học sinh biết cách vận dụng vào lập các phương trình hóa học nhanh và chính xác Muốn nâng cao được hiệu quả của tiết dạy này thì giáo viên cần lấy thêm một số ví dụ về một số dạng phản ứ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỨC TRỌNG TRƯỜNG THCS HIỆP AN
GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾT 22 BÀI 16 “ LẬP PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC ”
Trang 2
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỨC TRỌNG
TRƯỜNG THCS HIỆP AN
GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾT 22 BÀI 16 “ LẬP PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC ”
Trang 3học sinh biết cách vận dụng vào lập các phương trình hóa học nhanh và chính xác Muốn nâng cao được hiệu quả của tiết dạy này thì giáo viên cần lấy thêm một số ví dụ về một số dạng phản ứng và hướng dẫn học sinh một số kĩ năng lập
phương
trình hóa học chủ yếu là kĩ năng cân bằng nhanh một phản ứng hóa học từ những phản ứng đơn giản đến phức tạp Chuẩn bị tốt một số kiến thức đã học có liên quan đến bài mới Giáo viên phải nắm bắt chính xác và đánh giá được mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh từ đó có thể tìm ra nguyên nhân và biện pháp khắc phục để tiết học mang lại hiệu quả hơn , đây cũng chính là nội dung chính trong giải pháp này
II/ THỰC TRẠNG
Trong thực tế giảng dạy môn hóa học 8 ở trường trung học cơ sở Hiệp An những năm qua tôi thấy tiết dạy này khó đối với giáo viên mặc dù giáo viên đã đưa ra những ví dụ của từng dạng phản ứng hóa học và hướng dẫn học sinh cách lập
phương trình nhưng học sinh vẫn vận dụng rất chậm Hơn nữa giáo viên phải thiết kế tiết dạy trên lớp trong thời gian khống chế 45 phút mà khi lập phương trình hóa học phải tiến hành theo trình tự sách giáo khoa đưa ra nếu giáo viên không đầu tư thêm thì học sinh sẽ không thể hiểu và vận dụng lập được các phương trình hóa học trong chương trình THCS
Ngoài ra nhà trường cũng chưa bố trí tiết dạy phụ đạo cho học sinh yếu môn hóa 8nên chưa củng cố thêm được kiến thức cho học sinh
Về phía học sinh chưa thường xuyên ôn tập kiến thức cũ mà trong môn hóa học 8 có nhiều kiến thức cũ liên quan đến kiến thức mới Một số học sinh ỉ lại , lười suy nghĩ , trong giờ học không tập trung , không học bài và làm bài trước khi đến lớp làm cho kiến thức bị thiếu hụt Mặt khác học sinh cũng chưa tích cực chủ động sáng tạo , rèn luyện khả năng tư duy , trong tổng số học sinh của một lớp có đến một nửa là con em dân tộc tây nguyên nên khả năng tiếp thu kiến thức còn rất
hạn chế , còn thụ động trong học tập
Thực tế những năm đầu khi dạy bài này tôi thu được kết quả rất thấp trong một lớp chỉ 1/4 số học sinh là biết vận dụng lập phương trình hóa học Từ kết quả trên tôi đã trăn trở để tìm ra những biện pháp giúp học sinh có thể hiểu được bài và biếtvận dụng vào lập được các phương trình hóa học giới hạn trong chương trình trung học cơ sở và đây cũng là điều mong muốn của tôi
III/ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
A/ Giải pháp :để nâng cao được hiệu quả của tiết dạy “ lập phương trình hóa học
tôi có những giải pháp sau :
