PHÒNG GD-ĐT TRIỆU PHONG CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG PTCS TRẤM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc KẾ HOẠCH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỚP 5 NĂM HỌC 2009-2010 Họ và tên: Võ Xuân S
Trang 1PHÒNG GD-ĐT TRIỆU PHONG CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG PTCS TRẤM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
KẾ HOẠCH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỚP 5
NĂM HỌC 2009-2010
Họ và tên: Võ Xuân
Sinh ngày 15 tháng 10 năm 1972
Trình độ chuyên môn : CĐSP Năm vào ngành: 1991
Nhiệm vụ được giao: Giảng dạy lớp 5
Trong những năm gần đây, Nghị quyết của Đại hội Đảng và những văn kiện khác của Nhà nước và của Bộ Giáo dục và Đào tạo đều nhấn mạnh rằng, cần đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với sự phát triển của đất nước để đào tạo ra những con người " năng động, sáng tạo, có năng lực để giải quyết các vấn đề" Vậy bậcTiểu học là bậc học nền tảng chính vì vậy đổi mới phương pháp dạy học là mục tiêu hàng đầu mà đòi hỏi mỗi một giáo viên phải biết sáng tạo, đổi mới làm sao cho phù hợp Mục tiêu giáo dục đặt ra ở Tiểu học
Giáo dục tiểu học phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp,từng môn học, bồi dưỡng phương pháp tực học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiển; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh
Đổi mới phương pháp dạy học như thế nào để phát huy hết khả năng tự độc lập, sáng tạo, tích cực của tất cả các đối tượng học sinh trong lớp nhằm thực hiện đúng theo chuẩn kiến thức và kỹ năng của từng môn học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành tháng 8 năm 2009
II THỰC TRẠNG: (Sự cần thiết phải đổi mới PPDH)
Trong những năm gần đây, phong trào đổi mới trong trường tiểu học được quan tâm và đẩy mạnh không ngừng , song trong thực tế thì thì chúng ta vẫn còn nặng về
Trang 2phương pháp truyền thống, chưa phát huy hết vai trò của người học Trong năm học này, bản thân tôi được phân công giảng dạy lớp 5 là lớp cuối cấp Ngay từ đầu năm học, tôi đã khảo sát và nắm tình hình thực tế như sau:
Tổng số học sinh: 22/11 nữ
Trong đó: - 10 tuổi: 21/11 nữ
- 11 tuổi: 01/0 nữ Con hộ nghèo: 05
HS bệnh tật: 01
* Chất lượng khảo sát đầu năm:
III NỘI DUNG THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Đổi mới phương pháp dạy học là dạy học theo hướng dạy cho học sinh cách học, cách tự học và có nhu cầu tự học
Phương pháp dạy học cần hướng vào việc tổ chức cho người học học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo
Đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học theo hướng kế thừa và phát huy những mặt tích cực của phương pháp dạy học truyền thống; đồng thời tiếp thu có chọn lọc những thành tựu của các phương pháp dạy học mới
Đổi mới phương pháp dạy học phải đi đôi vởi đổi mới mục tiêu, nội dung phương pháp kiểm tra đánh giá và phù hợp với đặc điểm tình hình của trường, lớp và đối tượng học sinh
1.Đổi mới công tác soạn, giảng theo hướng tích cực, sáng tạo, chủ động học tập của học sinh:
a Soạn giáo án (lập kế hoạch bài học)
Tầm quan trọng của việc lập kế hoạch bài học:
- Bảo đảm để người giáo viên có ý thức rõ ràng về việc dạy cái gì và dạy vào lúc nào, dạy như thế nào và học sinh cần học ra sao
Trang 3- Làm cho người giáo viên tự tin hơn và thấy mình chuẩn bị đúng hướng
- cho phép người giáo viên tập trung suy nghĩ về những vấn đè chủ yếu trước khi lên lớp, ứng phó kịp thời và đúng đắn trước những tình huống có thể xảy ra.Đòi hỏi người giáo viên suy nghĩ về đặc trương môn học, về mục tiêu bài học, về đặc điểm học sinh,
về phương pháp dạy học và đánh giá
Vậy tại sao cần lập kế hoạch dạy học?
