Ngữ văn 12, Tuần 1

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Nắm được một số nét tổng quát về các chặng đường phát triển, những thành tựu chủ yếu và những đặc điểm cơ bản của VHVN từ Cách mạng tháng Tám năm 1945

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM

1945 ĐẾN HẾT THẾ KỶ XX.

1 -2

-A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm được một số nét tổng quát về các chặng đường phát triển, những thành tựu chủ yếu

và những đặc điểm cơ bản của VHVN từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết 1975

- Thấy được những đổi mới bước đầu của văn học Việt Nam giai đoạn từ 1975, nhất là từ

1986 đến hết thế kỷ XX

- Rèn luyện năng lực tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa các kiến thức đã học về văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỷ XX

B Phương tiện dạy học:

- SGK, SGV, thiết kế bài dạy

C Phương pháp tiến hành

- Hướng dẫn học sinh đọc kĩ SGK và trả lờ các câu hỏi trong phần đọc bài

- Cho học sinh thảo luận một số câu hỏi, sau đó nhấn mạnh những điểm quan trọng

D Tiến trình dạy học

1.Ổn định lớp.

2.Giới thiệu bài mới.

3 Tiến hành tiết học

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học.

*Hoạt động 1: H.dẫn

hs nắm vài nét về

hoàn cảnh

-.Nêu những nét

chính về hoàn cảnh

lịch sử, xã hội, văn

hóa Việt Nam từ năm

1945 đến năm 1975

ảnh hưởng đến sự

hình thành và phát

triển của VHVN thời

kì này?

- GV nhận xét, bổ

sung để tái hiện được

không khí ác liệt của

lịch sử, xã hội bấy

giờ.

*Hoạt động 2: H.dẫn

hs tìm hiểu quá trình

phát triển và những

thành tựu chủ yếu

theo các câu hỏi sau:

- VHVN từ năm 1945

HS làm việc cá nhân, trả lời

HS ghi chép vào vở

HS thảo luận theo nhóm, cử đại diện trả lời

I.Khái quát VHVN từ Cách mạng tháng Tám

1945 đến 1975

1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa

- Đường lối văn nghệ của Đảng Cộng sản, sự lãnh đạo của Đảng đã góp phần tạo nên một nền văn học thống nhất trên đất nước ta

- Hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và

đế quốc Mĩ kéo dài suốt 30 năm đã tác động sâu sắc đến đời sống vật chất, tinh thần của dân tộc, trong đó có văn học nghệ thuật, tạo nên ở văn học giai đoạn này những đặc điểm và tính chất riêng của một nền văn học hình thành , phát triển trong hoàn cảnh chiến tranh lâu dài và vô cùng ác liệt

- Nền kinh tế nghèo nàn và chậm phát triển

- Về văn hóa, từ năm 1945 đến 1975, điều kiện giao lưu bị hạn chế( chủ yếu tiếp xúc và chịu ảnh hưởng của các nước XHCN như Liên Xô, Trung Quốc)

2 Qúa trình phát triển và những thành tựu chủ yếu

a Chặng đường từ năm 1945 đến 1954

- Một số tác phẩm trong những năm 1945-1946

đã phản ánh được không khí hồ hởi, vưi sướng đặc biệt của nhân dân ta khi đất nước vừa giành

được độc lập(Ngọn Quốc kì, Hội nghị non

sông ).

đến năm 1975 phát

triển qua mấy

chặng?.

- Nêu thành tựu của

mỗi chặng?

GV chia lớp học

thành 4 nhóm để thảo

luận :

-Nêu thành tựu của

chặng đường văn học

từ năm 1945 đến năm

1954?

-Nêu thành tựu của

chặng đường văn học

từ năm 1955 đến năm

1964?

Nhóm 1 thảo luận

Nhóm 2 thảo luận

- Từ cuối năm 1946, văn học tập trung phản ánh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Văn học gắn bó sâu sắc với đời sống cách mạng và kháng chiến ; tập trung khám phá sức mạnh và những phẩm chất tốt đẹp của quần chúng nhân dân; thể hiện niềm tự hào dân tộc và niềm tin vào tương lai tất thắng của cuộc kháng chiến

- Truyện ngắn và kí là những thể loại mở đầu

cho văn xuôi chặng đường kháng chiến chống

Pháp Những tác phẩm tiêu biểu: Một lần tới Thủ

đô và Trận phố Ràng của Trần Đăng, Đôi mắt và rừng nhật kí Ở rừng của Nam Cao, Làng của Kim

Lân Từ 1950, đã xuất hiện những tập truyện kí

khá dày dặn: Vùng mỏ của Võ Huy Tâm, Xung

kích của Nguyễn Đình Thi, Đất nước đứng lên

của Nguyên Ngọc

- Thơ ca: đạt được nhiều thành tựu xuất sắc.