1/ Thu thập kiến thức về một số dạng phản ứng
2/ Dặn dò học sinh ở tiết học trước ôn tập thật kĩ những kiến thức cũ liên quan để giúp
học sinh lập phương trình hóa học ở bước 1 nhanh và chính xác
3/ Thiết kế giáo án sao cho phù hợp : lấy những ví dụ về một số dạng phản ứng hóa học và hướng dẫn học sinh cách lập phương trình hóa học từ những phản ứng đơn giản đến phức tạp , rèn kĩ năng cho học sinh nhận biết và lập nhanh ,chính xác các phương trình hóa học
4/ Đánh giá việc nắm bắt kiến thức của tiết học thông qua bài tập đánh giá cuối tiết dạy để rút kinh nghiệm
B/ Tổ chức thực hiện
Từ năm học 2004-2005 tôi đã tiến hành giảng dạy theo giải pháp này và mỗi năm tôi lại thu được kết quả khả quan hơn Giải pháp được tiến hành như sau :
1/ Thu thập kiến thức phục vụ cho tiết dạy : Giáo viên phải nắm chắc được những
kiến thức cần truyền thụ cho học sinh để tiết dạy mang lại hiệu quả hơn , học sinh hiểu bài và biết vận dụng lập được các phương trình hóa học Nếu giáo viên chỉ nghiên cứu sách giáo khoa và sách giáo viên thì chưa đủ để truyền thụ kiến thức cho học sinh hiểu bài mà giáo viên cần phải nghiên cứu thêm một số sách tham khảo :
-Tài liệu : Bài tập nâng cao hóa học 8 của nhà xuất bản giáo dục do Nguyễn Xuân Trường biên soạn
Trong sách này hướng dẫn cách cân bằng một phương trình hóa học nhanh và chính xác
-Tài liệu : Nắm vững kiến thức , rèn luyện kĩ năng hóa học 8 của nhà xuất bản giáo dục do Từ Vọng Nghi chủ biên
Trong sách này hướng dẫn cách cân bằng và kiểm tra số nguyên tử ở 2 vế trước và sau phản ứng Sách tham khảo sẽ giúp GV có những kiến
thức để dạy tiết học này tốt hơn
Dặn dò cuối tiết học sẽ giúp giáo viên nhắc nhở những kiến thức học sinh cần ôn lại
2/ Dặn dò học sinh những kiến thức đã học liên quan đến bài mới để học sinh dễ
dàng thực hiện ở bước 1 và không bị sai ở bước 2:
- Học thuộc kí hiệu hóa học của các nguyên tố ,và viết đúng các kí hiệu
hóa học để có thể viết đúng các kí hiệu hóa học trong các CTHH
-Phải nắm vững kiến thức về cách lập công thức hóa học của đơn chất kim loại và phi
Trang 4là : Thông thường gạch chéo hóa trị a,b sẽ ra chỉ số x = b ; y = a ; Aa
x Bb y
Đặc biệt : khi hóa trị bằng nhau a = b chỉ số đều bằng 1 (khỏi ghi )
hóa học
Ở bài phản ứng hóa học phải ôn lại cách ghi phương trình chữ của phản ứng xác định được chất tham gia và sản phẩm tạo thành để khi khi lập phương trình hóa học có thể thực hiện bước 1 dễ dàng
Phần chuẩn bị chu đáo rồi thì phần thiết kế giáo án cũng cần phải có chấtlượng vì nó mang lại hiệu quả cao trong tiết dạy và nó đóng góp một phần
kháquan trọng trong giải pháp này
3/ Thiết kế giáo án và phần bài tập đánh giá
Muốn tiết học mang lại hiệu quả ngoài sự chuẩn bị của học sinh chu đáo thì giáo viên phải thiết kế được giáo án tốt , muốn vậy trong tiết học này giáo viên cần chú ý đưa ra các ví dụ và hướng dẫn thật kĩ và rèn cho học sinh kĩ năng lập nhanh một phương trình hóa học từ đó yêu cầu
học sinh rút ra từng điểm lưu ý về từng dạng khi lập phương trình hóa học Các kiếnthức đưa ra trong giáo án phải đi theo kiểu qui nạp từ đơn giản đến phức tạp thì họcsinh mới hiểu bài
