Tiểu luận TLHXH - Nguồn gốc của liên hệ xã hội và ý nghĩa của sự hiểu biết đó đối với bản thân

V i cách nhìn này, chúng ta thộ ớ ường có khuynh hướng thích người... Ngạ ười này có thể làm được đi u mà ngề ười kia không th làm để ược.

L I C M N Ờ Ả Ơ

L i đ u tiên, cho em xin đờ ầ ược g i l i c m n t i cô Lý Th Minhử ờ ả ơ ớ ị

H ng đã gi ng d y và truy n t i nh ng ki n th c quý báu t i các b n sinhằ ả ạ ề ả ữ ế ứ ớ ạ viên nói chung và b n thân em nói riêng M c dù quá trình h c ph i di n raả ặ ọ ả ễ online do d ch b nh cũng đã nhị ệ ả

hưởng đ n quá trình ti p thu ki n th c c a em, song em v n cế ế ế ứ ủ ẫ ố

g ng h c t p và hăng hái xây d ng bài cùng v i s h tr c a cô đ em cóắ ọ ậ ự ớ ự ỗ ợ ủ ể

th đ đi u ki n thi cũng nh có c h i đ làm bài t p ti u lu n này Đ cể ủ ề ệ ư ơ ộ ể ậ ể ậ ặ

bi t, môn Tâm lý h c xã h i đã giúp em nh n ra đệ ọ ộ ậ ược nhi u đi u h n về ề ơ ề tâm lý c a con ngủ ười nh : tâm lý t i ph m, tâm lý m i ngư ộ ạ ọ ười xung quanh, hay tâm lý c a ai đó khi m t tr ng thái “c m xúc nh t đ nh”… mà trủ ở ộ ạ ả ấ ị ước đây em ch a th n m b t đư ể ắ ắ ược Môn h c đã giúp em hi u rõ h n vọ ể ơ ề

“ngu n g c c a liên h xã h i” là gì? Ngu n g c c a liên h xã h i có vaiồ ố ủ ệ ộ ồ ố ủ ệ ộ trò nh nào đ i v i cu c s ng con ngư ố ớ ộ ố ười? Và đó cũng chính là đ tài nghiênề

c mà em đã l a ch n Trong quá trinh th c hi n bài t p ti u lu n k t thúcứ ự ọ ự ệ ậ ể ậ ế môn, ch c ch n v n sẽ còn nh ng thi u xót v m t n i dung và hình th c,ắ ắ ẫ ữ ế ề ặ ộ ứ

em mong cô hãy xem xét, góp ý đ em có th bài làm c a em để ể ủ ược hoàn

ch nh nh t.ỉ ấ

Em xin chân thành c m n cô!ả ơ

M Đ U Ở Ầ

1 Lý do l a ch n đ tài ự ọ ề

Hi n nay, có th th y liên h xã h i chính là đ c tr ng xã h i, nó thệ ể ấ ệ ộ ặ ư ộ ể

hi n kh năng chung s ng t o thành xã h i c a m i cá nhân Liên h xãệ ả ố ạ ộ ủ ỗ ệ

h i là nh ng hình th c tác đ ng khác nhau c a con ngộ ữ ứ ộ ủ ười (cá nhân) trong

xã h i, nó nh hộ ả ưởng đ n ng x c a cá nhân Liên h xã h i cho phép m tế ứ ử ủ ệ ộ ộ

s liên l c v i nh ng ngự ạ ớ ữ ười khác và v i môi trớ ường xung quanh, phương

di n thi t l p là các hình th c giao ti p (ngôn ng , c ch ) N u nh khôngệ ế ậ ứ ế ữ ử ỉ ế ư

có liên h xã h i, con ngệ ộ ười sẽ không th giao ti p để ế ược v i nhau và hi uớ ể

được ý c a nhau cũng nh không th truy n đ t đủ ư ể ề ạ ược thông đi p gi aệ ữ

người này v i ngớ ười kia Ph i chăng, liên h xã h i giúp cho m i cá thả ệ ộ ỗ ể

được hòa mình vào trong xã h i, giúp cho m i cá nhân độ ỗ ược trao đ i v i xãổ ớ

h i, hình thành nên cu c s ng chung cho toàn xã h i Tuy nhiên, đ m tộ ộ ố ộ ể ộ

người có th hòa nh p để ậ ượ ớc v i xã h i theo chi u hộ ề ướng tích c c hay tiêuự

c c thì l i ph thu c vào nhi u y u t Nh ng y u t này g n là đi u ki nự ạ ụ ộ ề ế ố ữ ế ố ầ ề ệ

c n và đ đ m t thân m t mình có th bầ ủ ể ộ ộ ể ước ra ngoài xã h i và giao ti p,ộ ế hòa mình vào xã h i m t cách d dàng và đ t hi u qu cao.ộ ộ ễ ạ ệ ả

