- Soi cổ tử cung sẽ phân biệt được các hình thái tổn thương khác nhau như: ổ viêm, chấm đỏ, đảo tuyến, hình ảnh đêm sao, lugol nham nhở hoặc đám xuất huyết dưới biểu mô ở người đã mãn ki
Trang 1CÁC TỔN THƯƠNG CỔ TỬ CUNG
(Kỳ 2)
2.1 Các tổn thương lành tính cổ tử cung
2.1.1 Các tổn thương viêm:
- Triệu chứng LS: viêm âm đạo và cổ tử cung là ra khí hư, có thể kèm
theo ngứa, đau khi giao hợp hoặc ra ít máu
- Soi tươi hoặc cấy khí hư có thể tìm được nguyên nhân gây bệnh:
nấm, trichomonas, gardrenella
- Soi cổ tử cung sẽ phân biệt được các hình thái tổn thương khác nhau như:
ổ viêm, chấm đỏ, đảo tuyến, hình ảnh đêm sao, lugol nham nhở hoặc đám xuất
huyết dưới biểu mô ở người đã mãn kinh
- Giải phẫu bệnh: Tổn thương viêm: trên tiêu bản thấy biểu mô phủ bị
mất hoặc bị huỷ hoại để trơ lớp đệm với sự lắng đọng tơ huyết và bạch cầu đa
nhân
- Điều trị theo nguyên nhân
2.1.2 Lộ tuyến cổ tử cung:
Trang 2Là tình trạng biểu mô trụ cổ trong lan xuống hoặc lộ ra ở phần ngoài
cổ tử cung, nơi bình thường chỉ có biểu mô lát tầng
- Lộ tuyến bẩm sinh: không do sang chán và viêm
- Lộ tuyến mắc phải: do sang chấn, viêm nhiễm, nội tiết ostrogen
tăng
* Triệu chứng LS: ra khí hư nhầy, đục , vàng
Đặt mỏ vit: mất biểu mô lát tầng nhẵn bóng Trên
diện mất biểu mô lát thấy có nhiều nụ nhỏ, thẫm màu
Soi cổ tử cung sau khi bôi axit axetic 3%, các tuyến
như “ chùm nho”, lugol (-)
* Giải phẫu bệnh lý:
- Lộ tuyến cổ tử cung: trên tiêu bản thấy các tuyến hình ống, các tế
bào trụ cao, chế nhầy, nhân và tế bào đều nhau đôi khi còn thấy các tế bào dự trữ
- Lộ tuyến và dị sản: trên tiêu bản ngoài các tuyến còn thấy liên bào
gai nằm sâu vào lớp đệm, liên bào mới sinh này còn non, đều nhau và ưa bazơ
Một vài nơi còn thấy một phần hợp bởi liên bào trụ, phần khác là liên bào gai
Trang 3- Polyp cổ tử cung: được lợp bởi tế bào trụ cao, chế nhầy dạng tế bào
cổ trong bao quanh một khối là tổ chức liên kết hoặc chế nhầy
* Phiến đồ AĐ- CTC: những biểu hiện lành tính
- Phân loại theo Papanicolaou (PAP) do Papanicolaou và Traut đề ra từ
năm 1943 và chia tế bào ra thành 5 nhóm
- PAP I: tế bào hoàn toàn bình thường
- PAP II: tế bào bình thường, xen kẽ có 1 số tế bào nhân hơi to đều và
nhiều bạch cầu
- Phân loại theo hệ thống Bethesda:
+ Bình thường
+ Các thay đổi biểu mô lành tính
Điều trị: - Chống viêm trước khi diệt tuyến
- Diệt tuyến bằng hoá chất, đốt nhiệt, điện đốt lạnh, đốt
laser
Cụ thể:
Trang 4- Lộ tuyến + tái tạo gần hết : có nhiễm khuẩn, có thai hay
uống thuốc tránh thai: điều trị chống viêm sẽ tự khỏi
- Lộ tuyến rộng, nhiều di chứng: đốt diệt tuyến
- Lộ tuyến không có tái tạo : đốt diệt tuyến
- Lộ tuyến có tái tạo không điển hình : dựa vào tế bào học
và sinh thiết để điều trị
- Lộ tuyến tái phát, CTC rách nhiều: khoét chóp hoặc cắt
cụt CTC
Cần điều trị tích cực , triệt để đề phòng các tổn thương
nghi ngờ CTC
2.1.3 Tái tạo lành tính cổ tử cung
- Vùng tái tạo là vùng lộ tuyến cũ trong đó biểu mô lát tầng ở cổ ngoài lan
vào lấn át và che phủ các tuyến gọi là sự tái tạo của biểu mô lát hay biểu mô hoá
phục hồi theo hai cơ chế khác nhau:
+ Sự tái tạo biểu mô lát bò vào phủ lên biểu mô trụ
+ Sự tái tạo biểu mô do loạn sản từ những tế bào dự trữ của biểu
mô trụ
Trang 5- Quá trình tái tạo có thể xẩy ra nhanh chóng và thuận lợi nếu được
chống viêm và đốt diệt tuyến, sau đó biểu mô lát lấn át hoàn toàn biểu mô trụ,
quá trình tái tạo hoàn thành, cổ tử cung trở lại bình thường, bắt màu lugol
đều
Quá trình tái tạo diễn ra trong 1 thời gian kéo dài với điều kiện không
thuận lợi (viêm nhiễm, đốt còn sót nhiều tuyến, biến động nội tiết), biểu mô lát
không lấn át được hoàn toàn biểu mô trụ
Những di chứng lành tính (sự tái tạo điển hình): cửa tuyến, đảo tuyến(một
hoặc nhiều miệng tuyến bị biểu mô lát bao xung quanh , không phủ lên trên, tiếp
tục chế tiết), nang Naboth (do các đám tuyến bị biểu mô lát phủ lên nhưng không
bị diệt, tiếp tục chế tiết nhầy tạo các nang tuyến)