Mục đích của việc đưa ra bài tập đánh giá nhằm giúp giáo viên nắm bắt được khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh , nên phần bài tập đánh giá cần đúng trọng tâm , có phần nâng cao giành cho học sinh khá giỏi và có biểu điểm rõ ràng Sau đây là giáo án cụ thể và phần bài tập đánh giá
Tuần 11
Tiết 22 Bài 16 : PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC (t1)
I Mục tiêu ; Học xong tiết học này học sinh có thể :
1.Kiến thức :
-Biết được phương trình hóa học dùng để biểu diễn phản ứng hoá học gồm CTHH của các chất phản ứng và sản phẩm với các hệ số thích hợp
Trang 5
- Biết cách lập PTHH khi biết các chất phản ứng và sản phẩm
2.Kĩ năng : Tiếp tục rèn luyện kĩ năng viết KHHH, CTHH , kĩ năng lập PTHH
II Chuẩn bị
1/ Đồ dùng
* Gv: tranh vẽ hình 2.5 SGK/ 48, bảng phụ
* Hs: ôn tập về cách lập CTHH,phản ứng hóa học , chuẩn bị bài mới
2/ Phương pháp dạy học chủ yếu : Trực quan, hoạt động hợp tácnhóm, đàm thoại
tìm tòi
III Các hoạt động dạy và học
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: phát biểu nội dung định luật BTKL, giải thích và viết biểu biểu thức của
định luật khi cho phản ứng kim loại natri với oxi tạo thành natri oxít (Na2O)
3 Bài mới: Để biểu diễn ngắn gọn tên chất người ta dùng gì ? để biểu diễn ngắn
gọn phản ứng hoá học người ta dùng PTHH Vậy cách lập PTHH như thế nào?
Trang 6
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG GHI
Hoạt động 1: tìm hiểu về
phương trình hoá học
Gv ghi VD1 lên bảng
Yêu cầu HS đọc VD1, nêu yêu
cầu của VD 1
Gv hướng dẫn HS lập PTHH
theo các bước :
Bước 1:
Hãy viết phương trình chữ của
PƯHH vào bảng con
Gv nhận xét
Thay tên các chất bằng CTHH?
Hướng dẫn HS cách viết dấu
mũi tên?
Vì sao phải viết dấu mũi tên
như thế này ta thực hiện bước 2
để trả lời
Bước 2 :Yêu cầu HS nhận xét
số nguyên tử H và O ở 2 vế của
phản ứng ?
Nhắc lại bản chất của PƯHH
Vậy để cho số nguyên tử O ở 2
vế bằng nhau ta làm như thế
nào?
Gv treo sơ đồ hình vẽ SGK/55
Hs viết PTHH chữ vàobảng con
Thay tên các chấtbằng CTHH
Lớp nhận xét
Số nguyên tử H bằngnhau còn số nguyên tử
O vế trái 20 mà bênphải có 10
Trong PƯHH nguyêntử được bảo toàn
Cân nghiêng về bêntrái, vì bên trái có 20
I Lập phương trình hoá học
1 Phương trình hoá học
VD 1: lập phương trình hóa học của phản ứng giữa khí hiđrô và khí oxi
Khí hiđrô + khí oxi →nước
H2 + O2 > H2O
Trang 7
giới thiệu về hình vẽ a , yêu cầu
HS cho biết cân nghiêng về phía
nào? Vì sao?
H a bên trái 20 mà bên phải có
10 ta thêm hệ số 2 vào trước
công thức hóa học của H2O
Hướng dẫn HS cách đặt hệ sốá 2
trước H2O , khi đặt hệ số 2 trước
CTHH của H2O ta được phản
ứng hóa học biểu diễn như hình
b
HS quan sát hình b: cân nghiêng
về phía nào? Vì sao? Vậy phải
làm như thế nào ?
thêm vào bên trái 2 H tức là
thêm hệ số 2 vào trước CTHH
của H2 ta có pư hh biểu diễn như
hình c
Hình c cho biết điều gì? Vì sao ?
Bước 3 ; Gv hướng dẫn HS cách
thay dấu mũi tên?
Gv lấy VD2 yêu cầu HS cá
nhân thực hiện lập PTHH theo 3
bước gv đã hướng dẫn , 1 HS
lên bảng lập
Yêu cầu các HS khác nhận xét
Gv nhận xét
Vậy PTHH biểu diễn gì ?
