SKKN am nhac 6

Điều cần thiết và cấp bách nhất là phải tìm ra biện pháp giảng dạy thích hợp để thu hút học tập của học sinh nhằm đa chất lợng phân môn học hát nói riêng và chất lợng môn học nói chung n

phân môn Học hát ở lớp 6

 Phần mở đầu 

1 Lí do chọn đề tài :

Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu đợc của con ngời Hoạt động âm nhạc đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi và một nhiệm vụ của mọi ngời trong xã hội Giáo dục âm nhạc trong nhà trờng có mục đích là thực hiện quyền công bằng của trẻ em mọi dân tộc, mọi vùng miền là đợc học

âm nhạc và trực tiếp hoạt động âm nhạc Giáo dục âm nhạc cũng nh các nội dung khác, ngày càng đợc hoàn thiện và từng bớc đổi mới cho phù hợp với sự phát triển chung của đất nớc và thế giới Đặc biệt đổi mới phơng pháp dạy và học để không ngừng nâng cao chất lợng giáo dục học sinh đang đợc thực hiện

ở tất cả các cấp học và môn học

Là một giáo viên dạy môn âm nhạc ở trờng THCS bản thân tôi cũng xác định rõ: Dạy âm nhạc cho các em không nhằm mục đích đào tạo các em thành những ca sĩ, nghệ sĩ chuyên nghiệp, mà chủ yếu thông qua môn học nhằm tác động vào thế giới tinh thần của các em, giúp các em có sự phát triển hài hoà, toàn diện về nhân cách

Sự có mặt của môn âm nhạc trong nhà trờng làm thăng bằng nội dung học tập, góp phần phát triển tình cảm đạo đức, trí tuệ, nhân cách của học sinh

Âm nhạc có một vị trí quan trọng, nó tạo cho nhà trờng một không khí vui

t-ơi, lành mạnh để các em tăng thêm lòng yêu trờng yêu lớp, say sa học tập và hoà mình với tập thể Qua môn học này học sinh có thể thấy đợc môn âm nhạc là một liều thuốc tinh thần, tạo sự hng phấn trong học tập và cảm nhận

đợc phần nào sự hấp dẫn của thế giới âm nhạc “Tiếng hát vẫn là hoa thơm,

là không khí và là ánh sáng mặt trời của trái đất” Môn âm nhạc ở trờng

THCS sẽ cùng các môn học khác phát triển năng lực t duy, trí tuệ, tạo cho các em một trình độ văn hoá âm nhạc, góp phần đào tạo những ngời lao

động phát triển toàn diện về Đức - Trí – Thể - Mĩ (theo nghị quyết TW

II của Đảng về mục tiêu giáo dục)

Với vị trí quan trọng nh vậy, nhng thực tế từ khi tôi đợc phân công về giảng dạy môn âm nhạc ở trờng THCS Vĩnh Khang tôi nhận thấy chất lợng

đạt cha cao qua quá trình giảng dạy và kiểm tra Tình trạng đó, bắt buộc bản thân tôi phải suy nghĩ cần phải làm gì để nâng cao chất lợng môn âm nhạc nói chung và đặc biệt là phân môn học hát ở lớp 6 nói riêng- bởi đây là giai

đoạn đầu tiên của cấp THCS các em còn gặp rất nhiều bỡ ngỡ Nếu giúp các

phân môn Học hát ở lớp 6

em học tốt ở giai đoạn này thì sẽ tạo cho các em một tiền đề vững chắc để các

em có thể học tốt hơn ở các năm học sau Điều cần thiết và cấp bách nhất là phải tìm ra biện pháp giảng dạy thích hợp để thu hút học tập của học sinh nhằm đa chất lợng phân môn học hát nói riêng và chất lợng môn học nói chung ngày một đi lên

II Nhiệm vụ của đề tài:

Nếu tìm ra biện pháp giảng dạy thiết thực hơn và ứng dụng nó một cách khoa học, gây đợc húng thú học tập cho học sinh thì chất lợng học tập phân môn hát của các em sẽ đợc nâng cao