Trong th gi i công nghi p hóa hi n đ i hóa ngày nay, nh ng thi tế ớ ệ ệ ạ ữ ế

b đi n t tân ti n đang ngày càng chi m h u cu c s ng c a con ngị ệ ử ế ế ữ ộ ố ủ ười, nói cách khác con người đang là nô l cho nh ng thi t b thông minh V yệ ữ ế ị ậ

tr bình thẻ ường hóa trong giao ti p cũng nh phát tri n chúng b ng cáchế ư ể ằ hình thành t nh ng kí c, c m xúc t nh ng con ngừ ữ ứ ả ừ ữ ười xung quanh? Trong bài ti u lu n này, ngu n g c c a liên h xã h i sẽ giúp chúng ta trể ậ ồ ố ủ ệ ộ ả

l i câu h i đó.ờ ỏ

2 Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

- Đ i tố ượng nghiên c u c a đ tài chính là ngu n g c c a liên h xãứ ủ ề ồ ố ủ ệ

h i.ộ

3 M c đích và nhi m v nghiên c u ụ ệ ụ ứ

M c đích nghiên c u ụ ứ

- Giúp hi u rõ ý nghĩa c a liên h xã h i đ i v i b n thân và cu cể ủ ệ ộ ố ớ ả ộ

s ng m i ngố ỗ ười

- Thông qua vi c nghiên c u ngu n g c c a liên h xã h i, t đó hi uệ ứ ồ ố ủ ệ ộ ừ ể

đượ ảc nh hưởng c a các v n đ này đ i v i các hi n tủ ấ ề ố ớ ệ ượng tâm lý xã h iộ trong các lĩnh v c ho t đ ng th c ti n c a con ngự ạ ộ ự ễ ủ ười nh : sinh ho t, giaoư ạ

ti p, ng x …ế ứ ử

Nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

- C s lí lu n c a tâm lý h c v ngu n g c c a liên h xã h i.ơ ở ậ ủ ọ ề ồ ố ủ ệ ộ

- Tìm hi u, làm rõ khái ni m: Liên h xã h i là gì? Ngu n g c c a liênể ệ ệ ộ ồ ố ủ

h xã h i, ý nghĩa c a liên h xã h i.ệ ộ ủ ệ ộ

4 Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

- Phương pháp nghiên c u yêu c u c n ph i đ m b o tính kháchứ ầ ầ ả ả ả quan, tính th ng nh t trong s v n đ ng và phát tri n c a đ i tố ấ ự ậ ộ ể ủ ố ượng, m iố quan h bi n ch ng gi a các y u t đệ ệ ứ ữ ế ố ược đ c p t i Ngoài ra, ch y u sề ậ ớ ủ ế ử

d ng các phụ ương pháp nh :ư

Phương pháp phân tích – t ng h p.ổ ợ

Phương pháp so sánh

Phương pháp nghiên c u tài li u, sách báo.ứ ệ

N I DUNG Ộ

I C s lý lu n ơ ở ậ

1 Khái ni m: ệ

1.1: Xã h i là gì? ộ

- Xã h i ộ là m t ộ nhóm nh ng cá nhân liên quan đ n ữ ế tương tác xã h iộ

m t cách thộ ường xuyên, ho c m t ặ ộ nhóm xã h i lộ ớn có chung lãnh thổ không gian ho c xã h i, thặ ộ ường ch u cùng th m quy n ị ẩ ề chính tr vị à các kỳ

v ng văn hóa chi ph i.ọ ố

1.2: Liên h là gì? ệ

- Theo T đi n ti ng Vi t “liên h ” có nghĩa là dính dáng v i nhau,ừ ể ế ệ ệ ớ liên quan đ n nhau M c đích c a tâm lý h c xã h i là nghiên c u và gi iế ụ ủ ọ ộ ứ ả thích các m i quan h gi a các cá nhân trong nhóm, gi a các nhóm bênố ệ ữ ữ trong xã h i V i cách hi u nh v y, có th nói ng n g n r ng:ộ ớ ể ư ậ ể ắ ọ ằ

