, sinh tân, chỉ khát, bình suyễn, sáp tinh

Liên

nhục

Ngọt, bình Bổ Tỳ dưỡng tâm Sáp trường cố tinh

Sa Cay, ấm Hành khí, điều trụng, hòa Vị

nhân

Trần bì Cay, đắng, ôn Hành khí, hào Vị, chỉ nôn, hóa đờm, táo thấp

Bán hạ Cay, ôn Hạ khí nghịch, tiêu đờm

* Phân tích bài thuốc trị loét dạ dày tá tràng

Xuất xứ: 30 công thức thuốc Tác dụng: Sơ Can, hòa Vị

Chủ trị: Những trường hợp loét dạ dày tá tràng

Phân tích bài thuốc: (Pháp Thanh - Hòa)

Vị

thuốc

của các vị thuốc

Hương

phụ

Cay, ôn

Điều khí, giảm đau, giải uất, thông khí

Quân

Nghệ

vàng

Cay, đắng, ấm Thần

Trị loét dạ dày, lợi mật, lành sẹo

Thủy

xương bồ

Cay, ôn Ôn trường vị, kích thích tiêu hóa, thuốc bổ

Thần

Mã đề Ngọt, hàn Lợi tiểu, chỉ khái, trừ đờm Tá

Cúc tần Đắng, hàn

Thanh nhiệt, giảm tính ấm các vị thuốc

Tá - Sứ