Theo tôi Lập kế hoạch bài học để chủ động trong dạy học, nhằm đạt được các mục tiêu dạy học Có thể nói rằng thành công trong Lập kế hoạch bài học thì cũng coi như là bài dạy đã thành công một nửaĐương nhiên kế hoạch bài học trong SGV dù có thiết
kế chu đáo đến đâu cũng chỉ là phương án dự kiến để tạo thuận lợi cho GV trong việc giảng dạy Một trong những yêu cầu quan trọng của việc dạy học là cần sát với đối tượng Vì vậy trong quá trình lập kế hoạch bài học, bản thân tôi phải điều chỉnh và thay đổi cho sát với tình hình thực tế của lớp mình dạy
Nếu không lập kế hoạch dạy học thì sẽ thế nào khi giảng dạy trên lớp ?
Theo tôi không Lập kế hoạch bài học hoặc lập kế hoạch mà không bám vào tình hình thực tế của HS thì sẽ không chủ động dạy học trên lớp, lúng túng khi gặp những tình huống đột xuất, bất ngờ xảy ra trong lớp học Hoặc GV sẽ thiên về theo kiểu truyền đạt
là chính
Quá trình lập kế hoạch bài học cần tuân thủ các nội dung sau:
- Trước hết hãy xác định những thông tin cần biết để làm căn cứ khi bắt đầu lập kế hoạch bài học Đó là những thông tin về :
+ Vị trí và mục tiêu của môn học trong toàn bộ kế hoạch đào tạo
+ Những đặc điểm cơ bản của HS trong lớp
+ Các điều kiện cho việc dạy học bài đó : số tiết, những đồ dùng dạy học có thể sử dụng, lớp học, phòng học,
+ Những điều chỉ dẫn về bài học trong SGV
- Tiếp đó, tôi xác định mục tiêu của bài học Đây là vấn đề then chốt khi lập kế hoạch bài học vì nó quyết định tiến trình, nội dung, các phương pháp dạy học cùng các hoạt động của GV và HS ; nội dung và phương pháp đánh giá kết quả học tập, Sau đây
là những thông tin cần chú ý về mục tiêu
Trang 4+ Mục tiêu của bài học là gì? Mục tiêu của bài học chính là những điều mà HS cần nắm được sau khi học (theo chuẩn kiến thức và kỹ năng)
+ Mục tiêu bài học cần phải rõ ràng, xác định được, khơng gây hiểu lầm Nếu một bài học được tiến hành trong vài tiết, thì ứng với mỗi tiết là một vài mục tiêu của bài đĩ + Xác định mục tiêu cần chú ý các mặt: kiến thức, kĩ năng và thái độ
- Sau khi xác định được mục tiêu của bài học, tơi xem xét nội dung bài học Nội dung bài học được xác định trong SGK Tuy nhiên đối với một số bài, tơi tìm hiểu thêm
để cĩ thể bổ sung những số liệu, tư liệu cần thiết Cần chú ý đến ba điểm sau đây khi sắp xếp nội dung bài học :
+ Bắt đầu bằng những kiến thức mà HS đã biết
+ Đi từ cụ thể đến trừu tượng
+ Phân chia nội dung thành nhiều phần nhỏ, để HS lần lượt nắm các phần, từ trước đến sau
- Tiếp đĩ là xác định phương pháp dạy học - là xác định phương pháp dạy của GV
và những hoạt động học tập của HS Khi xác định phương pháp dạy học, cần chú ý những điểm sau ;
