May bien the - kiem tra toan dien.doc

- Nêu đợc công dung chung của máy biến thế là làm tăng hay giảm hiệu điện thế theo công thức 2 1 2 1 n n U U - Giải thích đợc máy biến thế hoạt động đợc dới dòng điện xoay chiều mà khôn

Bài 37: MáY BIếN THế.

I.MụC TIÊU:

1.Kiến thức:

- Nêu đợc các bộ phận chính của máy biến thế gồm 2 cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau đợc quấn quanh một lõi sắt chung

- Nêu đợc công dung chung của máy biến thế là làm tăng hay giảm hiệu

điện thế theo công thức

2

1 2

1

n

n U

U

- Giải thích đợc máy biến thế hoạt động đợc dới dòng điện xoay chiều mà không hoạt động đợc với dòng điện một chiều không đổi

- Vẽ đợc sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở hai đầu dây tải điện

2 Kĩ năng:

- Biết vận dụng về hiện tợng cảm ứng điện từ để giải thích các ứng dụng trong kĩ thuật

3 Thái độ:

- Rèn luyện phơng pháp t duy, suy diễn một cách lôgic trong phong cách học vật lí và áp dụng kiến thức vật lí trong kĩ thuật và cuộc sống

II.CHUẩN Bị:

1 Giáo viên:

- 1 máy biến thế nhỏ (1 cuộn 200 vòng, 1 cuộn 400 vòng)

- 1 nguồn điện xoay chiều 0-12V ( máy biến áp hạ áp, ổ điện di động)

- 1 vôn kế xoay chiều 0-12V, và 0-36V

2 Học sinh:

- Máy biến thế nhỏ

III Tổ CHứC HOạT ĐộNG DạY HọC.

ổN ĐịNH ( 1 phút)

H Đ.1: KIểM TRA BàI Cũ- TạO TìNH HUốNG HọC TậP (4 ph)

học sinh

1 Kiểm tra bài cũ

HS: Nêu các cách làm giảm hao phí trên đờng dây

truyền tải? Viết công thức tính công suet hao phí

điện năng do toả nhiệt trên đờng dây truyền tải ?

Cả lớp: Đặt vào cuộn dây A hiệu điện thế xoay

chiều, trong cuộn dây dẫn kín B có xuật hiện dòng

điện cảm ứng không?

Hs lên bảng trả lời theo yêu cầu của GV

Cả lớp suy nghĩ trả lời bài tập

2 Đặt vấn đề

- Để giảm hao phí điện năng trên đờng dây tải

điện thì tăng U trớc khi tải điện và khi sử dụng điện

giảm hiệu điện thế xuống U = 220V Phải dùng máy

biến thế

Máy biến thế cấu tạo và hoạt động nh thế nào?

Tại sao máy biến thế có thể thay đổi đợc hiệu điện

thế Tìm hiểu bài học hôm nay

HS lắng nghe và suy nghĩ

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy biến thế

+ Yêu cầu hs quan sát hình 37.1

SGK

- Nêu cấu tạo của máy biến thế?

( ? Hai cuộn dây có số vong nh

thế nào ? Lõi sắt có cấu tạo nh

thế nào)

+ GV cho hs quan sát 1 máy biến

thế loại nhỏ

- Chỉ ra các bộ phận của MBT?

+ GV giới thiệu về kí hiệu của

MBT trong mạch điện

Với cấu tạo rất đơn giản( 2 cuộn

dây và 1 lõi sắt) Tại sao MBT có

khả năng làm biến đổi hiệu điện

thế Tìm hiểu mục 2

+ Quy ớc: Cắm 2 đầu 1 cuộn dây

vào nguồn điện xoay chiều thì

cuộn dây đó gọi là cuộn sơ cấp n1,

cuộn còn lại là cuôn thứ cấp n2

+ Yêu cầu hs đọc C1:

( GV giải thích: Nối 2 đầu cuộn

thứ cấp 1 bóng đèn để cuộn thứ

1 Cấu tạo

- Quan sát Hính 37.1 SGK hoặc trên máy chiếu Nêu đợc cấu tạo của máy biến thế (MBT)

- HS chỉ ra các bộ phận của MBT trên mô hình MBT loại nhỏ

2 Nguyên tắc hoạt động

Lắng nghe để hiểu quy ớc về cuộn sơ cấp và thứ cấp

- HS đọc C1

~

A

B

Câu hỏi gợi ý

? Cho dòng điện xoay chiều( biến

thiên) vào cuộn sơ cấp từ trờng

của cuộn dây và lõi sắt là từ trờng

nh thế nào ? Số đờng sức từ xuyên

qua tiết diện của cuộn thứ cấp nh

thế nào? Điều gì xảy ra với cuộn

thứ cấp)

Hiệu Điện thế ở cuộ thứ cấp có

đặc điểm nh thế nào Trả lời C2

- Yêu cầu hs đọc C2

- Yêu cầu hs trả lời C2

GV chốt lại nguyên tác hoạt

động của MBT

- Nếu đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp U

một chiều không đổi thì đèn có

sàng không?

