Vẽ hình quỹ đạo chuyển động của Trái Đất xung quanh MT trong các ngày phân và chí?. Chuyển động tịnh tiến của Trái Đất xung quanh Mặt Trời gây ra những hệ quả nào.. Chuyển động tịnh tiến
Trang 1Đề khảo sát môn chuyên lớp 10 lần 4
Môn địa lí Năm học 2009-2010 –
Thời gian : 120 phút (không kể thời gian giao đề) Câu 1:
a Vẽ hình quỹ đạo chuyển động của Trái Đất xung quanh MT trong các ngày phân và chí?
b Chuyển động tịnh tiến là gì? Chuyển động tịnh tiến của Trái Đất xung quanh Mặt Trời gây ra những hệ quả nào?
c Câu nói “ở cực có 6 tháng là ngày và 6 tháng là đêm” đã hoàn toàn chính xác cha? Vì sao?
Câu 2: Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam (trang 9) em hãy phân tích đặc điểm của trạm khí hậu Hà
Nội và Cần Thơ? Hai địa điểm trên thuộc vùng khí hậu nào? có kiểu khí hậu gì?
Câu 3: Cho bảng số liệu sau:
Quy mô và cơ cấu nhóm tuổi của dân số Việt Nam, thời kì 1979 2004 (Đơn vị: %): –
Nhóm tuổi Năm 1979 Năm 1989 Năm 1999 Năm 2004
a, Nêu các dạng biểu đồ có thể vẽ để thể hiện BSL đã cho và cách xử lí số liệu để vẽ ứng với các yêu cầu sau:
- Vẽ biểu đồ thể hiện quy mô và cơ cấu dân số nớc ta năm 1999 và 2004.
- Vẽ biểu đồ thể hiện quy mô dân số nớc ta ở các nhóm tuổi trong thời kì 1999-2004
- Vẽ biểu đồ thể hiện sự thay đổi cơ cấu dân số nớc ta trong thời kì 1999-2004
b, Nhận xét và giải thích về sự thay đổi quy mô, cơ cấu dân số nớc ta trong thời kì 1999-2004?
Câu 4: Phân bố dân c là gì? Phân tích ảnh hởng của các nhân tố kinh tế – xã hội đến bức tranh
phân bố dân c thế giới hiện nay?
Câu 5:
a Nguồn lực là gì? Các cách phân loại nguồn lực?
b Vị trí địa lí có ảnh hởng nh thế nào đến sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia? Lấy ví
dụ ở Việt Nam để chứng minh.
Câu 6: Tại sao ở các nớc đang phát triển thì đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp là nhiệm vụ chiến
l-ợc hàng đầu? Vì sao lúa gạo đl-ợc trồng nhiều ở các nớc Nam á và Đông Nam á?
**************Hết*************
Đáp án khảo sát môn chuyên lớp 10 lần 4
Trang 2Môn địa lí Năm học 2009-2010–
Câu1
(4đ)
a.Vẽ hình đúng, đảm bảo thẩm mĩ: giống hình 6.4 SGK (không cần điền mùa nhng
phải đảm bảo thể hiện hình elip và đúng vị trí các ngày cũng nh hiện tợng ngày đêm ở
các ngày đó) sai 1 lỗi trừ 0.25
b Chuyển động tịnh tiến là chuyển động của TĐ quanh MT với trục của nó luôn
nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo một góc 66033’ nghĩa là trục của TĐ vẫn ở t thế
không thay đổi, luôn song song với nhau
+ Hệ quả: Sinh ra hiện tợng các mùa trong năm
Sinh ra chí tuyến và vòng cực,
Các vành đai chiếu sáng và nhiệt
Chuyển động biểu kiến hằng năm của MT trong vùng nội CT
Ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ độ
c Câu nói trên cha hoàn toàn chính xác mà chính xác phải là: Cực Bắc có 186 ngày là