+ Đối tượng học sinh , mục tiêu của bài học, nội dung tài liệu, để xác định phương pháp dạy học
+ Cĩ nhiều phương pháp dạy học, nhưng cần chú ý rằng ở tiểu học khơng nên dùng một phương pháp học trong một tiết, mà nên phối hợp các phương pháp khác nhau + GV cĩ thể lựa chọn những hoạt động học tập cho HS: nĩi, đọc, viết, tĩm tắt, ghi chép, đĩng vai, nghe băng, ghi âm, xem băng hình, tham quan, tham gia vai trị chơi học tập, vẽ bản đồ, lập hồ sơ, làm việc theo nhĩm, giải quyết vấn đề, sưu tập các bài báo , tranh luận, vẽ tìm tịi,
+ Vấn đề cuối cùng khi lập kế hoạch bài học là xây dựng nội dung và phương pháp đánh giá kết quả học tập của học sinh vì đánh giá là khâu quan trọng để biết được kết quả học tập của học sinh
Ví dụ: Khi soạn bài: Tiến vào dinh Độc Lập ( Lịch sử lớp 5)
Trước hết phải xác định mục tiêu (Theo Chuẩn kiến thức và kỹ năng tháng
8/2009)
Trang 5Tiếp theo là khâu chuẩn bị: Đưa ra 02 phương án
Phương án 1: Lập kế hoạch bài học bằng giáo án Điện tử thì GV sưu tầm các tư liệu
và đưa vào trong giáo án đồng thời chuẩn bị phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
HS chuẩn bị phiếu học tập theo nhĩm
Phương án 2:Lập kế hoạch dạy học bằng giáo án thơng thường thì GV cần chuẩn bị: bản đồ hành chính Việt Nam Sưu tầm tranh ảnh các tư liệu liên quan
III Hoạt động dạy và học :
1 Bài cũ : - Hiệp định Pa-ri được kí kết vào thời gian nào?
- Nêu những điểm cơ bản của Hiệp định Pa-ri ở VN?
2 Dạy bài mới : (Trích nội dung cơ bản của hoạt động của thầy và trị)
Hoạt động dạy của GV Hoạt động học của HS
* Hoạt động 1: Cuộc tổng tiến công giải phóng Sài
Gòn
+ GV cho HS thuật lại sự kiện tiêu biểu của việc
giải phóng Sài Gòn
H: “Sự kiện quân ta đánh chiếm Dinh Độc Lập diễn
ra như thế nào?”
- HS đọc SGK đoạn “Sau hơn 1 tháng …các tầng” ®
thuật lại HS xem tư liệu
“Sự kiện xe tăng quân ta tiến vào Dinh Độc Lập”
+ GV nhận xét và nêu lại các hình ảnh tiêu biểu
- GV tổ chức cho học sinh đọc SGK, đoạn còn lại
- Thảo luận nhóm, chọn ý, diễn lại cảnh cuối cùng
khi nội các Dương Văn Minh đầu hàng
=> GV chốt
* Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa lịch sử của chiến
- 1 HS đọc SGK
- HS thảo luận nhóm đôi, sau đó thuật lại sự kiện
- Mỗi em gạch dưới các chi tiết chính bằng bút chì ® vài
em phát biểu
- Học sinh đọc SGK
- Thảo luận nhóm, phân vai, diễn lại cảnh cuối cùng khi nội các Dương Văn Minh đầu hàng
Trang 6thắng ngày 30/ 4/ 1975 .(15 phút)
H: Chiến thắng ngày 30/4/1975 có tầm quan trọng
như thế nào?
* GV chốt:- Là 1 trong những chiến thắng hiển hách
nhất trong lịch sử dân tộc.
- Đánh tan chính quyền Mĩ – Nguỵ, giải phóng hoàn
toàn miền Nam, chấm dứt 21 năm chiến tranh.
- Từ đây, Nam – Bắc được thống nhất.
* Bài học : SGK.