PTHH có gì khác so với sơ đồ
phản ứng
Hoạt động 2: tìm hiểu về các
bước lập phương trình hoá học
và một số diểm lưu ý
Qua 2 VD hãy rút ra các bước
mà bên phải có 10
Cân nghiêng về bêntrái, Vì bên phải có 4
H mà bên trái chỉ có 2
H
Thêm vào bên trái 2 H
Cân đã thăng bằng vìsố nguyên tử O và H ở
2 vế đã bằng nhau
1 HS lên bảng lậpPTHH của VD2
Lớp nhận xét
biểu diễn ngắn gọnPƯHH
nêu điểm khác nhaugiữa sơ đồ PƯ vàPTHH
hs rút ra các bước lậpPTHH
2H2 + O2 →2H2O
VD2: Lập phương trình hóahọc của phản ứng giữa kimloại sắt với khí oxi tạo raoxít sắt từ (Fe3O4)
Kl sắt + Khí oxi
oxít sắt từ
Fe + O2 > Fe3O4 3Fe + 2O2 Fe3O4
Kết luận: PTHH biểu diễn
ngắn gọn PƯHH
2 Các bước lập PTHH
a Viết sơ đồ của phản ứng :
Trang 8lập PTHH
Gv nhận xét , chốt lại các bước
tiến hành
Gv hướng dẫn HS một số chú ý
để tránh viết sai hệ số, chỉ số ;
Gv lấy Vd về một số dạng phản
ứng , hướng dẫn hs cách thực
hiện và rút điểm lưu ý
Hãy rút ra điểm lưu ý qua VD2
trên
GV lấy VD 3 : yêu cầu hs nhận
xét về số nguyên tử của mỗi
nguyên tố ở 2 vế yêu cầu HS
cá nhân lập PTHH, 1 hs lên bảng
Gv nhận xét
điểm lưu ý ở Vd 3 dạng 1 :
Một số phản ứng số nguyên tử ở
2 vế đã bằng nhau chỉ cần thay
dấu > bằng dấu
Gv ghi VD 4 : yêu cầu hs lấy
bảng con lập PTHH, 1 hs lên
bảng lập
Gv gợi ý cho học sinh nhận xét
về nhóm nguyên tử AgNO3 Vậy
cách thực hiện như thế nào ?
GV nhận xét
học sinh rút ra điểm lưu ý khi
cân bằng loại phản ứng có nhóm
nguyên tử Dạng 2 : Trong
3Fe+2O2 Fe3O4
Hệ số Chỉ số (chỉ 2phân ( chỉ 2 tử O 2) nguyên tử O
không vì sắt là kimloại , hạt hợp thành lànguyên tử , khí oxi làphi kim hạt hợp thànhthường là phân tử viết sai CTHH
1 HS lên bảng lập →
lớp nhận xét
Số nguyên tử S và O ở
2 vế đã bằng nhaukhông cần thêm hệ sốTrước khi cân bằngphải kiểm tra sốnguyên tử của mỗinguyên tố ở 2 vế
hs lấy bảng con lập PTHH ở VD 4, 1 hs lênbảng lập
ở vế trái có 2 nhóm
NO3 mà vế phải chỉ có
1 nhóm
ta thêm hệ số 2 trước AgNO3 và hệ số 2 vào trước Ag để cân bằng số nguyên tử
Lớp nhận xét
gồm CTHH của các chấtphản ứng và sản phẩm
b Cân bằng số nguyên tửcủa mỗi nguyên tố : Tìm hệsố thích hợp đặt vào trướccác CT
VD 3 :hãy Lập PTHH của
Pứ
S + O2 > SO2
S + O2 SO2
VD 4 : hãy lập phương trình
hóa học của phản ứng
Cu + AgNO3 >
Cu(NO3)2 + Ag
Cu + 2AgNO3 Cu(NO3)2 + 2Ag -Nếu trong công thức Hóahọc có nhóm nguyên tử(CO3 ,SO4 ,NO3 , OH )thìxem cả nhóm như 1 đơn vị
Trang 9công thức hóa học có nhóm
nguyên tử
Gv ghi Vd 5 : yêu cầu hs thực
hiện lập PTHH :
Gv hướng dẫn Hs
Hãy Nx số nguyên tử của Al, O
ở 2 vế ? số nguyên tử O trong O2
là chẵn còn số nguyên tử O trong
Al2O3 là số lẻ nên đặt hệ số 2
trước công thức Al2O3
Tiếp theo để cân bằng số
nguyên tử O và Al ta làm như
thế nào ?