→ Liên h xã h i ệ ộ là m t s ti p xúc g n k t gi a các cá nhân trong xãộ ự ế ắ ế ữ

h i Đó là s ràng bu c tâm lý gi a con ngộ ự ộ ữ ười theo nh ng chu n m c phápữ ẩ ự

lý, d lu n hay tình c m Liên h xã h i th hi n kh năng chung s ng t oư ậ ả ệ ộ ể ệ ả ố ạ thành xã h i và m c đ hòa nh p xã h i c a m i cá nhân trong các m iộ ứ ộ ậ ộ ủ ỗ ố quan h xã h i, nó cho phép cá nhân thi t l p liên l c v i ngệ ộ ế ậ ạ ớ ười khác, v iớ môi trường xung quanh và được ch p nh n, trong đó ngôn ng giao ti p làấ ậ ữ ế công c , phụ ương ti n chính đ thi t l p liên h ệ ể ế ậ ệ

II C s th c ti n ơ ở ự ễ

2 Ngu n g c c a liên h xã h i ồ ố ủ ệ ộ

Ngu n g c c a liên h xã h i đồ ố ủ ệ ộ ược hình thành t r t nhi u y u từ ấ ề ế ố khác nhau Nh ng chung quy l i có nh ng y u t nh sau:ư ạ ữ ế ố ư

❶ Trước tiên, liên h xã h i đệ ộ ược hình thành t ừ s tham gia ự Sự tham gia cho phép cá nhân c m nh n b n thân mình thu c v m t nhómả ậ ả ộ ề ộ

xã h i nào đó, thu c v đâu đó.ộ ộ ề

S tham gia c a cá nhân th hi n nhu c u đự ủ ể ệ ầ ược bày t b n thân,ỏ ả

được th a nh n trong xã h i và ph n l n g n v i s c n thi t ph i h pừ ậ ộ ầ ớ ắ ớ ự ầ ế ả ợ tác đ t n t i Nh ng nghiên c u th c nghi m ch ra r ng s tham gia chể ồ ạ ữ ứ ự ệ ỉ ằ ự ỉ

xu t hi n khi cá nhân r i vào hoàn c nh mà h không th hi u đấ ệ ơ ả ọ ể ể ược

nh ng h l i có nhu c u hi u nó Ho c khi cá nhân không t gi i quy tư ọ ạ ầ ể ặ ự ả ế

đượ ấc v n đ c a mình Trong trề ủ ường h p này, s tham gia xu t hi n nhợ ự ấ ệ ư

là tìm ki m s giúp đ nh m hoàn thành ho t đ ng cá nhân Trế ự ỡ ằ ạ ộ ường h pợ

th ba, khi cá nhân r i vào hoàn c nh lo âu, s hãi Trong tình hu ng căngứ ơ ả ợ ố

th ng tâm lý này, cá nhân th t s c n đ n ngẳ ậ ự ầ ế ười khác Nh v y, liên h xãư ậ ệ

h i độ ược thành l p.ậ

❷ Y u t th hai đ làm rõ ngu n g c c a liên h xã h i chính là ế ố ứ ể ồ ố ủ ệ ộ sự

g n bó ắ Liên h xã h i đệ ộ ược hình thành thông qua s g n bó Đó là liên hự ắ ệ tình c m n i li n các cá nhân, đả ố ề ược thi t l p t s ph i h p gi a hai y uế ậ ừ ự ố ợ ữ ế

t : chăm sóc th ch t và s yên n tình c m Các nghiên c u và th cố ể ấ ự ổ ả ứ ự nghi m trên kh và tr em ch ng minh r ng tr em c n chăm sóc v thệ ỉ ẻ ứ ằ ẻ ầ ề ể

ch t (ăn u ng, ngh ng i, b m) và c n s yên m, c m giác an toàn vấ ố ỉ ơ ế ẵ ầ ự ấ ả ề tình c m Eric Erickson trong khi phát tri n h c thuy t v 8 giai đo nả ể ọ ế ề ạ

kh ng ho ng l a tu i trong đ i ngủ ả ứ ổ ờ ười đã ch ra r ng giai đo n t 0 – 1 tu iỉ ằ ạ ừ ổ

