kin: Không thể sống mãi như tương lai của nước Nga... -Cấu trúc truyện lồng trong truyện.[r]
Trang 1Ngày soạn:10/3/2011 Ngày giảng:17/3/2011 Tiết 95 NGƯỜI TRONG BAO
Sê-khốp
A- Mục tiêu:
*Chuẩn
1 Kiến thức: Giúp HS
-Nắm được đặc điểm tính cách và ý nghĩa xã hội của nhân vật Bê- li-cốp -Nhận biết được bút pháp hiện thực sắc sảo trong việc xây dựng hình tượng điển hình
2 Kĩ năng: Giúp HS
- Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
- Biết phân tích tâm lí nhân vật
3 Thái đô:
Giúp HS có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh, xu nịnh, giáo điều, sợ hãi, hèn hạ trước quyền lực Từ đó, góp phần xây dựng đạo đức và lối sống trung thực, tự tin, lành mạnh, chan hòa với mọi người vì lí tưởng sống cao đẹp
* Nâng cao
B- Phương pháp và kĩ thuật dạy học
1 Phương pháp:
- Chủ đạo: gợi mở, dẫn dắt, nêu vấn đề
- Kết hợp: bình giảng, thảo luận nhóm
2 Kĩ thuật dạy học:
Khăn trải bàn, kĩ thuật động não
C-Chuẩn bi
1 Giáo viên:
-SGK Ngữ Văn 11, tập 2; SGV Ngữ Văn 11, tập 2; sách thiết kế Ngữ Văn 11, tập 2
- Giáo án giảng day, đồ dùng dạy học
2 Học sinh:
Học bài cũ, soạn bài mới, đọc SGK, tài liệu tham khảo
D - Tiến trình bài dạy
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Em hãy tóm tắt ngắn gọn truyện ngắn “Người trong bao” của Sê-khốp
3 Nôi dung bài mới:
Trang 2a Giới thiệu bài mới:
Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về chân dung, thói quen của Bê-li-cốp Hôm
nay cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về lối sống của Bê-li-cốp cũng như ảnh hưởng
của lối sống đó với mọi người xung quanh Thông qua đó ta thấy được ý nghĩa của
hình tượng cái bao cũng như chủ đề tư tưởng tác phẩm Đồng thời thấy được tài
năng viết truyện ngắn của nhà văn Sê-khốp Và từ đây ta sẽ rút ra được nhận thức
lối sống cho bản thân
b Triển khai bài:
Hoạt động của GV và HS, kĩ
thuật dạy học
Nội dung kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu
chung
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS
đọc- hiểu văn bản
TT7: Lối sống của Bê-li-cốp
được hình thành từ quan điểm
sống.Vậy quan điểm sống của
Bê-li-cốp là thế nào?
- HS trả lời
- GV chốt
TT8: Mối quan hệ của
Bê-li-cốp với mọi người được duy
trì như thế nào?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
I Tìm hiểu chung:
II Đọc hiểu văn bản:
1 Đọc- tóm tắt:
2 Tìm hiểu chi tiết:
a Hình tượng Bê-li-cốp:
* Chân dung, thói quen:
*Lối sống Bê-li-cốp:
- Ghê sợ hiện tại, tôn sùng quá khứ
- Sống theo chỉ thị , thông tư
Luôn tự tin với cách sống đúng mực, gương mẫu, trong sạch của mình
- Duy trì mối quan hệ bằng sự im lặng: đến nhà đồng
nghiệp “ kéo ghế ngồi, chẳng nói chẳng rằng, mắt nhìn xung quanh im như phỗng thế đô môt giờ sau thì về”.
Trang 3TT9: Thái độ của Bê-li-cốp
khi thấy chị em Cô-va-len-ca
đi xe đạp? Bê-li-cốp đã giãi
bày những gì với
Cô-va-len-ca?Thực chất của những lời
giãi bày đó?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
TT10: Nguyên nhân nào dẫn
tới cái chết của Bê-li-cốp?
Hình ảnh Bê- li-cốp trong
quan tài có gì đặc biệt?Ý
nghĩa cái chết?
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
TT11: Qua phân tích hình
tượng nhân vật Bê-li-cốp em
có nhận xét khái quát gì về
nhân vật này?
TT12: Lối sống của Bê-
li-cốp ảnh hưởng như thế nào
đến những người xung quanh
( Lúc sống và sau khi chết )?
Ý nghĩa?
