Mục tiêu bài học: Giúp HS: - Nắm được tính cách nổi bật và ý nghĩa điển hình xã hội của hình tượng nhân vật người trong bao, một kẻ vừa đáng ghét lại vừa đáng thương.. - Thấy được một
Trang 1Ngày soạn: 12/03/2010
Ngày dạy: 16/ 03/ 2010
Tiết 98: Đọc văn
Sê-khốp
A Mục tiêu bài học:
Giúp HS:
- Nắm được tính cách nổi bật và ý nghĩa điển hình xã hội của hình
tượng nhân vật người trong bao, một kẻ vừa đáng ghét lại vừa đáng thương.
- Thấy được một số nét nghệ thuật trong việc xây dựng nhân vật biếm họa của Sê-khốp
B Phương tiện và cách thức tiến hành:
1 Phương tiện: - SGK, SGV, TKBG
- Sử dụng dụng cụ trực quan
2 Cách thức: Kết hợp các phương pháp đọc- hiểu, phát vấn, gợi mở.
C Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp (1')
2 Kiểm tra bài cũ (5')
Câu hỏi: Chân dung nhân vật Bê-li-cốp được khắc hoạ thông qua
ngoại hình, thói quen, sinh hoạt, suy nghĩ như thế nào? Từ đó em có nhận xét gì về nhân vật này?
3 Vào bài mới (1')
Lời dẫn: Ở tiết trước các em đã được làm quen với bức chân dung
“con người trong bao”- Bê-li-cốp ở những điểm: ngoại hình, thói quen, sinh hoạt, những suy nghĩ hết sức kỳ quặc, khác thường Ở nhân vật này còn có
Trang 2điều gì thú vị? Và thông qua nhân vật, tác giả muốn gửi gắm điều gì? Lớp ta
cùng nhau tìm hiểu đoạn trích tiếp theo của Người trong bao.
4 Bài mới
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
6'
2'
3'
TT1: Qua sự phân tích về ngoại
hình, thói quen, sinh hoạt của
Bê-li-cốp cho em biết được điều gì về tính
cách của con người này?
(Với việc sử dụng thành công những
chi tiết đối lập giữa hai chị em nhà
Cô-va-len-cô và Bê-li-cốp, cùng
giọng kể mỉa mai, châm biếm, nhà
văn đã làm bật lên tính cách kỳ quái,
cổ hủ, máy móc của người trong
bao.)
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
TT2: Tính cách và lối sống của
Bê-li-cốp đã ảnh hưởng tới mọi người
xung quanh như thế nào?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
TT3: Nguyên nhân nào dẫn tới cái
chết của Bê-li-cốp và ý nghĩa của cái
chết đó?
- HS trả lời
b Bê-li-cốp – “Tính cách trong bao”: + Một con người luôn sống thu mình trong bao, khép kín, đơn độc, cô độc xa lánh mọi người
+ Trốn tránh hiện tại, tôn sùng quá khứ
+ Luôn lo lắng, sợ hãi, luôn sống theo thông tư chỉ thị
+ Cổ hủ, không hoà nhập được với cái mới
+ Bằng lòng, thoả mãn với lối sống
“chui vào trong bao” của mình
c Ảnh hưởng của “lối sống trong bao”:
- Bị ám ảnh triền miên => Mọi người đều sợ y ghét y xa lánh y
d Cái chết của “người trong bao”:
- Nguyên nhân:
+ Va chạm với Cô-va-len-cô +
Va-ren-ca nhìn thấy hắn bị té, cười phá lên hắn
Trang 36'
- GV nhận xét, bổ sung
TT4: Thái độ của mọi người khi
chứng kiến cái chết của “người trong
bao”- Bê-li-cốp?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
(Với nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, thông qua hình tượng
nhân vật Bê-li-cốp, Sê-khốp đã dựng
lên bức tranh điển hình cho lối sống
của một bộ phận trí thức Nga cuối
thế kỷ XIX đã và đang tồn tại Lối
sống này cần phải chấn chỉnh hoặc
phải thay đổi bằng cả một cuộc cách
mạng văn hoá xã hội.)