vô cùng quan tr ng trong quá trình g n bó m – con (hay ngọ ắ ẹ ười nuôi d yạ

tr ) Thi u s quan h g n bó m con tu i này tr sẽ b m t lòng tin vàẻ ế ự ệ ắ ẹ ở ổ ẻ ị ấ

s an toàn Đi u này nh hự ề ả ưởng đ n ch t lế ấ ượng liên h xã h i tu iệ ộ ở ổ

trưởng thành

❸ Y u t th ba cho phép gi i thích s hình thành liên h xã h i t ế ố ứ ả ự ệ ộ ừ

quá trình xã h i hóa cá nhân ộ Đ a tr bứ ẻ ước vào liên h xã h i t nh ngệ ộ ừ ữ

tương tác c a nó v i b m , nh ng tủ ớ ố ẹ ữ ương tác này cho phép tr d n hòaẻ ầ

nh p vào xã h i M t khác, thông qua nh ng liên h mà tr thi t l p v iậ ộ ặ ữ ệ ẻ ế ậ ớ

người khác, tr d n t phát hi n ra chính b n thân nó và kh ng đ nh cáiẻ ầ ự ệ ả ẳ ị tôi c a mình Nh v y, quá trình xã h i hóa tr em trong gia đình chính làủ ư ậ ộ ẻ quá trình bước vào liên h xã h i.ệ ộ

Y u t th t gi i thích ngu n g c c a liên h xã h i là ế ố ứ ư ả ồ ố ủ ệ ộ s h p ự ấ

d n v m t th ch t ẫ ề ặ ể ấ Có nhi u y u t xác đ nh s duy trì liên h gi a cácề ế ố ị ự ệ ữ

cá nhân trong xã h i, trong đó y u t h p d n v th ch t độ ế ố ấ ẫ ề ể ấ ược nghiên

c u khá nhi u Đi u này cho th y hình th c bên ngoài c a cá nhân cũngứ ề ề ấ ứ ủ tham d nh m t nhân t thi t l p nh ng liên h xã h i Khi v đ p hìnhự ư ộ ố ế ậ ữ ệ ộ ẻ ẹ

th t nó có kh năng t o d ng các liên h xã h i và tr thành m t y u tể ự ả ạ ự ệ ộ ở ộ ế ố trong đánh giá xã h i thì nh ng giá xã h i có th không tránh kh i s phiộ ữ ộ ể ỏ ự

lý, hay thi u chính xác Tuy nhiên s phi lý này ít nhi u đế ự ề ược xã h i ch pộ ấ

nh n Vì v đ p t b n thân nó đã là m t giá tr xã h i Ví d : nhi u th cậ ẻ ẹ ự ả ộ ị ộ ụ ề ự nghi m trong lĩnh v c xét x ph m nhân đã ch ra r ng nh ng ngệ ự ử ạ ỉ ằ ữ ười có hình th đ p, h p d n thể ẹ ấ ẫ ường được b i th m đoàn phán x v i hình ph tồ ẩ ử ớ ạ

nh h n so v i ngẹ ơ ớ ười cùng t i tr ng nh v y nh ng có hình th kém h pộ ạ ư ậ ư ể ấ

d n.ẫ

Trong liên h xã h i, nhìn chung, con ngệ ộ ười thường a thíchư

nh ng ngữ ười thích mình và h thọ ường tránh người có nh ng phát bi uữ ể khó ch u ho c xúc ph m đ n mình góc đ này các liên h đị ặ ạ ế Ở ộ ệ ượ ạc t o

d ng cho các cá nhân tìm ki m nh ng ngự ế ữ ườ ọ ải h c m th y a thích, m nấ ư ế

m Do v y, ộ ậ s a thích l n nhau ự ư ẫ cũng là c s t o d ng và duy trì cácơ ở ạ ự liên h xã h i.ệ ộ

m i cá nhân, Ở ỗ s tài gi i và đ c đ ự ỏ ứ ộ cũng là nh ng giá trữ ị khi n ngế ười khác tìm ki m liên h Các nhà nghiên c u tâm lý h c xã h iế ệ ứ ọ ộ

đã ch ra r ng nh ng ngỉ ằ ữ ười có tài, người thông minh trong m t lĩnh v cộ ự

ho t đ ng nh t đ nh v i các nhu c u c a chúng ta ho c h có ph m ch tạ ộ ấ ị ớ ầ ủ ặ ọ ẩ ấ