ngày và 179 ngày là đêm còn Cực Nam ngợc lại vì:
Do TĐ cđ xung quanh MT theo quỹ đạo hình elip mà MT ở 1 trong 2 tiêu điểm nên có lúc TĐ gần MT, có lúc ở xa MT
Từ 21/3 đến 23/9: TĐ ở xa MT, sức hút của MT yếu hơn, vận tốc của TĐ giảm nên TĐ phải chuyển động mất 186 ngày đêm để đi hết chặng đờng này Đây là quãng
thời gian hoàn toàn là ngày của cực Bắc và hoàn toàn là đêm của Cực Nam
Từ 23/9 đến 21/3: TĐ ở gần MT, sức hút của MT mạnh hơn, vận tốc của TĐ
tăng lên nên TĐ chỉ chuyển động mất 179 ngày đêm để đi hết chặng đờng này Đây là
quãng thời gian hoàn toàn là ngày của cực Nam và hoàn toàn là đêm của Cực Bắc
1 0.25
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
0.25 0.25 0.5
0.5
Câu2
(5d)
a.Trạm Hà Nội: thuộc vùng khí hậu Trung và Nam Bắc Bộ
*Nhiệt độ:
+ Nhiệt độ trung bình khá cao: 23-250C, có 3- 4 tháng nhiệt độ dới 200C
+ Chế độ nhiệt đơn giản:
- Nhiệt độ cao nhất : 290C (tháng 7)
- Nhiệt độ thấp nhất 170C (tháng 12)
+ Biên độ dao động nhiệt lớn: 120C
* Lợng ma:
+ Tổng lợng ma trong năm lớn: 1200-1600mm
+ Ma phân hóa sâu sắc theo mùa:
- Mùa ma trùng với mùa hạ: (T5-T10) chiếm 70-80% lợng ma cả năm
- Mùa khô trùng với mùa đông: (T11-T4) chiếm 20-30% lợng ma cả năm
b.Trạm Cần Thơ: thuộc vùng khí hậu Nam Bộ
*Nhiệt độ:
0.25
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
Trang 3+ Nhiệt độ trung bình khá cao: 25-270C, các tháng đều có nhiệt độ trên 250C
+ Chế độ nhiệt phức tạp:
- 2 cực đại: 290C (tháng 4) và 26.50C (tháng 10)
- 2 cực tiểu: 250C (tháng 1) và 260C (tháng 8)
+ Biên độ dao động nhiệt nhỏ, điều hòa: 30C
* Lợng ma:
+ Tổng lợng ma trong năm lớn: 1600-2000mm
+ Ma phân hóa sâu sắc theo mùa:
- Mùa ma trùng với mùa hạ: (T5-T11) chiếm 90-95% lợng ma cả năm
- Mùa khô trùng với mùa đông: (T12-T4) chiếm 5-10% lợng ma cả năm
Nh vậy, Hà Nội thuộc kiểu KH nhiệt đới ẩm gió mùa có 1 mùa đông lạnh vừa Cần
Thơ thuộc kiểu KH cận xích đạo gió mùa
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
0.25 0.25 0.25 0.25
Câu3
(3.5d)
a + Biểu đồ tròn: Bán kính 2 năm khác nhau theo tỉ lệ: R2004 =
+ Biểu đồ cột chồng (đơn vị: triệu tấn) Tính dân số ở từng nhóm tuổi từ tỉ trọng và
tổng số dân của từng năm
+ Biểu đồ miền (không cần tính toán)
b Nhận xét và giải thích:
* Quy mô dân số nớc ta lớn và có xu hớng ngày càng tăng
+ từ 1979 – 2004 dân số tăng 29.4 triệu ngời, mỗi năm tăng 1 triệu ngời
+ do nớc ta có tỉ lệ sinh thô còn cao, tỉ lệ tử giảm mạnh
* Cơ cấu dân số nớc ta thuộc loại trẻ nhng đang già hóa
+ Tỉ lệ trẻ em nhiều, đang giảm: từ 42,5% năm 1979 xuống 28% năm 2004
+ Tỉ lệ ngời già tăng: 1,9%
+ Số ngời trong độ tuổi lao động tăng mạnh: 12,6%
GT: do thực hiện tốt chính sách dân số, kinh tế giáo dục, y tế phát triển, đời sống
nâng cao
0.5 0.5 0.25
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.5
Câu 4
(2.5)