+Tiêu biểu là những tác phẩm: Cảnh khuya,

Cảnh rừng Việt Bắc, Rằm tháng giêng của Hồ

Chí Minh, Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm,

Tây Tiến của Quang Dũng, Đất nước của Nguyễn

Đình Thi đặc biệt là tập thơ Việt Bắc của Tố

Hữu

+ Cảm hứng chính là tình yêu quê hương đất nước, lòng căm thù giặc, ca ngợi cuộc sống kháng chiến và con người kháng chiến

- Kịch: một số vở kịch xuất hiện gây sự chú ý lúc

bấy giờ như Bắc Sơn, Những người ở lại của Nguyễn Huy Tưởng, Chị Hòa của Học Phi

- Lí luận, phê bình văn học chưa phát triển

nhưng đã có những tác phẩm có ý nghĩa quan

trọng như bản báo cáo Chủ nghĩa Mác và vấn đề

văn hóa Việt Nam của Trường Chinh, bài tiểu

luận Nhận đường và tập Mấy vấn đề nghệ thuật

của Nguyễn Đình Thi

b Chặng đường từ 1955 đến 1964

- Văn xuôi mở rộng đề tài, bao quát được khá

nhiều vấn đề và phạm vi của hiện thực đời sống

như đề tài kháng chiến chống Pháp: Sống mãi

với Thủ đô của Nguyễn Huy Tưởng ; đề tài hiện

thực đời sống trước Cách mạng: Tranh tối tranh

sáng của Nguyễn Công Hoan, Mười năm của Tô

Hoài; đề tài công cuộc xây dựng CNXH: Sông

Đà của Nguyễn Tuân, Mùa lạc của Nguyễn Khải.

- Thơ ca phát triển mạnh mẽ Các tập thơ tập thơ

xuất sắc ở chặng đường này gồm có: Gió lộng

-Nêu thành tựu của

chặng đường văn học

từ năm 1965 đến năm

1975?

* Lưu ý: Để hs thảo

luận được tập trung

GV nên gợi ý hs khi

tìm hiểu thành tựu

của mỗi chặng đường

cần hướng đến những

vấn đề cụ thể sau :

nội dung, cảm hứng,

thành tựu về thể

loại.

Nhóm 3 thảo luận

của Tố Hữu, Anhs sáng và phù sa của Chế Lan Viên, Riêng chung của Xuân Diệu, Đất nở hoa của Huy Cận , Tiếng sóng của Tế Hanh

- Kịch nói có phát triển Tiêu biểu : Một đảng

viên của Học Phi, Chị Nhàn và Nổi gió của Đào

Hồng Cẩm

c Chặng đường từ 1965 đến 1975

- Văn học tập trung viết về kháng chiến chống

Mĩ Chủ đề bao trùm là ngợi ca tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng

- Văn xuôi chặng đường này tập trung phản ánh

cuộc sống chiến đấu và lao động, đã khắc họa khá thành công hình ảnh con người Việt Nam anh dũng, kiên cường, bất khuất

+ Từ tiền tuyến lớn, những tác phẩm truyện kí viết trong máu lửa của chiến tranh đã phản ánh nhanh nhạy và kịp thời cuộc chiến đấu của quân

dân miền Nam anh dũng như tác phẩm Người mẹ

cầm súng của Nguyễn Thi, Rừng xà nu của

Nguyễn Trung Thành, Chiếc lược ngà của

Nguyễn Quang Sáng

+ Ở miền Bắc, truyện kí cũng phát triển mạnh Tiêu biểu là kí chống Mĩ của Nguyễn Tuân; truyện ngắn của Nguyễn Thành Long, Nguyễn

Kiên, Vũ Thị Hường Tiểu thuyết cũng phát

triển: Bão biển của Chu Văn, Cửa sông và Dấu

chân người lính của Nguyễn Minh Châu

-Thơ: đạt nhiều thành tựu xuất sắc, đánh dấu

bước tiến lớn của nền thơ ca Việt Nam hiện đại Thơ chặng đường này thể hiện rõ khuynh hướng

mở rộng và đào sâu chất liệu hiện thực, đồng thời tăng cường sức khái quát, chất suy tưởng, chính luận Nhiều tập thơ có tiếng vang , tạo được sự

lôi cuốn, hấp dẫn như: Máu và hoa của Tố Hữu,

Hoa ngày thường, chim báo bão của Chế Lan

Viên, Vầng trăng quầng lửa của Phạm Tiến Duật,

Gió lào cát trắng của Xuân Quỳnh, Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa

Lịch sử thơ ca chặng đường này đặc biệt ghi nhận

sự xuất hiện và những đóng góp của thế hệ nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ: Phạm Tiến Duật, Nguyễn Khoa Điềm, Lê Anh Xuân, Lưu Quang

Vũ, Bằng Việt, Nguyễn Mỹ, Xuân Quỳnh, Thanh Thảo

-Kịch cũng có những thành tựu đáng ghi nhận.

Quê hương Việt Nam và Thời tiết ngày mai của

-Văn học vùng tạm

chiếm có đặc điểm gì

đáng lưu ý?.

GV nhận xét, chốt ý

bằng bảng phụ

Hết tiết 1.

*Hoạt động 3::H.dẫn

tìm hiểu đặc điểm cơ

bản của VHVN từ

năm 1945 đến năm

1975.GV yêu cầu học

sinh đọc SGK và đặt

vấn đề:

-Mặc dù các chặng

đường văn học và

mảng văn học vùng

tạm chiếm tuy có

những đặc điểm

riêng biệt song tất cả

vẫn có những điểm

chung Theo em đó là

những đặc điểm

nào?.

* GV theo dõi, nhận

xét và lấy một vài tác

phẩm quen thuộc với

hs( Chiếc lược ngà

Nhóm 4 thảo luận

HS ghi chép vào vở

HS làm việc cá nhân hoặc thảo luận nhóm đôi, trả lời

Xuân Trình, Đại đội trưởng của tôi của Đào

Hồng Cẩm là những vở kịch tạo được tiếng vang bấy giờ

d Văn học vùng tạm chiếm

- Dưới chế độ Mĩ và chính quyền Sài Gòn, bên cạnh xu hướng văn học tiêu cực vẫn tồn tại xu hướng văn học tiến bộ, yêu nước và cách mạng Nội dung tư tưởng nói chung của xu hướng văn học này đều nhằm phủ định chế độ bất công và tàn bạo, lên án bọn cướp nước và bán nước, thức tỉnh lòng yêu nước và ý thức dân tộc; kêu gọi, cổ

vũ các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh niên, tập hợp lực lượng xuống đường đấu tranh

- Hình thức của những sáng tác này thường gọn nhẹ: thơ, truyện ngắn, phóng sự , bút kí

- Tác giả tiêu biểu: Vũ Hạnh, Trần Quang Long, Đông Trình, Sơn Nam, Võ Hồng, Lý Văn Sâm, Viễn Phương

3 Những đặc điểm cơ bản của VHVN từ 1945 đến 1975: 3 đặc điểm

- Nền văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hóa, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước

- Nền văn học hướng về đại chúng

- Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn

của Nguyễn Quang

Sáng hoặc Lặng lẽ Sa

Pa của Nguyễn Thành

Long) để làm rõ thêm

những đặc điểm văn

học này

*Hoạt động 4:H.dẫn

hs tìm hiểu văn học

từ 1975 đến hết TK

XX

-Em biết gì về hoàn

cảnh lịch sử, xã hội,

văn hóa nước ta từ

năm 1975 đến hết thế

kỉ XX?

- Căn cứ vào hoàn

cảnh xã hội, lịch sử,

văn hóa, hãy giải

thích vì sao VHVN từ

năm 1975 đến hết thế

kỉ XX phải đổi mới?

GV nhận xét, bổ

sung

*Hoạt động 5:Tìm

hiểu chuyển biến và

những thành tựu ban

đầu của VHVN từ

năm 1975 đến hết thế

kỉ XX

- Hãy nêu những

thành tựu ban đầu

của VHVN từ năm

1975 đến hết thế kỉ

XX? ( ỏ các thể loại:

thơ, văn xuôi, kịch)

-Qua những thành

tựu đó, em có nhận

xét gì về VHVN từ

năm1975đến hết thế

kỉ XX ?

HS làm việc cá nhân, trả lời

HS khác bổ sung

HS làm việc cá nhân, trả lời

HS làm việc cá nhân, trả lời

II Vài nét khái quát về VHVN từ 1975 đến hết thế kỉ XX.