+ Gọi HS nêu bài học
+ HS trả lời, em khác bổ sung + Lớp lắng nghe
HS nêu
3 Củng cố, dặn dò :
+ GV nhận xét tiết học, dặn HS học bài và chuẩn bị bài sau “Hoàn thành thống
nhất đất nước ”.
b.Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh
Hiện nay cĩ nhiều phương pháp dạy học để GV cĩ thể lựa chọn, sử dụng trong thực tiển dạy học của mình Vì vậy, lựa chọn và sử dụng một cách đúng đắn về phương pháp dạy học cĩ ý nghĩa to lớn đối với việc phát huy tính tích cực của HS
Lựa chọn và sử dụng phương pháp dạy học phụ thuộc vào mục tiêu và nội dung bài học, phù hợp với tình hình của lớp Khơng cĩ một phương pháp nào là vạn năng vì vậy cần phối hợp các phương pháp dạy học khác nhau một cách khéo léo và hợp lý
Một số hoạt động mà bản thân tơi thường hay sử dụng đối với HS lớp 5 là:
- Đàm thoại khi giảng bài
- Đặt ra những câu hỏi gợi mở, gợi ý nhằm khuyến khích HS suy nghĩ tích cực học tập
- Thảo luận (theo cặp, nhĩm, lớp)
- Tổ chức hoạt động để học sinh tìm tịi khám phá, tự phản ánh việc học và tự đánh giá kết quả học tập của mình
* Ví dụ: Khi dạy bài Tiến vào Dinh Độc Lập
Trang 7+ Đàm thoại (đặt ra hệ thống câu hỏi) để Hs ơn lại bài cũ sau đĩ đàm thoại để dẫn dắt bài mới Chẳng hạn: - Nêu những điểm cơ bản của Hiệp định Pa-ri ở VN?
+ Đặt câu hỏi gợi mở về nội dung chính cần thực hiện:
- Sự kiện quân ta đánh chiếm Dinh Độc Lập diễn ra như thế nào?
- Thuật lại cảnh nội các Dương Văn Minh đầu hàng?
- ý nghĩa lịch sử của chiến thắng ngày 30/ 4/ 1975 ?
+ Tổ chức cho HS hoạt động
- Sự kiện quân ta đánh chiếm Dinh Độc Lập diễn ra như thế nào? ( tổ chức hoạt động theo nhĩm đơi)
- Thuật lại cảnh nội các Dương Văn Minh đầu hàng? (tổ chức hoạt động theo nhĩm với thình thức phân vai để diễn kịch)
- ý nghĩa lịch sử của chiến thắng ngày 30/ 4/ 1975 ? (tổ chức bằng phương pháp đàm thoại
3 Thực hiện lồng ghép giáo dục đạo đức, GDBVMT.
Trong quá trình giảng dạy tùy theo bài học mà bản thân đưa ra những nội dung, liên
hệ thực tế nhằm giáo dục cho HS cĩ lịng yêu quê hương đất nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tự hào về Đảng về Bác Hồ kính yêu
Ví dụ: Khi dạy bài: Tiếng rao đêm (tập đọc tuần 21) Ý nghĩa của bài là: ca ngợi hành động dũng cảm cứu người của anh thương binh GV cĩ thể đặt câu hỏi để giáo dục HS phải biết quý trọng và giúp đỡ những gia đình thương binh, liệt sỹ Đồng thời học tập và cảm động trước hành động dũng cảm cứu người của anh thương binh
Bản thân cũng lồng ghép về nội dung giáo dục bảo vệ mơi trường thơng qua một
số tiết dạy hoặc cĩ một số bài SGK trực tiếp đưa nội dung giáo dục bảo vệ mơi trương như: Luật Bảo vệ mơi trường, Mở rộng vốn từ Thiên nhiên, Mơi trường; Một số biện pháp bảo vệ mơi trường
Ví dụ: Khi dạy bài Sự sinh sản của ếch ( Khoa học 5) sau khi HS nắm sơ đồ chu
trình sinh sản của ếch GV cho HS biết Ếch là một loại động vật cĩ lợi từ đĩ giáo dục các em biết bảo vệ những động vật cĩ ích
3 Đổi mới thao giảng- TG chuyên đề, tham gia thi GVDG các cấp:
Trang 8Trong thời gian vừa qua, song song với việc dạy học nội dung cơ bản, bản thân tham gia thao giảng thi tay nghề đồng thời dự và dạy chuyên đề theo hướng đổi mới như áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Qua thao giảng cũng như chuyên đề bản thân đúc rút thêm một số kinh nghiệm để về thực hiện ở lớp được tốt hơn