III Phạm vi nghiên cứu:

1.Tôi chủ yếu đa ra “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lợng học tập phân môn học hát ở lớp 6 trờng THCS Vĩnh Khang” để đạt hiệu quả

trong một tiết học

2 Đối tợng giảng dạy: Học sinh lớp 6 trờng THCS Vĩnh Khang

IV Đối tợng áp dụng của đề tài:

Với cấp độ cơ sở, tôi mong muốn đề tài này có thể là một tham khảo, gợi

ý cho đồng nghiệp trong quá trình giảng dạy với thể loại dạy hát trong chơng trình Âm nhạc THCS

 Phần nội dung

I.Thực trạng dạy và học phân môn học hát ở trờng THCS

Trong thời gian vừa qua, tôi đợc phân công về giảng dạy tại trờng THCS Vĩnh Khang, đây là một trờng có quy mô nhỏ nên cơ sở vật chất còn hạn chế

do đó điều kiện còn khó khăn so với các trờng khác, nhng qua thực tế cho thấy chất lợng giáo dục ở đây cha đồng bộ về chất lợng học sinh trong các môn học, đặc biệt là môn âm nhạc Môn âm nhạc ở đây học sinh cho là môn học phụ, nên các em cha chú trọng vào môn học, ở tiểu học giáo viên chỉ dạy các môn chính, dạy rất sơ sài, nên khi các em vào lớp 6 các em rất bỡ ngỡ về

kiến thức âm nhạc dẫn đến học sinh hát sai, “sai truyền thống” nên giáo viên

gặp rất nhiều khó khăn trong việc giảng dạy Một phần nữa là cơ sở vật chất của nhà trờng đang còn hạn chế, phòng học bộ môn cha có nên có ảnh hởng

đến chất lợng dạy và học của giáo viên và học sinh

Các yếu tố trên có ảnh hởng đến chất lợng học tập môn âm nhạc nói chung, phân môn học hát nói riêng, điều này đòi hỏi giáo viên phải kịp thời uốn nắn,

phân môn Học hát ở lớp 6

tìm ra một số phơng pháp dạy phù hợp với phân môn này để giúp các em học tập tốt

II Các biện pháp nhằm nâng cao chất lợng học tập phân môn hát ở lớp 6 trờng THCS Vĩnh Khang.

- Giáo viên phải sử dụng đàn, đàn thành thục bài hát và có những động tác phụ hoạ đơn giản cho bài hát mà mình dạy

- Giáo viên nên sử dụng băng, đĩa, tranh ảnh, t liệu có liên quan đến bài học

- Giáo viên có thể cung cấp cho học sinh một số kiến thức nhạc lí trong quá trình dạy hát nh: Cao độ, trờng độ, các kí hiệu thờng gặp ở bản nhạc Ngoài

ba biện pháp trên bản thân tôi qua thời gian công tác giảng dạy đúc

rútđợc thêm một số kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lợng học tập phân môn hát, đặc biệt là phân môn học hát ở lớp 6 nh sau:

1 Giáo viên chú ý sửa sai khi dạy hát

- Khi học sinh hát sai giáo viên không nên phê bình thẳng thắn mà phải có biện pháp động viên để các em có hứng thú hơn, bằng cách giáo viên phải hát chuẩn xác, lu ý những chỗ khó hát trong bài, đa ra các bài tập phòng ngừa về

độ cao, độ dài

- Khi học sinh hát sai, giáo viên phải so sánh giữa cái sai của học sinh với cái

đúng của giáo viên, âm thanh phải đợc vang lên, giáo viên sửa sai phải chậm

so với tốc độ hát bình thờng của bài hát, giáo viên có thể hát mẫu hoặc đàn mẫu nhiều lần ở chỗ sai, chủ yếu thực hành, tránh lời lẽ dài dòng, lí thuyết

Ví dụ: Bài hát : “ Tiếng chuông và ngọn cờ”