1 Hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa

-Với chiến thắng mùa xuân năm1975, lịch sử dân tộc ta mở ra một thời kì mới: thời kì độc lập, tự

do và thống nhất đất nước Tuy nhiên từ năm1975 đến năm1985, đất nước ta gặp những khó khăn, thử thách mới

-Từ năm 1986 với công cuộc đổi mới do Đảng đề xướng và lãnh đạo, kinh tế nước ta cũng từng bước chuyển sang nền kinh tế thị trường, văn hóa cũng có điều kiện tiếp xúc rộng rãi với nhiều nước trên thế giới Tất cả đã tạo điều kiện để văn học phát triển phù hợp với nguyện vọng của nhà văn và người đọc cũng như quy luật phát triển khách quan của nền văn học

2 Những chuyển biến và một số thành tựu ban đầu

- Thơ sau năm 1975 không tạo được sức lôi cuốn, hấp dẫn như ở giai đoạn trước Tuy nhiên, vẫn có những tác phẩm ít nhiều tạo được sự chú ý của người đọc

+ Chế Lan Viên từ lâu vẫn âm thầm đổi mới thơ

ca Những cây bút thời chống Mĩ cứu nước vẫn tiếp tục sáng tác, sung sức hơn cả là Xuân Quỳnh, Nguyễn Duy, Hữu Thỉnh, Thanh Thảo

-Thành tựu nổi bật của thơ ca giai đoạn này là

trường ca: Những người đi tới biển của Thanh

GV chốt lại ý Thảo, Đường tới thành phố của Hữu Thỉnh Một

số tập thơ có giá trị khi ra đời ít nhiều tạo được sự

chú ý: Tự hát của Xuân Quỳnh, Người đàn bà

ngồi đan của Ý Nhi, Thư mùa đông của Hữu

Thỉnh Những cây bút thơ thuộc thế hệ sau năm

1975 xuất hiện nhiều, đang từng bước tự khẳng

định mình như: Một chấm xanh của Phùng Khắc Bắc, Tiếng hát tháng giêng của Y Phương

- Văn xuôi sau năm 1975 có nhiều khởi sắc hơn thơ ca , một số cây bút bộc lộ ý thức muốn đổi mới cách viết về chiến tranh, cách tiếp cận hiện thực đời sống như Nguyễn Trọng Oánh, Thái Bá Lợi

Từ đầu những năm tám mươi, văn xuôi tạo được

sự chú ý của người đọc với những tác phẩm như:

Đứng trước biển của Nguyễn Mạnh Tuấn, Gặp

gỡ cuối năm của Nguyễn Khải, Mùa lá rụng trong vườn của Ma Văn Kháng

-Từ năm 1986, văn học chính thức bước vào chặng đường đổi mới Văn học gắn bó hơn, cập nhật hơn những vấn đề của đời sống hàng ngày + Phóng sự xuất hiện đề cập đến những vấn đề bức xúc của đời sống

+ Văn xuôi thực sự khởi sắc với những tập truyện

ngắn: Chiếc thuyền ngoài xa và Cỏ lau của Nguyễn Minh Châu, Tướng về hưu của Nguyễn Huy Thiệp; tiểu thuyết Bến không chồng của Dương Hướng, Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh; bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông của

Hoàng Phủ Ngọc Tường

+ Kịch nói sau năm 1975 phát triển mạnh mẽ Một số tác phẩm tạo được sự chú ý của khán giả

như Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang

Vũ, Mùa hè ở biển của Xuân Trình

+ Lí luận, nghiên cứu phê bình văn học cũng có

sự đổi mới Ngoài những cây bút có tên tuổi , đã xuất hiện một số cây bút trẻ có nhiều triển vọng

*Như vậy , từ sau năm 1975, nhất là từ 1986, VHVN từng bước chuyển sang giai đoạn mới

Văn học vận động theo hướng dân chủ hóa ,

mang tính nhân bản và nhân văn sâu sắc Đề tài,

chủ đề đa dạng; thủ pháp nghệ thuật phong phú;

cá tính sáng tạo của nhà văn được phát huy Cái mới của văn học giai đoạn này là tính chất hướng nội, đi vào hành trình tìm kiếm bên trong, quan tâm nhiều hơn tới số phận cá nhân trong

hoàn cảnh phức tạp,đờithường Bên cạnh đó, còn nảy sinh một vài xu hướng tiêu cực, những lúng túng, bất cập, những biểu hiện quá đà, thiếu lành mạnh

GV phát vấn:

-Nêu nhận xét chung

nhất, khái quát nhất

về VHVN từ năm

1945 đến hết thế kỉ

XX?