Nd, Hình thức,thời gian
4 Sử dụng, khai thác có hiệu quả đồ dùng, trang thiết bị dạy học:
Thiết bị dạy học là yếu tố không thể thiếu trong quá trình dạy học Trong quá trình dạy học, HS nhận thức nội dung bài học dưới sự tổ chức, dẫn dắt của GV có sự hỗ trợ của Thiết bị dạy học Thiết bị dạy học đảm bảo cho HS lĩnh hội tốt nhất các biểu tượng, khái niệm, quy tắc, hình thành kỹ năng, kỹ xảo
Đối với HS tiểu học thiết bị dạy học đặc biệt quan trọng vì nó giúp các em quan sát sự vật, hiện tượng một cách trực quan, giúp học sinh nhận thức sâu hơn nội dung bài học
Bản thân đã chú trọng đến mượn, làm và sử dụng đồ dùng giảng dạy Ví dụ: Bộ
đồ dùng học Toán, Bộ lắp ghép mô hình kỹ thuật, bản đồ , phiếu học tập Ngoài ra sưu tầm đồ dùng học tập trên máy tính
5 Ứng dụng CNTT trong giảng dạy và xây dựng nguồn học liệu:
Trong thời gian qua bản thân luôn tìm tòi học hỏi để ứng dụng công nghệ thông tin vào thực tế trong soạn giảng cụ thể một số tiết dạy bằng bài giảng điện tử, soạn giáo
án bằng Vi tính, sưu tầm trên mạng những thông tin, hình ảnh tư liệu liên quan đến nội dung bài học
6 Đổi mới công tác, kiểm tra, đánh giá học sinh:
Để đáp ứng với mục tiêu mới của giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng là đào tạo những con người chủ động sáng tạo sớm thích ứng với thế giới lao động, hòa nhập và phát triển cộng đồng, việc đánh giá cần được đổi mới một cách toàn diện và đồng bộ những mặt sau:
- Đổi mới mục đích đánh giá
- Đổi mới nội dung đánh giá
- Đổi mới cách đánh giá: Đánh giá bằng điểm số đồng thời cũng chú trọng đánh giá bằng lời nhận xét
Trang 9- Đổi mới công cụ đánh giá.
Giáo viên đánh giá kết quả học tập của HS, HS tự đánh giá bản thân và tự đánh giá lẫn nhau
7 Một số nội dung khác:
- Đổi mới không gian lớp học là đổi mới môi trường học tập chính vì vậy mỗi một GV phải có kế hoạch cụ thể, đổi mới cái gì, ai thực hiện ( Vấn đề này bản thân có kế hoạch
cụ thể trong việc làm mới)
- Công tác tự học tự rèn: Bản thân luôn tự nghiên cứu tài liệu, dự giờ thăm lớp học hỏi đồng nghiệp Ngoài ra bản thân đang theo học lớp Đại học từ xa để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Công tác BDHSG: Bên cạnh việc dạy để đảm bảo chất lượng đại trà thì bản thân cũng quan tâm đến chất lượng mũi nhọn Ngay từ đầu năm học bản thân khảo sát tình hình HS để phân đối tượng Thông qua từng tiết dạy GV cần đưa ra một số câu hỏi và bài tập nâng cao dành riêng cho HS khá giỏi Muốn làm tốt công tác này đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt tình luôn tìm tòi tài liệu và có kế hoạch một cách cụ thể
IV: Kiến nghị, đề xuất:
BGH nhà trường tạo điều kiện về CSVC để cho GV thuận tiện trong việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy
Trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở lớp 5 tất nhiên không tránh khỏi những thiếu sót và những tồn tại nhất định, kính mong BGH nhà trường cũng như bạn bè đồng nghiệp góp ý bổ sung để bản thân tôi hoàn thành tốt nội dung này
Xin chân thành cảm ơn!
Trấm, ngày 10 tháng 4 năm 2010
Người thực hiện
Võ Xuân