đ o đ c d có s c h p d n h n nh ng ngạ ứ ễ ứ ấ ẫ ơ ữ ười có kh năng trung bình ho cả ặ tài năng vượt xã so v i s quan tâm c a chúng ta.ớ ự ủ

Khi nghiên c u s hình thành và duy trì các m i liên h gi a cácứ ự ố ệ ữ

cá nhân, các nhà tâm lý h c xã h i không th không nói đ n ọ ộ ể ế s g n gũi ự ầ

nh ư là m t c s đ t o l p các liên h Th c t nghiên c u cho th y cácộ ơ ở ể ạ ậ ệ ự ế ứ ấ

m i liên h liên nhân cách thố ệ ường di n ra trên c s c a s g n gũi vễ ơ ở ủ ự ầ ề kho ng cách đ a lý Kho ng cách đ a lý càng g n thì các cá nhân càng cóả ị ả ị ầ nhi u đi u ki n đ thi t l p liên h Đ i v i các cá nhân, xu hề ề ệ ể ế ậ ệ ố ớ ướng tìm

ki m liên h g n bó v i ngế ệ ắ ớ ười “làng xóm”, theo ki u “l a g n r m…” sẽể ử ầ ơ

hi n th c h n nhi u so v i vi c tìm ki m nh ng nhân v t lý tệ ự ơ ề ớ ệ ế ữ ậ ưởng đang

s đâu đó trong th gi i này Nghiên c u c a Newcome cho th y, y u tố ở ế ớ ứ ủ ấ ế ố chính t o nên liên h không ph i là s gi ng nhau v thái đ mà chính làạ ệ ả ự ố ề ộ

s g n gũi khi s ng g n nhau Sinh viên nói chung có xu hự ầ ố ầ ướng tr thànhở

b n thân v i ngạ ớ ười cùng phòng, b t k thái đ khác nhau c a h Nghiênấ ỷ ộ ủ ọ

c u v kho ng cách còn cho phép rút ra các quy t c v s g n gũi Đó làứ ề ả ắ ề ự ầ quy t c văn hóa có liên quan đ n ng x không gian tùy theo hoàn c nh.ắ ế ứ ử ả

M c dù g n gũi v i ai đó, nh ng các cá nhân thặ ầ ớ ư ường không thích nh ngữ

người luôn xâm ph m kho ng không gian riêng t c a h ạ ả ư ủ ọ

Ngoài ra, s gi ng nhau ự ố cũng là c s cho vi c t o l p và duyơ ở ệ ạ ậ trì các liên h xã h i Con ngệ ộ ười thường có khuynh hướng tránh s đ i đ uự ố ầ

tr c ti p trong tự ế ương tác xã h i, do đó vi c ch n b n t nh ng ngộ ệ ọ ạ ừ ữ ười

gi ng mình v c b n là cách t t nh t đ đố ề ơ ả ố ấ ể ược tôn tr ng, đ tránh xungọ ể

đ t V i cách nhìn này, chúng ta thộ ớ ường có khuynh hướng thích người

gi ng mình: gi ng v s thích, thái đ , ý ki n Clore và Byrne đã ch ra m iố ố ề ở ộ ế ỉ ố quan h gi a s gi ng nhau và liên h xã h i Theo ông, s gi ng nhau g nệ ữ ự ố ệ ộ ự ố ắ

li n v i ch đ i c a chúng ta đ i v i các ý ki n gi ng chúng ta Các nhàề ớ ờ ợ ủ ố ớ ế ố tâm lý h c xã h i đã lý gi i vì sao s gi ng nhau l i t o nên liên h xã h i?ọ ộ ả ự ố ạ ạ ệ ộ Các cá nhân thường thích liên h v i ngệ ớ ười gi ng mình v suy nghĩ, hànhố ề