Nhạc và lời : Phạm Tuyên

Học sinh thờng hát sai ở câu

Và bạn nhỏgần xa đấy chính gia đình của ta………

ở câu này học sinh thờng ngân chữ “xa” cho nên kéo theo sai cả câu vì vậy

để sửa sai chỗ này giáo viên nên nói cho học sinh biết từ “ và …… gia” phải

hát trờng độ giống nhau mà ngân chữ “ đình ” Và cũng có thể giáo viên vỗ

tay theo tiết tấu để học sinh dễ nhận thấy, sau đó yêu cầu học sinh thực hiện nhiều lần ở chỗ khó này

*Ví dụ bài hát: Ngày đầu tiên đi học“ ”

Nhạc: Nguyễn Ngọc Thiện Lời: Thơ Viễn Phơng

phân môn Học hát ở lớp 6

ở bài hát này học sinh thờng hát sai ở tiếng “ thế ” vì ở tiếng này có cao độ

trên quãng tám đồng thời có dấu luyến nên HS thực hiện rất khó khi hát mà

trong bài hát có sử dụng dấu hoa mĩ ở một số tiếng nh “ ngỡ” , “ học” nên

HS còn bỡ ngỡ và hát sai Do đó GV cần phải chỉnh sửa trực tiếp bằng giọng

điệu với tốc độ chậm hoặc đàn nhiều lần để HS lắng nghe và chỉnh sửa

*Ví dụ bài hát : “ Tia nắng hạt ma”.

Nhạc: Khánh Vinh

Thơ: Lệ Bình

- ở bài này học sinh thờng hát sai ở chỗ có đảo phách

Tia nắng, hạt ma trẻ mãi Màu hoa phợng đỏ vô t

Vì lớp 6 các em cha học hình thức này do vậy khi học sinh hát sai giáo viên không diễn giải lí thuyết dài dòng mà chỉ thực hiện trực tiếp bằng giọng điệu,

cử chỉ cho học sinh vỗ tay Đó là giáo viên đàn mẫu nhiều lần ở chỗ khó này

(đối với ô nhịp đó) và hát mẫu kết hợp động tác gõ phách cho học sinh nghe

rồi yêu cầu học sinh thực hiện, sau đó mới ghép vào bài

2 Cách giữ nhịp cho học sinh hát :

Khi tập hát, học sinh phải nhìn lời ca trong SGK nên không thể theo dõi

đ-ợc tay bắt nhịp của giáo viên Để thay thế tay bắt nhịp, giáo viên có thể gõ phách hay gõ nhịp bằng các nhạc khí gõ nh mõ, song loan, sênh tre hoặc đầu thớc kẻ vở… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm Khi học sinh hát thuộc, hát đúng, giáo viên nên bắt nhịp để học sinh tập hát đều và diễn cảm theo đúng tốc độ của bài

3 Một số trò chơi hỗ trợ khi thực hiện dạy phân môn học hát.

Theo suy nghĩ của tôi thì trong giờ dạy hát, ngoài biện pháp giảng dạy chính, giáo viên cần lồng vào một số trò chơi có liên quan đến nội dung dạy hát để gây hứng thú học tập cho học sinh nhằm nâng cao hơn chất lợng giờ dạy, cũng nh giờ học

Ví dụ:

a Trò chơi: Tìm ẩn số trong ca khúc thiếu nhi

- Hình thức chơi:

+ Nêu tên tác giả để tìm tác phẩm

+ Nêu tên tác phẩm để tìm tác giả

- Hình thức thởng:

+ Chấm điểm và tuyên dơng

phân môn Học hát ở lớp 6

b Trò chơi: Thi giọng hát hay Thay cho việc kiểm tra bài cũ

Hình thức chơi:

+ Học sinh là ca sĩ

+ Giáo viên là ngời dẫn chơng trình, vừa là nhạc công vừa là ban giám khảo Hình thức thởng:

+ Chấm điểm và tuyên dơng

c Trò chơi : Ai là ngời nhanh nhất.