*- Phân bố dân c là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ
nhất định, phù hợp với điều kiện sống và yêu cầu của xã hội
- Để thể hiện tình hình phân bố dân c ngời ta thờng dùng tiêu chí mật độ dân số
(ng/km2)
Mật độ dân số = Số ngời sống trên lãnh thổ
DT lãnh thổ
* Dân c phân bố không đều do tác động tổng hợp của các nhân tố tự nhiên và kinh tế
- xã hội.Trong đó nhân tố KT - XH: Là nhân tố quyết định
+ trình độ phát triển của lực lợng sản xuất: dân c tập trung đông đúc ở nơi có trình độ
phát triên cao
+ tính chất của nền kinh tế: nơi có nền kinh tế dựa chủ yếu vào công nghiệp và dịch
0.25 0.25
0.5 0.25 0.25
Trang 4vụ đông dân hơn nông nghiệp, nơi sản xuất lúa nớc đông dân hơn lúa mì, công nghiệp nhẹ đông dân hơn công nghiệp nặng…
+ lịch sử định c: dân đông ở nơi có lịch sử khai thác lâu đời
+ Chuyển c:
0.5
0.25 0.25 Câu5
(2.5d)
+ Khái niệm: Nguồn lực là tổng thể vị trí địa lí, các nguồn tài nguyên thiên nhiên, hệ thống tài sản quốc gia, nguồn nhân lực, đờng lối chính sách, vốn, thị trờng ở trong nớc
và nớc ngoài có thể khai thác nhằm phục vụ cho việc phát triển kinh tế một lãnh thổ nhất định
+ Các loại nguồn lực
- Căn cứ vào nguồn gốc: Vị trí địa lí, Nguồn lực tự nhiên, Nguồn lực KTXH
- Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ: Nội lực, Ngoại lực
+ Vị trí địa lí tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây khó khăn trong việc trao đổi giao lu
kinh tế - xã hội giữa các vùng trong một nớc, giữa các nớc trên thế giới Trong xu thế
hội nhập của nền kinh tế thế giới hiện nay, vị trí là một nguồn lực góp phần định hớng
có lợi nhất cho sự phân công lao động quốc tế
+ Ví dụ:
- Việt Nam nằm gần ngã t đờng hàng hải và hàng không quốc tế
- Giáp biển Đông- vùng biển giàu tiềm năng
- Cửa ngõ ra biển của Lào, Campuchia, ĐB Thái Lan, TN Trung Quốc
Nên: thuận lợi cho phát triển kinh tế, thực hiện chính sách mở cửa và hội nhập
- Nằm ở nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa khác nhau, Có điều kiện chung
sống hòa bình với các nớc láng giêng
0.25
0.25 0.25 0.5
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
Câu5
(2.5d)
* Vì: Các nớc đang phát triển đều là những nớc đông dân nên phát triển nông nghiệp
sẽ góp phần:
- Cung cấp lơng thực, thực phẩm cho con ngời, đảm bảo an ninh lơng thực góp phần
ổn định chính trị, phát triển kinh tế
- Đảm bảo nguyên liệu cho ngành CN chế biến lơng thực, thực phẩm và sản xuất hàng tiêu dùng là cơ sở để tiến hành công nghiệp hóa và hiện đại hóa
- Tạo ra nhiều sản phẩm xuất khẩu, thu ngoại tệ
- Giải quyết vấn đề việc làm, đặc biệt là các nớc đang phát triển
* Vì: Các nớc này đều là những nớc đông dân, nguồn lao động dồi dào, nằm ở vĩ độ thấp, nền nhiệt ẩm cao, nguồn nớc phong phú thích hợp với điều kiện sinh thái của cây lúa gạo
0.25 0.5 0.5 0.25
1