(Thảo luận theo bàn,5 phút)
- HS thảo luận, trình bày
- GV nhận xét, bổ sung, khái
- “Ngạc nhiên đến hoảng hốt”, “sợ phát kinh”, “hoa cả mắt” khi thấy chị em nhà Va-ren-ca đi xe đạp Giáo huấn, lên lớp: “Anh đã đi xe đạp và cái trò giải trí ấy hoàn toàn không hợp với môt nhà giáo dục thiếu niên”, “ không có chỉ thị thì không được làm” , “ anh đã buông thả”, “ cần phải có thái đô kính trọng đối với chính quyền”
- Xấu hổ, lo sợ khi Va-ren-ca cười => Cái chết: Do lối
sống trong bao với những sợ hãi thường trực Quan tài là cái bao tốt nhất
Hợp logic, quy luật tất yếu của cuộc sống
=>Bê-li-cốp “ người trong bao”:hèn nhát, khuôn khổ, máy móc, sống thu mình, bảo thủ, độc đoán
Cái chết là điều không thể tránh khỏi.
b Ảnh hưởng của “lối sống trong bao” đối với mọi
người xung quanh:
- Lúc sống:
+ Giáo viên trong trường: “ Bọn giáo viên trong trường đều sợ hắn hiệu trưởng cũng sợ hắn”.
+Mọi người: “các bà các cô tối thứ bảy không dám tổ chức diễn kịch tại nhà nữa”, “ giới tu hành không dám ăn thịt, đánh bài khi có mặt hắn” “ sợ rằng nhỡ
Trang 4TT13: Hình ảnh cái bao có ý
nghĩa gì?( nghĩa đen, nghĩa
bóng, nghĩa biểu trưng)
( Thảo luận theo bàn, 3 phút)
- HS thảo luận, trình bày
-GV nhận xét, bổ sung,khái
quát
TT14: Em có suy nghĩ như
thế nào về câu nói của
Bu-rơ-kin: Không thể sống mãi như
thế này được ?
-HS trả lời
hắn biết thì lại phiền”.
=>Ám ảnh triền miên, dai dẳng, đầu độc cuộc sống ( 15 năm)Sợ tất cả: sợ nói to, sợ gửi thư, sợ làm quen, sợ đọc sách
- Khi đã chết:
+ Lúc đầu: cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái
+ Sau đó: lại nặng nề như cũ Vì Bê-li-cốp đã
“chầu âm phu”, nhưng “lối sống trong bao” vẫn còn
tồn tại, làm cho cuộc sống không sao thoát khỏi không khí nặng nề, dai dẳng Tính phổ biến của kiểu “người trong bao”
=>Bê-li-cốp là điển hình cho một kiểu người, một hiện tượng xã hội tồn tại của một bộ phận trí thức Nga thế kỉ XIX Đầu độc cuộc sống, đầu độc con người
c Biểu tượng cái bao và chủ đề tư tưởng truyện
*Cái bao
- Nghĩa đen:dùng để bao, gói, đựng đồ vật, hàng hoá -Nghĩa bóng: lối sống và tính cách của Bê-li-cốp
-Nghĩa biểu trưng: kiểu người trong bao, lối sống trong bao Cái bao khổng lồ trói buộc, vây bủa ngăn chặn tự
do của mọi người
=>Lên án, phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao, lối
sống trong bao và tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai của nước Nga
Cảnh báo và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cuộc sống, cách sống: không thể sống tầm thường, hèn nhát,
Trang 5-GV nhận xét, khái quát
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS
tổng kết bài học
TT1: Em hãy đánh giá những
thành công về nghệ thuật của
tác phẩm?
-HS trả lời
-GV nhận xét, khái quát
TT2: Thông qua hình tượng
“ Người trong bao” nhà văn
muốn gửi gắm điều gì?
-HS trả lời
-GV nhận xét, khái quát
ích kỉ, vô vị và hủ lậu mãi như thế mà phải tìm cách thoát khỏi nó, vươn tới cuộc sống lành mạnh, trong sáng, có ý nghĩa
III Tổng kết
1.Nghệ thuật:
Tác phẩm điển hình cho nghệ thuật xây dựng truyện của Sê-khốp, với những cách tân nghệ thuật độc đáo
- Nghệ thuật xây dựng biểu tượng “cái bao”.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
+ Nhân vật điển hình + Nhân vật đối lập( Bê-li-cốp>< chị em nhà Cô-va-len-ca)
- Giọng kể: mỉa mai, châm biếm, vừa trầm buồn khách quan, bình thản nhưng chứa đựng tâm trạng bức xúc, trăn trở, khao khát đổi thay
- Chọn ngôi kể:
+ Ngôi kể thứ 3: tác giả
+ Ngôi kể thứ nhất: nhân vật
-Cấu trúc truyện lồng trong truyện.
2 Nội dung:
Lên án, phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao và tác hại của nó đối với xã hội
Kêu gọi mọi người thay đổi vươn tới một cách sống mới lành mạnh, có ý nghĩa hơn
4 Cung cố, dặn dò
a Củng cố:
Trang 6Thảo luận về ý nghĩa thời sự của truyện ngắn “Người trong bao” Qua đó nêu ý kiến của em về hiện tượng “ người trong bao”
a Dặn dò:
Nắm những nét trọng tâm về nội dung, nghệ thuật, chủ đề tác phẩm
Soạn bài mới