Hình thức chơi

+ Cho học sinh nghe nhạc không lời để đoán lời ca nhằm phát triển tai nghe cho học sinh

Trên đây là một số biện pháp hết sức thiết thực mà bản thân tôi đã thực hiện trong các tiết dạy hát, đặc biệt phân môn học hát ở lớp 6 đã đa đến một kết quả khá quan trọng trong thời gian vừa qua Sau khi bổ sung các biện pháp này vào giảng dạy học sinh ở đây, trong quá trình dạy có một số học sinh hát sai về độ cao, độ dài, tiết tấu tôi đã thực hiện bấm đàn, so sánh giữa cái sai của học sinh với cái đúng của giáo viên cho học sinh nhận rõ hoặc nghỉ đàn và sử dụng chính lời ca của mình tập từ chậm đến nhanh, khi cho học sinh nhận rõ xong tôi gọi học sinh đứng dậy từng cá nhân, tổ nhóm để kiểm tra và sữa chữa Tổ chức các trò chơi cho học sinh trong quá trình học hát Kết quả là 100% học sinh rất thích học môn âm nhạc đặc biệt phân môn học hát, các em học tập say sa nhiệt tình Và cũng từ đây chất lợng môn học

đợc nâng cao hơn trong mỗi tiết Âm nhạc

Cụ thể:

Số em xếp loại: Giỏi từ 4% đợc nâng lên 8%

Khá từ 12% đợc nâng lên30%

Số còn lại xếp loại trung bình, không có học sinh xếp loại yếu kém

III Tiến trình giảng dạy trong tiết học hát:

Bài: Ngày đầu tiên đi học

Nhạc : Nguyễn Ngọc Thiện

Lời : Thơ Viễn Phơng

I Mục tiêu bài dạy :

- HS biết bài hát “Ngày đầu tiên đi học là sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn”

Ngọc Thiện, lời thơ Viễn Phơng.

- Hát đúng giai điệu bài hát, biết bài hát viết ở nhịp 3

4 , khi hát chú ý trọng

âm ở phách đầu của nhịp 3

4

phân môn Học hát ở lớp 6

- Tập thể hiện bài hát với tình cảm nhẹ nhàng, tha thiết

- Qua bài hát để các em nhớ lại kỉ niệm đáng yêu của thời thơ ấu khi mới bắt

đầu đến trờng, đến lớp… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm

- Giáo dục HS biết ghi nhớ công ơn cha mẹ, thầy cô giáo

II Chuẩn bị của GV:

- Đàn phím điện tử

- Tập hát và đàn bài Ngày đầu tiên đi học

- Tranh ảnh minh hoạ, máy nghe

III.tiến trình dạy học:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:

(Đan xen trong bài)

3 Nội dung bài mới:

- Mở phần đệm bài "Bụi phấn" và hát gọi một số HS lên đánh nhịp 3

4 ?

- GV nhận xét - xếp loại HS đánh tốt

Hoạt động của

Hoạt động của học sinh

GV ghi lên bảng Học hát : Bài Ngày đầu tiên đi học

Nhạc : Nguyễn Ngọc Thiện Lời : Thơ Viễn Phơng

- HS ghi vở

GV treo bảng phụ

chép sẵn lời bài

hát

- Bảng phụ chép bài hát "Ngày đầu tiên đi học"

- HS quan sát

GV hỏi ? Qua lời ca, các em thấy nội dung bài hát

nói lên điều gì?

- HS thảo luận và trả lời

GV củng cố lại

GV giới thiệu

tranh minh hoạ

Nội dung bài hát nhắc lại những kỷ niệm ngây thơ, trong sáng của những em học sinh khi lần đầu đợc tới trờng, tới lớp

Cho HS xem tranh

- HS nghe

HS quan sát

GV giới thiệu - Tác giả Nguyễn Ngọc Thiện: Sinh năm

1951, hiện vừa là nhạc sĩ vừa là Bác sĩ,

đang sống tại TPHCM, là tác giả của một

- HS nghe

phân môn Học hát ở lớp 6

cô bé dỗi hờn,v.v… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm

GV điều khiển - GV trình bày bài hát "Ngày đầu tiên đi

học" cho Hs nghe 1 lần

- HS nghe

GV hỏi

GV hớng dẫn

? Bài hát có những kí hiệu gì? Bài hát

đợc chia làm mấy câu? Viết ở nhịp gì?