TT5: Hình ảnh cái bao mang ý nghĩa
gì?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
(Ý nghĩa thời sự: hiện nay vẫn còn tồn tại kiểu người sống trong bao
ấy, sống thu mình và ích kỷ Muốn
mình không phải là người như vậy
thì phải xác định được mục đích sống
xấu hổ và lo sợ
- Ý nghĩa:
+ Cái chết của Bê-li-cốp hợp logic, là một quy luật tất yếu của cuộc sống
e Thái độ của mọi người trước cái chết của Bê-li-cốp :
+ Lúc đầu: cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái
+ Sau đó: lại nặng nề như cũ Vì Bê-li-cốp đã “chầu âm phủ”, nhưng “lối sống trong bao” vẫn còn tồn tại, làm cho cuộc sống không sao thoát khỏi không khí nặng nề, dai dẳng
2 Hình ảnh biểu trưng: cái bao.
- Cái bao theo nghĩa đen: là vật để bao bọc, để đựng, gói một vật gì đó
Hình ảnh cái bao: biểu trưng cho một kiểu người với lối sống thu mình, ích kỉ, bảo thủ, trì trệ
Ý nghĩ “nhỡ xảy ra chuyện gì?” là cái bao vô hình, biểu tượng của sự bạc nhược, luôn trốn tránh thực tế
Trang 45'
và sống chan hoà, cởi mở, biết tiếp
thu và hội nhập những cái mới tốt
đẹp Nói cách khác là phải biết giật
mình : ta “không thể sống mãi như
thế được”)
TT6: Qua nhân vật Bê-li-cốp, tác giả
muốn gửi gắm điều gì? (Tác giả đã
lựa chọn kết thúc cho tác phẩm bằng
việc trực tiếp tiếp phát biểu chủ đề
bởi một câu cảm thán trực tiếp tạo
ấn tượng mạnh cho người tiếp nhận.)
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
HĐ 3: Tổng kết
TT1: Qua phần tìm hiểu bài, em hãy
rút ra những đặc sắc nghệ thuật của
truyện? Nghệ thuật đó đã làm nổi bật
nội dung gì của tác phẩm?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
3 Chủ đề tư tưởng của truyện:
- Lên án, phê phán kiểu người trong bao, lối sống trong bao, tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai của nước Nga
- Bức thiết cảnh báo và kêu gọi mọi người “không thể sống mãi như thế được”
- Cần phải thay đổi thái độ sống, cách sống, không thể sống hèn nhát, bạc nhược, bảo thủ mãi được
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Với nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình độc đáo, nghệ thuật xây dựng hình ảnh biểu trưng đặc sắc cùng giọng văn châm biếm mỉa mai, cách xây dựng hình ảnh đối lập, tương phản sắc nét, cũng như lối kết thúc truyện trực tiếp đầy ấn tượng, nội dung tư tưởng của tác phẩm đã được hiện lên một cách sâu sắc
2 Nội dung:
- Tác giả đã phê phán sâu sắc lối sống hèn nhát, bạc nhược, bảo thủ và ích kỉ của
Trang 52' TT2: GV gọi một đến hai HS
đọc ghi nhớ SGK
Bê-li-cốp nói riêng và của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX Từ đó, nhà văn khẩn thiết mọi người: “Không thể sống mãi như thế được!”
5 Củng cố, dặn dò: (5')
- Củng cố: bảng phụ
- Dặn dò:
+ Về nhà xem lại bài và học bài
+ Soạn bài: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt
Đà Nẵng ngày … tháng … năm
Chữ ký của BCĐ Chữ ký của GVHD Chữ ký của SVTT
Lê Phước Dũng Nguyễn Thị Huyền Nhung Nguyễn Thị Lê