Yêu cầu hs rút ra kết luận với
dạng PTHH này khi cân bằng ?
(áp dụng trong trường hợp nào ?
cách thực hiện )
dạng 3 : “ chẵn lẻ ”
Gv treo bảng phụ ghi : cho các
sơ đồ phản ứng
Hãy nhận xét về các PƯ trên
Vậy ta làm như thế nào ?
Gv yêu cầu hs cân bằng pứ ở câu
a,b rồi lấy kết quả (hệ số) điền
vào pứ giống nhau
HS nhận xét sốnguyên tử O 1 bên 2, 1bên 3
đặt hệ số 3 trước công thức O2 và hệ số 4 trước công thức Al Dạng này áp dụng trong trường hợp số nguyên tử của một số nguyên tố một bên chẵn , một bên lẻ , đặt hệ số 2 trước công thứccó số nguyên tử lẻ , sau đó tìm các hệ số còn lại
NX:phản ứng (a) giốngvới pứ(c) và(b) giốngvới (d)về số nguyên tửnên cân bằng pứ (a)và (b) rồi lấy kết quả(hệ số)điền vào pứgiống nhau
a/4Na + O22Na2Ob/ Fe2O3 + 3H2SO4
để cân bằng
VD 5 : Hãy lập PTHH củaphản ứng : Nhôm + oxi →
nhôm oxít
Al + O2 > Al2O3
4 Al + 3O2 → 2Al2O3
Trang 10Hoạt động 3: vận dụng lập
phương trình hoá học
Gv treo bảng phụ ghi : cho các
sơ đồ phản ứng :
a/ Ba + O2 > BaO
b/ MgCO3 >MgO +CO2
c/ Fe + Cl2 >FeCl3
d/Al+FeSO4 >Al2(SO4)3+ Fe
hãy lập PTHH của các phản ứng
trên
Yêu cầu HS hoạt động nhóm
làm làm bảng nhóm lập các
PTHH trên , yêu cầu đại diện 2
nhóm lên dán kết quả, Gv nhận
xét
Fe2(SO4)3+3H2O
Ta điền các hệ số vào
p ứ c, d c/ 4K + O22K2Od/ Al2O3+3H2SO4
Al2(SO4)3 + 3H2O
HS hoạt động nhómlàm làm bảng nhómlập các PTHH
2 nhóm lên dán kếtquả ,
Các nhóm khác nhậnxét
3 Vận dụng
a/2Ba+O22BaOb/MgCO3MgO+CO2
c/2Fe+3Cl22FeCl3
d/2Al+3FeSO4Al2(SO4)3+ 3Fe
IV/ Củng cố: Gv treo bảng phụ ghi đề bài tập đánh giá Gv yêu cầu mỗi học sinh lấy
ra 1 tờ giấy và làm bài tập đánh giá vào trong 7 phút
4 (3đ) FeCl3 + KOH > Fe(OH)3 + KCl
Gv thu bài rồi cho HS chấm chéo bài sau khi đã gọi 4 học sinh lên bảng sửa Gvtuyên dương những học sinh đạt điểm cao và nhắc nhở , những học sinh điểm còn thấpđộng viên các em cố gắng xem lại bài kĩ , chỗ nào không hiểu thì hỏi lại giáo viên
Gv hướng dẫn Hs làm bài tập 7/ SGK :
a/ viết đủ CTHH của chất tham gia và sản phẩm mới thêm hệ số vào vế phải sảnphẩm tạo thành có nguyên tố Cu và O mà vế trái mới biết 1 chất tham gia là Cu vậy chất thay vào dấu ? là chất nào ? (oxi)
c/ Chất tham gia gồm có CaO và HNO3 còn sản phẩm tạo thành mới có
Ca(NO3)2 vậy còn 1 chất nữa là gì ? ( chất có chứa 2 nguyên tố H và O là H2O )
* Dặn dò: Học ôn toàn bộ kiến thức của C.II đã học và học bài 16 : Cách lập PTHHvận dụng làm bt 1-7 / 58 SGK yêu cầu 1 Chuẩn bị phần IV của bài 16 : Ý nghĩa củaPTHH (cân bằng nhanh 1 phản ứng hóa học , từ hệ số suy ra tỉ lệ số nguyên tử , số phântử của các chất trong phương trình
V/ Nhận xét – Rút kinh nghiệm
C/ Kết quả giải pháp : Với giải pháp trên tôi đã thu được kết quả sau đây:
Bảng kết quả nắm bắt kiến thức của học sinh thông qua bài tập đánh giá cuối tiết họccủa học sinh lớp 8 năm học 2007-2008 và năm học 2008- 2009 như sau :
