Người trong bao tiết 1

Về kiến thức - Nhận diện một kiểu người trong bao, lối sống trong bao, qua đó hiểu được hiện thực xã hội Nga cuối thế kỉ 19 - Phát hiện và phân tích được một số thành công về nghệ thuật

Tiết 94

NGƯỜI TRONG BAO

(A.P Sê-khốp)

A Mục tiêu cần đạt

1 Về kiến thức

- Nhận diện một kiểu người trong bao, lối sống trong bao, qua đó hiểu được hiện thực xã hội Nga cuối thế kỉ 19

- Phát hiện và phân tích được một số thành công về nghệ thuật của truyện ngắn: xây dựng biểu tượng và nhân vật điển hình, cách kể chuyện đặc sắc

2 Về kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng phân tích nhân vật và phân tích tác phẩm

- Rèn luyện kĩ năng làm văn nghị luận

3 Về thái độ:

- Có thái độ đấu tranh với lối sống thu mình trong bao, háo danh, giáo điều, xu nịnh, sợ hãi… để xây dựng lối sống hòa đồng, trung thực, có lí tưởng

B Phương tiện thực hiện

- SGK, SGV

- Thiết kế bài học

- Tranh minh họa

C Cách thức tiến hành

- GV tổ chức giờ học theo cách kết hợp giữa đọc sáng tạo, gợi tìm kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi,

D Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Vào bài mới

Lịch sử xã hội Nga thế kỉ XIX là lịch sử một thế kỉ không ngừng đấu tranh chống ách nông nô chuyên chế Văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX

ra đời, phát triển trở thành một trong những nền văn học tiên tiến nhất của nhân loại Các nhà văn Nga đã trưởng thành và cống hiến cho nhân loại những giá trị văn hoá tinh thần cao quý A Sê-khốp được coi là người đại biểu kiệt xuất cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX Trong

lĩnh vực truyện ngắn, ông là nhà cách tân nghệ thuật thiên tài Tác phẩm của ông thường đặt ra nhiều vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn và ý nghĩa nhân bản sâu xa từ những cốt truyện tưởng chừng như đơn giản nhất

“Người trong bao” của ông là một truyện ngắn như thế

Hoạt động 1: Tổ chức tìm hiểu chung

* GV gọi HS đọc Tiểu dẫn trong SGK và

nêu yêu cầu:

Phần tiểu dẫn đã giới thiệu cho em biết

những điều gì về Sê-khốp và tác phẩm của

ông?

-thuở thiếu thời rất nghèo khó, ông là nhà

văn bình dân, nhận thức sớm về cuộc đời

-Làm bác sĩ nên ông tiếp xúc nhiều với dân

nghèo và có ngòi bút chuẩn bệnh: hám

danh, xum xoe, quị lụy,

- Ông được đánh giá là đại biểu lớn cuối

cùng của văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX,

nhà cách tân thiên tài về truyện ngắn và

kịch Sê-khốp từng được nhận giải thưởng

Pu-skin, được bầu làm Viện sĩ danh dự Viện

Hàn lâm khoa học Nga.

Sê-khốp- “ông thánh của truyện

ngắn” ,“một Puskin bằng văn xuôi”

(Doxtoiepki)

Em hãy cho biết những đặc điểm bổi bật

của phong cách nghệ thuật Sê-khốp?

Nội dung chính trong sáng tác của

Sê-khốp?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

*.Tiểu sử:

-An-tôn Páp-lô-vích Sê-khốp (1860-1904) -gia đình buôn bán nhỏ

- Tốt nghiệp Đại học tổng hợp, khoa

Y, Sê-khốp trở thành bác sĩ nông thôn, đồng thời ông tham gia sáng tác văn học, tích cực hưởng ứng các công việc xã hội, văn hóa, giáo dục

*.Sự nghiệp: Nhà văn Nga kiệt xuất với nhiều đóng góp to lớn

-Đại biểu cuối cùng của CNHT -Nhà cách tân thiên tài: kịch & truyện ngắn

-sáng tác đồ sộ: khoảng trên 500 tác phẩm truyện ngắn, trong đó có các

tác phẩm đặc sắc như: Anh béo và

anh gầy, Con kì nhông, Phòng số 6, Người trong bao… Ông cũng là tác

giả của nhiều vở kịch có giá trị như:

Hải âu, Cậu Va-ni-a, Ba chị em, Vườn anh đào…

- Đặc điểm nổi bật của phong cách nghệ thuật Sê-khốp là phong cách giản dị, thâm trầm, hàm súc Cốt truyện trong những tác phẩm của ông thường đơn giản, ít các yếu tố gay cấn Sê-khốp rất chú ý lựa chọn các chi tiết nghệ thuật để khắc họa nhân vật, tô đậm chủ đề tư tưởng của tác phẩm

Qua việc đọc cũng như tìm hiểu phần tiểu

dẫn, em hãy cho biết Người trong bao

được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

- Tác phẩm là câu chuyện cười ra nước mắt

về cuộc đời một con người mắc chứng bệnh

sợ hãi, sống chết đều thảm hại…, nó không

chỉ phản ánh thực trạng xã hội mà còn có ý

nghĩa triết lý sâu sắc về cuộc sống nhân

sinh Nguyễn Tuân từng ca ngợi: “Truyện

Bê-li-cốp là một áng văn đả kích lên đến

tuyệt đỉnh: hình thù, tên họ nhân vật đã

thành một cái sự, đã thành một hình dung

từ ngày nay vẫn còn có tác dụng lớn”

-Xh Nga dưới chế độ Nga hoàng nông nô

chuyên chế ngày càng đen tối, khốc liệt tàn

bạo nhiều cuộc nổi dậy cách mạng tư sản

làm mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt hơn,

khiến đời sống nhân dân khốn cùng Con

người trong xã hội đó luôn sợ hãi mọi thứ

và cố thu mình lại, tạo ra một kiểu người

trong bao

Hoạt động 2: Đọc và tóm tắt tác phẩm

(Yêu cầu: giọng đọc chậm, hơi buồn,

thoáng chút mỉa mai châm biếm khi khắc

họa chân dung Bê-li-cốp Cần chú ý đến

những lời kể chuyện của Bu-rơ-kin có hấp

thu ngôn ngữ của đối tượng được kể là

Bê-li-cốp Khi đọc các lời thoại chú ý thay đổi

giọng cho phù hợp với tâm trạng, tính cách

của từng nhân vật Phần cuối tác phẩm

giọng đọc khẩn thiết, sôi nổi, có ý nghĩa

thức tỉnh khi các nhân vật nhận ra “không

thể sống mãi như thế được”.)

-Nội dung: phản ánh hiện thực đen tối, nỗi thống khổ của dân nghèo và những thói hư tật xấu trong xã hội, kêu gọi đánh thức cộng đồng thay đổi.=>tác phẩm mang tính hiện thực

và giá trị nhân đạo

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ-hoàn cảnh ra đời

-bối cảnh hẹp: Truyện ngắn Người

trong bao được Sê-khốp sáng tác

năm 1898, khi nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta, trên bán đảo Crưm, biển Đen

-Bối cảnh rộng của truyện: là bầu không khí chuyên chế u ám, nặng nề

của nước Nga vào cuối thế kỉ XIX

b.Tóm tắt

+Mở truyện: Cuộc nghỉ đêm sau chuyến đi săn muộn tại làng Mi-rô-nô-xít-xkôi-ê của bác sĩ I-van I-va-nứt và Bu-rơ-kin kể chuyện về Bê-li-cốp

+ Thân truyện:Chuyện về Bê-li-cốp: chân dung, thói quen; “câu chuyện tình yêu” với Va-ren-ca; cuộc nói chuyện với Cô-va-len-cô và cái chết của Bê-li-cốp

+Kết thúc: I-va-nứt kết luận: “Không thể sống mãi như thế được!”

Em hãy tóm tắt và nêu bố cục của tác

phẩm?

Hoạt động 3: phân tích tác phẩm

Nhân vật trung tâm trong truyện là ai?

Nhân vật này được miêu tả như thế nào?

Em hãy chon một vài dẫn chứng tiêu biểu

cho tính cách của nhân vật ấy?

GV cho làm phiếu học tập, thảo luận nhóm

Nội dung phiếu: em hãy chỉ ra những chi

tiết miêu tả về khuôn mặt, trang phục, suy

nghĩ, tình cảm, thói quen của Bê li cốp? Qua

đó chỉ ra đặc điểm ngoại hình, tính cách lối

sống

Ấn tượng của em khi bắt gặp bức chân

dung, thói quen sinh hoạt và lối sống của

Bê-li-cốp?