- Nói tóm lại khi đặt vào 2 đấu

cuộn sơ cấp U xoay chiều 2 đầu

cuộn thứ cấp sẽ nh thế nào?

Khi nào MBT làm tăng hiệu điện

thế khi nà làm giảm hiệu điện

thế Tìm hiểu mục II

- Trả lời C1 Nếu hs không trả lời

đợc C1 thì lần lợt trả lời các câu hỏi gợi ý của GV

C1: Khi có hiệu điện thế xoay

chiều đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp bóng đèn sáng có xuất hiện dòng điện ở cuọn thứ cấp

- HS đọc và trả lời C2

C2: Đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp

một hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây đó có dòng điện xoay chiều chạy qua Từ trờng trong lõi sắt luân phiên tăng giảm Kết quả là trong cuộn thứ cấp xuất hiện một dòng điện xoay chiều

3.Kết luận (SGK)

Hoạt động 3: Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của MBT

+ GV hớng dẫn hs làm thí nghiệm

và ghi kết quả thí nghiệm vào vở

- Yêu cầu nhóm hs tn ( 3 phút)

- THảo luận kết quả chung rên lớp

- Yêu cầu hs trả lời C3

- Viết công thức thể hiện mối

quan hệ tỉ lệ thuận giữa U và n

II Tác dụng làm biến đổi hiệu

điện thế của máy biến thế

1 Quan sát

- NHóm hs làm thí nghiệm đo U cuộn thứ cấp

- Thảo luận kết quả trên lớp

- Trả lời C3

2 Kết luận

của MBT?

2

1

2

1

n

n

U

U = > 1 U1 >U2 ( n1> n2)

MBT loại gì?

2

1

2

1

n

n

U

U

= <1 U1 <U2( n1<n2) MBT

loại gì

-Vậy muốn tăng hay giảm hiệu

điện thế ở cuộn thứ cấp ngời ta

phải làm nh thế nào?

C3:Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây tỉ lệ với số vòng của mỗi cuộn dây

2

1 2

1

n

n U

U

2

1 2

1

n

n U

U

= > 1 U1 >U2 máy hạ thế

2

1 2

1

n

n U

U

= <1 U1 <U2 máy tăng thế

-Vậy muốn tăng hay giảm hiệu

điện thế, ta chỉ việc thay đổi số vòng dây của cuộn thứ cấp

Hoạt động4 : : TìM HIểU CáCH LắP ĐặT MáY BIếN THế ở HAI

ĐầU ĐƯờNG DÂY TảI ĐIệN.( 5 phút)

-GV thông báo tác dụng của máy

ổn áp là do máy có thể tự di

chuyển con chạy ở cuộn thứ cấp

sao cho U thứ cấp luôn đợc ổn

định

-Để có U cao hàng ngàn vôn trên

đờng dây tải điện để giảm hao phí

điện năng thì phảI ding loại MBT

nào?

Khi sử dụng dùng hiệu điện thấp

cho nơ tiêu thụ điện phảI sử dụng

laọi MBT nào ?

- Chỉ ra các máy tăng thế, hạ thế

trên sơ đồ?

-Dùng máy tăng thế lắp ở đầu đ-ờng dây tải điện

-Trớc khi đến nơi tiêu thụ thì dùng máy hạ thế

Hoạt động 5: Vận dụng

1 Vận dụng

- Yêu cầu hs làm bài tập trắc

nghiệm trên máy chiếu

+ GV hớg dẫn tóm tắt bài C4

- Yêu cầu 2hs lên bảng làm bài

tập C4

C4: U1 = 220V; U2 = 6V; U2/=3V;

n1=4000vòng

n2 = ? ; n2/ = ?

2

1 2

1

n

n U

U

220

4000 6

1

1 2

U

n U n

Ngoài tác dụng làm thay đổi hiệu

điiện thế máy biến thế còn có tác

dụng khác rất quan trọng đợc ứng

dụng trong thực tế:máy hàn

+ GV cho hs quan sát sơ đồ máy

hàn : Tái sao mỏ hàn nóng lên

nhanh chóng vậy

Phần tích hợp bảo về môi trờng

của MBT

Khi hoạt động máy biến thế toả

ra nhiệt lợng rất lớn Ngời ta phải

lắp ống toả nhiệt dùng dầu để làm

mát máy

Nếu trong quá trình hoạt động

máy biến thế bị quá tải hay bị

chập mạch I tăng đọt ngột thì xảy

ra hiện tợng gì gây hại nghiêm

trọng cho môI trờng?

- Đè xuất phơng án khác phục sự

cố trên?

2 Hớng dẫn về nhà

-Hớng dẫn về nhà : Trả lời lại C1

đến C4.Làm bài tập 37.1 đến 37.4

SBT

-Chuẩn bị tiết sau thực hành

2

1 1

2

n

n I

I

=

MBT có thể chập mạch gây ra sự

cố cháy nổ, tràn dầu, cháy sinh ra khí đọc làm ô nhiễm môI trờng rất nghiêm trọng

- Lắp thiết bị tự đóng ngắt mạch

điện Không nên ding quá nhìu

điện trong giờ cao điểm