đ ng vì h c m th y mình độ ọ ả ấ ược tán thành h n, đơ ược tôn tr ng h n khi ýọ ơ

ki n c a mình gi ng v i ngế ủ ố ớ ười khác S gi ng nhau còn làm phát tri n ự ố ể ở các cá nhân m t liên h tích c c h n vì h tin r ng mình sẽ ng h , độ ệ ự ơ ọ ằ ủ ộ ược giúp đ Và cu i cùng s gi ng nhau làm cho các cá nhân c m th y r ngỡ ố ự ố ả ấ ằ

người gi ng mình sẽ cũng có nét đáng yêu nh mình.ố ư

Liên h xã h i không ch d ng l i vi c con ngệ ộ ỉ ừ ạ ở ệ ười ch thíchỉ

nh ng ngữ ười khác có nh ng nét gi ng mình đ tữ ố ể ương tác, mà s khác ự nhau cũng là c s đ hình thành và c ng c các liên h xã h i Chúng taơ ở ể ủ ố ệ ộ

thường c n cái ngầ ười khác có mà chúng ta không có đ b sung nh ngể ổ ữ thi u h t b n thân Winch cho r ng s h p d n đế ụ ở ả ằ ự ấ ẫ ượ ạc t o nên b i s bở ự ổ sung nh ng nét riêng mà ngữ ười khác mang l i cho mình Ngạ ười này có thể làm được đi u mà ngề ười kia không th làm để ược Do đó s b sung xu tự ổ ấ

hi n nh m t c ch bù đ p nh ng thi u h t cá nhân V i gi thuy t conệ ư ộ ơ ế ắ ữ ế ụ ớ ả ế

ngườ ấi h p d n ngẫ ười khác đ đáp ng nhu c u c a h , th c nghi m c aể ứ ầ ủ ọ ự ệ ủ Winch (1958) trên các c p v ch ng có nhu c u b sung (các c p v ch ngặ ợ ồ ầ ổ ặ ợ ồ

v không hoàn toàn h p nhau l m v nhân cách hay s quan tâm, h ng thúẻ ợ ắ ề ự ứ

nh ng l i làm cho đ i phư ạ ố ương ph i say đ m Đi u này đả ắ ề ược gi i thích làả

do con ngườ ịi b thi u h t b i ngế ụ ở ười không gi ng mình, theo ki u m tố ể ộ

người ph c tùng sẽ tìm m t ai đó th ng tr h M c dù s khác nhau c aụ ộ ố ị ọ ặ ự ủ

h khi n ngọ ế ười khác nghĩ h không x ng đôi nh ng th c t l i ngọ ứ ư ự ế ạ ượ ạc l i,

h hình thành m i liên h t chính s khác nhau đó N u liên h xã h i xácọ ố ệ ừ ự ế ệ ộ

đ nh m t chi u c a m i g n k t thì tị ộ ề ủ ố ắ ế ương tác xã h i (thông qua c chộ ơ ế trao đ i xã h i) th hi n tính hai m t c a m t liên h , th hi n m t sổ ộ ể ệ ặ ủ ộ ệ ể ệ ộ ự

tương h trong liên h theo c ch cho và nh n.ỗ ệ ơ ế ậ

N u liên h xã h i xác đ nh m t chi u c a m i g n k t thìế ệ ộ ị ộ ề ủ ố ắ ế

t ươ ng tác xã h i ộ th hi n tính hai m t c a m t liên h Theo cách nhìnể ệ ặ ủ ộ ệ này Fischer cho r ng m i trao đ i xã h i (hay tằ ọ ổ ộ ương tác xã h i) đ u độ ề ược

đ t vào m t “đ ng thái mua bán” gi ng nh s v n hành c a các trao đ iặ ộ ộ ố ư ự ậ ủ ổ kinh t Trao đ i xã h i b c l m t chi n lế ổ ộ ộ ộ ộ ế ược gây nh hả ưởng t i thi u vố ể ề

nh ng ch ng th ng tâm lý cho ngữ ẳ ẳ ườ ươi t ng tác, nh ng l i đ t đư ạ ạ ượ ốc t i đa nhu c u c a cá nhân Đó là m t quá trình tầ ủ ộ ương h p trong đó các cá nhânợ

c tránh cho nhau nh ng khó ch u, nh ng căng th ng vô ích, ngay c khiố ữ ị ữ ẳ ả trao đ i đó không đem l i s hài lòng cho h nh ng h cũng tìm cách th aổ ạ ự ọ ư ọ ỏ

hi p đ thi t l p m t liên h có th ch p nh n đệ ể ế ậ ộ ệ ể ấ ậ ược Trong trao đ i xãổ

h i, Foa và Foa (1974) đã xác đ nh 6 lo i “c a c i” có th độ ị ạ ủ ả ể ược đ a ra traoư

đ i theo các n n văn hóa khác nhau Đó là tình yêu (tình c m), d ch v ,ổ ề ả ị ụ