GV đọc hoặc cho học sinh đọc một số

đoạn miêu tả ngoại hình, tính cách lối

sống của Bê li cốp

* GV gợi ý:

Những chi tiết nào có rác dụng làm nổi

bật chân dung Bê-li-cốp?

Chi tiết nào được nhắc đi nhắc lại nhiều

lần? ý nghĩa của chi tiết đó?

-giày cao su: 4 lần

-ô: 4

-Kính:2

-áo: 5

-ý nghĩ: nhỡ xảy ra chuyện gì, lo lắng 3 lần

II Đọc-hiểu văn bản:

1.

Nhân vật Bê-li-cốp:

a

Ngoại hình

*Khuôn mặt:

-Giấu mặt sau chiếc cổ áo bành tô

bẻ đứng lên, đeo kính râm

-nhỏ bé, rầu rĩ, nhợt nhạt

*phục sức:

+Luôn đi giày cao, cầm ô, mặc áo bành tô ấm cốt bông dù thời tiết có như thế nào

+Ô để tronng bao, đồng hồ trong bao, chiếc dao nhỏ cũng trong bao + đeo kính râm, mặc áo bông trần,

lỗ tai nhét bông

=> Khác người, kì dị ->ngòi bút châm biếm, đả kích

b, tính cách lối sống:

*Tính cách:

-Luôn lo lắng, sợ hãi: “nhỡ có kẻ nào, nhỡ trộm vào nhà, mơ điều khủng khiếp”->nhút nhát, ghê sợ -giấu suy nghĩ vào bao-> cổ hủ, giáo điều, máy móc

*lối sống:

+ Luôn để các đồ vật trong bao + luôn kéo mui khi ngồi xe ngựa + Luôn ngợi ca quá khứ, khen tiếng

Hy Lạp cổ “ thật là tuyệt vời, êm tai”

+ Luôn giấu ý nghĩ vào bao, sống theo các thông tư, chỉ thị, những bài báo cấm đoán

+ Luôn duy trì mối quan hệ tốt với các bạn đồng nghiệp

+ Ở nhà cũng mặc áo khoác ngoài,

Bê li cốp có thái độ như thế nào với lối

sống đó?

Những cái bao tạo ta từ đồ vật có giúp

Bê-li-cốp thoát khỏi nỗi sợ hãi không? Vì

sao?

- Những cái bao tạo ra từ những đồ vật ấy

cũng không giúp Bê-li-cốp thoát ra khỏi nỗi

sợ hãi bao bọc hắn Vì bản thân nỗi sợ hãi

cũng là cái bao vô hình mà Bê-li-cốp ẩn

mình trong đó

Qua đây em thấy Bê li cốp là kiểu người

như thế nào?

đội mũ, đóng cửa, cài then, có đủ sự ngăn cấm, hạn chế

+ Buồng ngủ chật như cái hộp, luôn kéo chăn trùm đầu kín mít khi ngủ

dù trời nóng bức ngột ngạt

+)thái độ của Bê li cốp với lối sống, tính cách của mình:

-Luôn tự tin, thỏa mãn, hài lòng về cuộc sống đó

->Coi đó là triết lý sống ->Luôn khát khao được sống theo triết lý đó,cứng nhắc không chịu phá

bỏ nó, tình yêu cũng không đủ sức mạnh chiến thắng

=>tính cách lối sống:

Nhút nhát, ghê sợ, cô độc, luôn lo lắng, cổ hủ

=> Khát vọng thu mình vào một cái bao, vỏ bọc => con người bé nhỏ

=>Qua đây cho thấy Bê li cốp đại diện của kiểu người trong bao, lối sống trong bao: hèn nhát, cổ hủ,

Kết thúc tiết 1

GV nhắc nhở học sinh tìm hiểu các vấn đề: ảnh hưởng của Bê li cốp, cái chết, ý nghĩa hình tượng cái bao, những đặc sắc nghệ thuật

Rút kinh nghiệm

Người soạn : Phạm Thị Hoài

GV HD: Nguyễn Thị Duyên