* GV chốt ý và cho

học sinh đọc lại ghi

nhớ SGK

HS xem phần ghi nhớ SGK trả lời

HS về học SGK

III Kết luận( ghi nhớ SGK).

4 Dặn dò:

- Học bài và làm bài tập phần luyện tập, trang 19

- Tìm đọc một số tác phẩm văn học giai đoạn này mà giáo viên đã giới thiệu

- Chuẩn bị bài mới: Nghị luận về một tư tưởng, đạo lý

5 Rút kinh nghiệm - Bổ sung: ………

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG - ĐẠO LÝ

3

-A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:

- Nắm được cách viết bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lý, trước hết là kỹ năng tìm hiểu

đề và lập dàn ý

- Có ý thức và khả năng tiếp thu những quan niệm đúng đắn và phê phán những quan niệm sai lầm về tư tưởng, đạo lý

B.Phương pháp giảng dạy:

- Tái hiện,thảo luận nhóm, phát vấn, gợi tìm

C.Phương tiện thực hiện:

- Sách giáo khoa, sách GV, bản thiết kế, phiếu tháo luận

D.Cách thức thực hiện:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Giới thiệu bài mới

4 Tiến hành tiết dạy:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

*Hoạt động 1:: GV

củng cố kiến thức đã

học cho HS:

- Cho đề bài:

1 Nghĩ về lối sống đẹp

của con người

2 Vai trò của lý tưởng

đối với thanh niên

trong thời đại mới

3 Tình bạn có cần cho

chúng ta?

HS quan sát và trả lời câu hỏi, từ đó nhớ lại các khái niệm đã học:

- Điểm chung:

NLXH bàn về tư tưởng, đạo lí

- Điểm riêng:

1.Lối sống đẹp 2.Vai trò của lí tưởng 3.Tình bạn

I.Ôn khái niệm : NLXH và nghị luận về

một tư tưởng, đạo lí 1.NLXH

2.Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí

Hãy chỉ ra điểm chung

và riêng trong các đề

bài trên?

*Hoạt động 2: GV

hướng dẫn HS tìm hiểu

đề và lập dàn ý dựa

trên ngữ liệu SGK

GV chia lớp thành 2

nhóm để thảo luận:

HS đọc ngữ liệu, lần lượt thảo luận các vấn

đề GV đưa ra:

Nhóm1:

-Câu thơ Tố Hữu nêu lên vấn đề gì?

-Thế nào là lối sống đẹp?

-Để sống đẹp cần rèn luyện những phẩm chất nào?

Nhóm2:

-Những thao tác lập luận cần được sử dụng trong đề bài trên?

- Tư liệu làm dẫn chứng thuộc lĩnh vực nào trong đời sống?

GV hướng dẫn HS rút

ra kết luận

HS ghi nhớ

II.Tìm hiểu đề và lập dàn ý:

1.Tìm hiểu đề:

a.Khảo sát ví dụ:

Đề: Anh (chị) hãy trả lời câu hỏi sau của nhà thơ Tố Hữu:

“Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn”

(Một khúc ca)

* Vấn đề NL: lối sống đẹp của con người -Sống đẹp: sống tích cực, có lí tưởng, có tâm hồn, có trí tuệ

-Để sống đẹp, cần:

+lí tưởng đúng đắn +tâm hồn lành mạnh +trí tuệ sáng suốt +hành động hướng thiện

* Thao tác lập luận +giải thích (sống đẹp là gì?) +phân tích (các khía cạnh sống đẹp) +chứng minh (nêu tấm gương người tốt) +bình luận (bàn về cách sống đẹp; phê phán lối sống ích kỉ)

-Dẫn chứng chủ yếu dùng tư liệu thực tế b.Các bước tìm hiểu đề:

- Xác định vấn đề cần nghị luận: tư tưởng, đạo lí được nêu

- Tìm luận điểm, luận cứ cho vấn đề cần nghị luận

- Dự kiến thao tác lập luận cho bài văn

GV đặt câu hỏi gợi ý:

-Giới thiệu vấn đề theo

cách nào?

-Sắp xếp các luận

điểm, luận cứ tìm được

theo trật tự thích hợp?