PHẦN III : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc lập phương trình hóa học phù hợp với trình độ nhận thức chung của học sinh lớp 8 mà tôi đã áp dụng vàogiảng dạy và đã thu được kết quả nhất định (ban đầu khi mới giảng dạy chỉ một số học sinh lập được PTHH thì sau khi áp dụng giải pháp này vào tiết dạy và tôi đã thu được kết quả khả quan hơn) Để tiết học “ lập Phương trình hóa học có hiệu quả thì trước
tiên Gv phải thu thập thêm tư liệu phục vụ cho tiết dạy , nhắc nhở học sinh ôn tập
những kiến thức cũ đã học có liên quan đến bài mới và sau đó giáo viên phải thiết kế giáo án hợp lí : hướng dẫn , rèn kĩ năng cho học sinhlập nhanh một phương trình hóa học chủ yếu là cân bằng nhanh 1 phản ứng hóa học và cuối cùng giáo viên nên giành thời gian cho phần bài tập đánh giá cuối tiết học HS muốn cân bằng nhanh và chính xác sau khi được sự hướng dẫn của Gv đòi hỏi các em phải tự giác vận dụng thường xuyên , linh hoạt khi cân bằng các phương trình hóa học đến khi nhuần nhuyễn thì có thể tính nhẩm nhanh
Giáo viên muốn học sinh hiểu được bài và biết cách vận dụng kiến thức để giải bài tập
Trang 11thì trong từng tiết dạy phải có sự đầu tư và khi có sự đầu tư thì mới nghiền ngẫm sẽthấy điểm khó , điểm hay trong từng tiết dạy Giáo viên phải nắm bắt được chínhxác các kiến vận thức của bài học thì thì khi truyền thụ học sinh mới có thể tiếp thuvà vận dụng được các kiến thức đó và sẽ giúp cho học sinh học tập ngày càng tiến bộ,ngoài ra nó còn giúp các em thêm yêu thích bộ môn Trên đây là một số biện phápmà tôi đã áp dụng giảng dạy trong năm học 2008-2009 tuy nhiên do kinh nghiệm cònhạn chế nên các giải pháp đưa ra chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót ,rất mong được sự góp ý từ đồng nghiệp để tôi có thể sửa chữa bổ sung nhằm nângcao hiệu quả của tiết dạy
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT
- Hiệp An ngày 18 tháng 11 năm 2008 - Người viết giải pháp -
Trang 13lập nhanh một phương trình hóa học chủ yếu là cân bằng nhanh 1 phảnứng hóa học và cuối cùng giáo viên nên giành thời gian cho phần bài tậpđánh giá cuối tiết học HS muốn cân bằng nhanh và chính xác sau khi đượcsự hướng dẫn của Gv đòi hỏi các em phải tự giác vận dụng thường xuyên ,linh hoạt khi cân bằng các phương trình hóa học đến khi nhuần nhuyễn thìcó thể tính nhẩm nhanh
Giáo viên muốn học sinh hiểu được bài và biết cách vận dụng kiến thứcđể giải bài tập thì trong từng tiết dạy phải có sự đầu tư và khi có sự đầu tưthì mới nghiền ngẫm sẽ thấy điểm khó , hay trong từng tiết dạy Giáo viênphải nắm bắt được chính xác các kiến thức của bài học thì khi truyền thụhọc sinh mới có thể tiếp thu và vận dụng được các kiến thức đó và sẽgiúp cho học sinh học tập ngày càng tiến bộ ,ngoài ra nó còn giúyp các
em thêm yêu thích bộ môn Trên đây là giải pháp giúp tôi giảng dạy cóhiệu quả hơn tuy nhiên do kinh nghiệm còn hạn chế nên các giải pháp đưa
ra chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót , rất mong được sự góp
ý từ đồng nghiệp để tôi có thể sửa chữa bổ sung nhằm nâng cao hiệu quảcủa tiết dạy