-Bài viết ở nhịp 3/4, dấu nối, dấu luyến, nốt trắng chấm dôi, nốt đen chấm dôi, dấu lăng đen và nốt hoa mĩ

- Chia bài hát thành 4 câu, mỗi câu là một khổ thơ

- HS trả lời

HS nhắc lại

GV đánh đàn - Cho Hs tập thở và đàn cho Hs luyện

thanh mẫu âm a, ô,… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm

-HS luyện thanh

GV thực hiện - Gv hát mẫu câu một 1 lần sau đó đàn lại

giai điệu 2 lần cho Hs nghe

-HS nghe cảm nhận giai điệu

GV đàn bắt nhịp - Đàn 1 lần bắt nhịp Hs hát câu một - HS hát

GV thực hiện - Gv hát mẫu câu hai 1 lần sau đó đàn lại

giai điệu 2 lần cho Hs nghe

- HS nghe cảm nhận giai điệu

GV đàn bắt nhịp - Đàn và bắt nhịp Hs hát câu 2 - HS hát

GV hớng dẫn - Khi tập hát Gv hớng dẫn Hs thể hiện

đúng trờng độ nh : Nốt trắng, trắng chấm dôi, dấu luyến, dấu lặng đen… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm

- HS ghi nhớ

GV đàn giai điệu - Đàn và bắt nhịp cho Hs nối câu một và

hai

-HS nối hai câu

GV hớng dẫn - Tơng tự nh vậy với hai câu còn lại -HS tập 2 câu còn

lại

GV đàn giai điệu - Đàn giai điệu cả bài cho Hs ghép các

câu thành bài

-HS ghép cả bài

GV hớng dẫn - Khi tập xong toàn bài Gv phân tích bài

hát đợc xây dựng trên âm hình tiết tấu chủ đạo là

3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 Trong bài hát, nốt nhạc đầu tiên thuộc

- HS nghe và nhận biết

phân môn Học hát ở lớp 6

phách thứ ba của nhịp 3

4 ( đây là nhịp lấy

đà) Khi đánh nhịp 3

4 , phách mạnh sẽ rơi vào tiếng "đầu" trong câu hát "Ngày đầu tiên đi học… để giữ nhịp cho học sinh tập hát với tốc độ chậm "

GV chia nhóm - Chia Hs thành 4 nhóm luyện tập bài hát

và cách đánh nhịp

-HS luyện tập

GV chỉ định - Gọi một vài nhóm trình bày bài hát Gv

nhận xét- sửa sai (nếu có)

- HS trình bày

GV điều khiển - Mở phần đệm và giai điệu ghi sẵn ở đàn

bắt nhịp Hs hát bài 2 lần

- HS hát bài

GV hớng dẫn - Cho Hs hát kết hợp gõ đệm, đánh nhịp

3 4

- HS thực hiện

GV chỉ định - Gọi một số Hs lên đánh nhịp 3

4 theo bài hát "Ngày đầu tiên đi học"

-HS hát kết hợp

đánh nhịp 3

4

GV chia tổ

GV kiểm tra

- Chia Hs thành 2 tổ: Tổ 1 hát, tổ 2 gõ nhịp Gv theo dõi, nhận xét cả hai tổ Sau

đổi ngợc lại

*Thi giọng hát hay: Gọi cá nhân biểu diễn

Gv vừa làm giám khảo vừa là nhạc công

-Hình thức thởng: Cho điểm và tuyên

d-ơng

- HS thực hiện

- HS xung phong

GV điều khiển - Mở phần đệm và giai điệu ghi sẵn ở đàn

bắt nhịp HS hát bài 2 lần

- HS hát bài

GV hỏi * Bài tập: ? Nốt nhạc đầu của bài "Ngày

đầu tiên đi học" là phách thứ mấy của nhịp và là phách mạnh hay phách nhẹ?

