Triệu chứng học đại tràng (Kỳ 2) potx

Biểu hiện lâm sàng đại tràng xem bài triệu chứng học của ruột non.. Thăm dò cận lâm sàng đại tràng: + Xét nghiệm phân: - Hoá học: xác định các thành phần nước, điện giải, các axit, thà

Triệu chứng học đại tràng

(Kỳ 2)

2 Triệu chứng học đại tràng:

2.1 Biểu hiện lâm sàng đại tràng (xem bài triệu chứng học của ruột non) 2.2 Thăm dò cận lâm sàng đại tràng:

+ Xét nghiệm phân:

- Hoá học: xác định các thành phần nước, điện giải, các axit, thành phần khí, pH, các sợi cellulose, các thức ăn chưa tiêu

- Ký sinh trùng: bệnh phẩm có thể là phân, dịch tá tràng, tùy loại bệnh phẩm mà có các loại ký sinh trùng khác nhau

- Vi trùng: vi khuẩn, virus; bình thường có 60% Escherichia coli, 40% Enterrocoic, loại vi khuẩn ưa iod rất ít Hiện tượng lên men làm tăng vi khuẩn coli, lên men thối làm tăng vi khuẩn Cocci gram (-)

+ Tìm máu trong phân:

- Trong trường hợp nghi ngờ chảy máu rỉ rả

- Điều tra để phát hiện sớm ung thư đại tràng

+ Đo thời gian vận chuyển của ruột (xem bài triệu chứng học của ruột non)

+ Chụp X quang đại tràng:

Cho bệnh nhân ăn chế độ không bã trong 3 ngày, thụt tháo trước khi chụp

Có thể chụp đầy như cổ điển hoặc chụp đối quang kép cho kết quả tốt hơn, với phương pháp chụp đối quang kép có thể thấy tổn thương nhỏ 0,5 cm do đó có thể phát hiện được sớm ung thư đại tràng

- Chỉ định:

Ung thư đại tràng

Polyp

Túi phình

Viêm loét đại-trực tràng

Những biểu hiện của đại tràng: ỉa máu, ỉa nhầy, ỉa chảy, hội chứng kiết lỵ…

- Hình ảnh bình thường: bờ đều đặn, các múi đại tràng đều đặn xếp chồng lên nhau như chồng đĩa

- Hình ảnh bất thường:

- Khối lượng: đường kính ngang to ra, có khi gấp 2-3 lần trong bệnh to đại tràng (megacolon)

Đại tràng quá dài (dolichocolon)

Hình cứng: thành đại tràng cứng một đoạn

Hình hẹp một đoạn: cần phân biệt với co thắt sinh lý bình thường

Hình 2 bờ các múi không đều, chứng tỏ có phù nề, xuất tiết

Hình đọng thuốc

+ Nội soi sinh thiết:

- Soi trực tràng: dùng ống soi cứng hoặc mềm Cần chuẩn bị bệnh nhân chu đáo trước khi soi, giống như chuẩn bị để chụp X quang đại tràng

Chỉ định (khi nghi ngờ):

Khi ung thư trực tràng hoặc đại tràng sigma

Nghi polyp trực tràng

Trĩ hậu môn

Viêm hậu môn

Nứt hậu môn

Các bệnh lý nghi ngờ do tổn thương hậu môn-trực tràng: ỉa máu tươi, đau hậu môn, hội chứng lỵ… Khi soi trực tràng có tiến hành sinh thiết, làm mô bệnh học, tế bào học chẩn đoán

- Soi đại tràng: bắt buộc phải dùng ống soi mềm trên 1m

Cần chuẩn bị bệnh nhân thật kỹ, làm sạch đại tràng trước soi

Chỉ định: giống như X quang và soi trực tràng

Soi đại tràng có ưu điểm tốt hơn chụp X quang dù là đối quang kép

Nhìn thấy các tổn thương rõ ràng hơn

Các tổn thương rất nhỏ cũng thấy được Các biểu hiện rối loạn phát triển mao mạch cũng phát hiện được Trong khi soi có thể sinh thiết

- Giá trị của sinh thiết trực tràng và đại tràng

Nó giúp cho khẳng định bản chất khối u: lành hay ác tính

Nó giúp cho chẩn đoán các bệnh như: viêm loét đại-trực tràng chảy máu, bệnh Crohn, bệnh lao… mà khi soi trực-đại tràng hoặc chụp X quang chưa xác định, phân biệt dễ nhầm với nhau

- Chống chỉ định soi trực tràng tuyệt đối:

Khi có cản trở không đưa ống soi vào được

Người quá sợ hãi

Đang suy tim, suy hô hấp nặng

- Chống chỉ định tương đối:

Đang bị viêm, tổn thương cấp nặng