Gv thu bài rồi cho HS chấm chéo bài sau khi đã gọi 4 học sinh lên bảng
Trang 14sửa Gv tuyên dương những học sinh đạt điểm cao và nhắc nhở , nhữnghọc sinh điểm còn thấp động viên các em cố gắng xem lại bài kĩ , chỗ nàokhông hiểu thì hỏi lại giáo viên
Gv hướng dẫn Hs làm bài tập 7/ SGK :
a/ viết đủ CTHH của chất tham gia và sản phẩm mới thêm hệ số vào vế phải sản phẩm tạo thành có nguyên tố Cu và O mà vế trái mới biết 1 chất tham gia là Cu vậy chất thay vào dấu ? là chất nào ? (oxi) c/ Chất tham gia gồm có CaO và HNO3 còn sản phẩm tạo thành mới có Ca(NO3)2 vậy còn 1 chất nữa là gì ? ( chất có chứa 2 nguyên tố H và O là H2O )
* Dặn dò: Học ôn toàn bộ kiến thức của C.II và học bài 22, làm bt 1-7 /
58 SGK yêu cầu 1 Chuẩn bị phần IV của bài
V/ Nhận xét – rút kinh nghiệm
C/ Kết quả giải pháp : Với giải pháp trên tôi đã thu được kết quả sau đây:
Bảng kết quả nắm bắt kiến thức của học sinh thông qua bài tập đánh giá cuối tiết học của học sinh lớp 8 năm
Giải pháp hữu ích :
RÈN KĨ NĂNG GIÚP HỌC SINH LỚP 8 LẬP NHANH
MỘT PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC
PHẦN I : MỞ ĐẦU
Nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người có tri thức và biết vận dụng tri thức đó vào thực tế cuộc sống Mặt khác nhằm thực hiện cuộc vận động hai không với bốn nội dung của bộ giáo dục đòi hỏi giáo viên và học sinh phải dạy thực chất và học thực chất Song song với vấn đề trên thì học sinh phải nhanh chóng
Trang 15tiếp cận được phương pháp dạy học mới đang được triển khai và hiện hành, đó là “ học sinh học theo hướng tích cực , độc lập sáng tạo để lĩnh hội , vận dụng kiến thức” Thực tế khi học môn hóa học 8 đặc biệt là khi học bài 17 sách giáo khoa lớp 8 “lập phương trình hóa học ’’ thì nhiều em sau khi học xong bài này vẫn lúng chưa biết làm thế nào để lập được các phương trình hóa học , hoặc một số biết lập nhưng vẫn rất chậm nên đâylà một nội dung khó đối với học sinh và cũng là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng bộ môn ,
Giải pháp này nhằm giúp cho học sinh nắm vững cách lập một
phương trình hóa học ” mà ở chương trình trung học cơ sở các em hay gặp và cũng nhằm nâng cao chất lượng bộ môn , ngoài ra nó còn tạo hứng thú say mê cho học sinh với môn học từ đó tạo tiền đề cho học sinh tiếp tục học những kiến thức tiếp theo của môn hóa học , chính vì vậy để dạy tốt tiết học này đòi hỏi giáo viên cần tìm tòi soạn giảng như thế nào để học sinh tiếp thu kiến thức và biết vận dụng để lập được các phương trình hóa học trong chương trình trung học cơ sở
Qua thực tế giảng dạy tôi thấy tiết dạy này khó , nội dung kiến thức trong sách giáo khoa đưa ra thì đa số học sinh không thể vận dụng được các phương trình hóa học hoặc một số nếu vận dụng được thì cũng rất chậm , nên tôi đã suy nghĩ và viết giải pháp này vận dụng vào thực tiễn giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả tiết dạy này và tôi đã áp dụng giảng dạy cho học sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Hiệp An từ năm 2004-2005 đến nay và đã thu được kết quả cao hơn