Khi đánh nhịp 3

4 thì thể hiện nốt nhạc đó với động tác tay nh thế nào?

Gv nhận xét - xếp loại HS trả lời đúng

- HS trả lời

GV điều khiển IV Củng cố

- Mở phần đệm ở đàn bắt nhịp cho Hs hát kết hợp đánh nhịp 3

4 theo bài "Ngày đầu tiên đi học"

- HS hát kết hợp

đánh nhịp

phân môn Học hát ở lớp 6

- Ôn lại những nội dung và kiến thức đã

học

- Làm bài tập số 1 ở SGK

- Chuẩn bị tiết học sau

ii Rút kinh nghiệm:

*Kết quả: Trong tiết dạy bài hát: “Ngày đầu tiên đi học”

- Với thời gian một tiết, đó là một giờ học đầy sôi nổi nhng theo suy nghĩ của tôi mình không thể tránh khỏi những sai sót nhỏ

Nhng về phía HS tôi nhận thấy các em thực hành khá tốt và học tập say sa nhiệt tình đạt đợc mục tiêu của bài đề ra Đã phát huy đợc tính tích cực của học sinh, các em đã biết hát đúng giai điệu lời ca kết hợp gõ nhịp hoặc vận

động phụ hoạ phù hợp với nội dung bài hát từ đó lột tả đợc cái hồn của “Ngày

đầu tiên đi học”

Hoàn thành bài học này tôi nhận thấy 100% HS thực hành đợc.Trong đó 70%

đạt loại khá trở lên còn lại là trung bình, không có HS yếu kém

 kếtluận

Âm nhạc là một môn học không kém phần quan trọng đối với lứa tuổi thiếu niên, vì vậy nâng cao chất lợng học tập môn âm nhạc nói chung phân môn hát nói riêng là rất cần thiết Muốn làm đợc điều này ngời giáo viên phải biết ứng dụng phơng pháp dạy học linh hoạt để đảm bảo giờ dạy có hiệu quả cao nh :

- Phải có những biện pháp sửa sai thích hợp cho từng bài học cụ thể

- Cách giữ nhịp cho học sinh hiểu

- Phải kết hợp một số trò chơi vào trong tiết dạy hát

- Phải sử dụng ĐDDH một cách có hiệu quả

Trên đây là một số biện pháp hết sức thiết thực mà bản thân tôi đã

đúc rút trong quá trình dạy học nên có thể áp dụng để đa vào giảng dạy phân môn hát ở lớp 6 các trờng THCS

Tuy nhiên giảng môn Âm nhạc là cả một nghệ thuật nên chắc chắn sáng kiến kinh nghiêm nhỏ này của tôi còn nhiều thiếu sót cần hoàn chỉnh Tôi rất mong đợc sự cảm thông và đóng góp ý kiến chân thành của đồng chí,

đồng nghiệp để bản thân tôi ngày càng hoàn thiện hơn trong giảng dạy cũng

nh trong sự nghiệp giáo dục

phân môn Học hát ở lớp 6

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Vĩnh Lộc, ngày 1 tháng 3 năm 2010 Ngời viết

Ngô Thị Ngọc Bích Mục lục Phần mở đầu Trang I Lý do chọn đề tài 1

II Nhiệm vụ của đề tài 2

III Phạm vi nghiên cứu 2

IV Đối tơng áp dụng của đề tài 2

Phần nội dung I Thực trạng dạy và học phân môn học hát ở trờng THCS 3

II.Các biện pháp nhằm nâng cao chất lợng học tập phân môn 3

hát ở lớp 6 trờng THCS Vĩnh Khang III.Tiến trình giảng dạy trong tiết học hát: Bài “Ngày đầu tiên đi học” 7

Phần kết luận