HS trả lời và tìm ra dàn bài cụ thể: 2.Lập dàn ý:a.Ví dụ:

Từ các ý tìm được trong phần (1.a), hãy lập dàn ý cho đề bài trên

* Dàn ý tham khảo:

- Mở bài:

+giới thiệu quan niệm sống đẹp +trích dẫn nguyên văn câu thơ Tố Hữu

- Thân bài:

+ Giải thích : sống đẹp + Phân tích:các khía cạnh biểu hiện lối sống đẹp (lí tưởng, tâm hồn, trí tuệ, hành động),có dẫn chứng minh hoạ

+ Phê phán lối sống cá nhân, thiếu ý chí,

-Ý nghĩa lối sống đẹp

và tác dụng giáo dục

của đề bài?

GV hướng dẫn rút ra

dàn bài chung HS ghi nhớ

nghị lực

+ Xác định phương hướng, biện pháp phấn đấu để có lối sống đẹp

- Kết bài:

+ Sống đẹp là chuẩn mực cao nhất trong nhân cách con người

+ Thế hệ trẻ cần phấn đấu rèn luyện, nâng cao nhân cách

b.Dàn bài chung:

Thường gồm 3 phần

- Mở bài: giới thiệu tư tưởng đạo lí cần bàn.

- Thân bài:

+ Giải thích tư tưởng đạo lí đó + Phân tích mặt đúng, bác bỏ mặt sai + Phương hướng phấn đấu

- Kết bài:

+ Ý nghĩa của tư tưởng, đạo lí trong đời sống

+ Rút ra bài học nhận thức và hành động về

tư tưởng đạo lí

*Hoạt động 3: GV cho

HS luyện tập để củng

cố kiến thức:

Bài 1: GV phát phiếu

trả lời trắc nghiệmcho

HS và kiểm tra khả

năng tiếp thu kiến thức

của HS qua phiếu trả

lời

Bài 2: GV có thể đặt ra

một số yêu cầu cụ thể

cho HS:

a.Lập dàn ý

b.Viết thành bài văn

nghị luận hoàn chỉnh

HS điền vào phiếu trả lời trắc nghiệm

HS chia nhóm thảo luận dàn ý

III.Luyện tập:

Bài tập 1/SGK/21-22 a.VĐNL: phẩm chất văn hóa trong mỗi con người

- Tên văn bản: Con người có văn hoá b.TTLL:

- Giải thích: văn hoá là gì? (đoạn 1)

- Phân tích: các khía cạnh văn hoá (đoạn 2)

- Bình luận: sự cần thiết phải có văn hoá (đoạn3)

c.Cách diễn đạt trong văn bản rất sinh động, lôi cuốn:

- Để giải thích, tác giả sử dụng một loạt câu hỏi tu từ gây chú ý cho người đọc

- Để phân tích và bình luận, tác giả trực tiếp đối thoại với người đọc, tạo quan hệ gần gũi, thẳng thắn

- Kết thúc văn bản, tác giả viện dẫn thơ Hi Lạp, vừa tóm lượt được các luận điểm, vừa tạo ấn tượng nhẹ nhàng, dễ nhớ

Bài 2/ SGK/22:

a.Dàn ý:

- Mở bài:

+ Vai trò lí tưởng trong đời sống con người + Có thể trích dẫn nguyên văn câu nói của Lep Tônxtôi

-GV cho HS chia nhóm

thảo luận dàn ý sau đó

định hướng trở lại để

HS viết thành bài văn

hoàn chỉnh

- GV kiểm tra, nhận

xét, cho điểm một số

bài làm của HS

HS tiếp tục hoàn chỉnh bài tập ở nhà

- Thân bài:

+ Giải thích: lí tưởng là gì?

+ Phân tích vai trò, giá trị của lí tưởng: Ngọn đèn chỉ đường, dẫn lối cho con người

Dẫn chứng: lí tưởng yêu nước của Hồ Chí

Minh.

+ Bình luận: Vì sao sống cần có lí tưởng? + Suy nghĩ của bản thân đối với ý kiến của nhà văn Từ đó, lựa chọn và phấn đấu cho lí tưởng sống

- Kết bài:

+ Lí tưởng là thước đo đánh giá con người + Nhắc nhở thế hệ trẻ biết sống vì lí tưởng

b Viết văn bản:

HS làm ở nhà

5 Củng cố - dặn dò

- Nắm vững các bước tìm hiểu đề và lập dàn ý

- Làm bài tập về nhà

- Chuẩn bị bài mới: Tuyên ngôn độc lập ( Hồ Chí Minh)

6 Rút kinh nghiệm - Bổ sung:

………