PHẦN II : NỘI DUNG
I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Giải pháp này nhằm giúp giáo viên thiết kế tiết 22 bài 17 “ Lập phương trình hóa học ” để giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn (vì kiến thức của bài này liên quan rất nhiều đến những kiến thức tiếp theo của chương trình hóahọc ) và cũng nhằm giúp học sinh biết cách vận dụng vào lập các phươngtrình nhanh và chính xác
Muốn nâng cao được hiệu quả của tiết dạy này thì giáo viên cần lấy thêm một số ví dụ về một số dạng phản ứng và hướng dẫn học sinh một số
kĩ năng lập phương trình hóa học chủ yếu là kĩ năng cân bằng nhanh một phản ứng hóa học từ những phản ứng đơn giản đến phức tạp Chuẩn bị tốtmột số kiến thức đã học có liên quan đến bài mới giáo viên phải nắm bắt
Trang 16chính xác và đánh giá được mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh từ đó có thể tìm ra nguyên nhân và biện pháp khắc phục để tiết học mang lại hiệu quả hơn dây cũng chính là nội dung chính trong giải pháp này
II/ THỰC TRẠNG
Trong thực tế giảng dạy môn hóa học 8 ở trường trung học
cơ sở Hiệp An những năm qua tôi thấy tiết dạy này khó đối với giáo viên mặc dù giáo viên đã đưa ra những ví dụ của từng dạng phản ứng hóa học và hướng dẫn học sinh cách lập phương trình nhưng học sinh vẫn vận dụng rất chậm Hơn nữa giáo viên phải thiết kế tiết dạy trên lớp trong thời gian khống chế 45 phút mà khi lập phương trình hóa học phải tiến hành theo trình tự sách giáo khoa đưa ra nếu giáo viên không đầu tư thêm thì học sinh sẽ không thể vận dụng lập được các phương trình hóa học trong chương trình THCS
Ngoài ra nhà trường cũng chưa bố trí tiết dạy phụ đạo cho học sinh yếu môn hóa 8 nên cũng chưa củng cố thêm được kiến thức cho học sinh
Về phía học sinh chưa thường xuyên ôn tập kiến thức cũ mà trong môn hóa học 8 có nhiều kiến thức cũ liên quan đến kiến thức mới Một số học sinh ỉ lại , lười suy nghĩ , trong giờ học không tập trung , không học bài và làm bài trước khi đến lớp làm cho kiến thức bị thiếu hụt Mặt khác học sinh cũng chưa tích cực chủ động sáng tạo , rèn luyện khảnăng tư duy , trong tổng số học sinh của một lớp có đến một nửa là con em đồng bào dân tộc ít người nên khả năng tiếp thu kiến thức còn rất hạn chế , còn thụ động trong học tập
Thực tế những năm đầu khi dạy bài này tôi thu được kết quả rất thấp trong một lớp
chỉ 1/4 số học sinh là biết vận dụng lập phương trình hóa học Từ kết quả trên tôi đã băn khoăn suy nghĩ về cách thiết kế giáo án và giảng dạy tiết này như thế nào để học sinh có thể hiểu được bài và biết vận dụng vào lập được các phương trình hóa học giới hạn trong chương trình trung học cơ sở và đây cũng là điều mong muốn của tôi
III/ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
A/ Giải pháp :để nâng cao được hiệu quả của tiết dạy “ lập phương trình hóa học tôi có những giải pháp sau :
1/ Thu thập kiến thức về một số dạng phản ứng