SKKN lop 1 mon toan hay

“Loại toán điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng của 3 số ”là dạng toán khá phong phú và hấp dẫn , tránh đợc sự đơn điệu lặp đi lặp lại trong các phép tính ,nó kích thích đợ

A Đặt vấn đề

I/ Cơ sở lí luận

Trong quá trình dạy học , môn toán có một vị trí rất quan trọng Toán học không chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản , phơng pháp nhận thức cần thiết mà còn có vai trò giáo dục nhiều mặt nhằm phát triển t duy lô gic , rèn luyện khả năng suy nghĩ độc lập , sáng tạo của học sinh

Môn toán lớp 1 là cơ sở nền tảng cho việc học toán ở các lớp tiếp theo Nó

mở đờng cho các em đi vào thế giới kì diệu của khoa học ,kiến thức toán mở rộng

và nâng cao giúp các em thấy đợc sự kì diệu của các con số “Loại toán điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng của 3 số ”là dạng toán khá phong phú

và hấp dẫn , tránh đợc sự đơn điệu lặp đi lặp lại trong các phép tính ,nó kích thích

đợc t duy tích cực sáng tạo của học sinh

II/ Cơ sở thực tiễn

Qua thực tế dạy học nhiều năm tôi thấy đây là dạng bài không hẳn là khó song các em còn gặp nhiều vớng mắc và cha tìm đợc kết quả đúng

Mặt khác để nâng cao chất chất lợng học sinh giỏi thì việc giúp học sinh giải tốt dạng toán trên là một nhiệm vụ không thể thiếu Bên cạnh đó còn giúp các em

có cơ sở ban đầu cho việc mở rộng kiến thức và kĩ năng làm các bài toán ở dạng nâng cao , tạo tiền đề cho việc học toán , đó cũng chính là hình thành cho các em phơng pháp học toán

Vì vậy tôi tập trung nghiên cứu , tìm nguyên nhân và đa ra một số biện pháp

để hớng dẫn học sinh lớp 1 giải toán “ Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số ”

III/ Phạm vi giới hạn của đề tài :

Hớng dẫn học sinh lớp 1 giải toán “Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số ”.Đối tợng là học sinh nhóm chọn trờng Tiểu học Trng Trắc

B Giải quyết vấn đề

I/ Những phát hiện

Qua trao đối với các đồng chí cán bộ quản lí và với tổ khối chuyên môn tôi chia thành dạng bài : Cho tổng của 3 số khi biết 2 số tìm số thứ ba với các kiểu bài

nh sau :

+ Kiểu thứ nhất : Điền số vào ô trống sao cho tổng 3 số của ba ô liền nhau

bất kì đều bằng 6 (Hoặc bất kì một số tự nhiên nào trong các số mà các em đã học )

22222222

+ Kiểu thứ hai : Điền số thích hợp vào ô trống sao cho tổng các số trên cùng một hàng bằng nhau và bằng 10 ( Hoặc bất kì một số tự nhiên nào trong các số mà các em đã học ) + Kiểu thứ ba : Điền mỗi số vào một ô tròn sao cho khi cộng các số trên mỗi cạnh của một tam giác đều bằng nhau và bằng 9 ( Hoặc bất kì một số tự nhiên nào trong các số mà các em đã học ) + Kiểu thứ t : Điền các số để tổng các số theo hàng ngang ,cột dọc , đờng chéo đều có kết quả bằng nhau Lơng Thị Hồng Minh 2 Trờng Tiểu học Trng Trắc ===================================== 5

3

4 2

2 3

2) Qua thực tiễn giảng dạy tôi thấy các em giải những kiểu bài này thờng gặp nhiều vớng mắc và cha điền đúng Theo tôi do 4 nguyên nhân là :

- Do các em cha nắm chắc phần cấu tạo số

- Do khả năng phân tích số cha tốt

- Do xác định yêu cầu của bài cha tốt , khả năng phân tích đề còn hạn chế

- Cha có kĩ năng làm toán nâng cao

Từ những nguyên nhân trên tôi đã đề ra một số biện pháp

II/ Hệ thống các biện pháp :

1)Biện pháp thứ nhất : Giai đoạn chuẩn bị

Trong quá trình dạy học việc hình thành các biểu tợng ban đầu về số (Từ 0 đến 9) tôi đã chú ý hình thành cho các em biểu tợng về số qua việc nhận biết số lợng trên đồ dùng và cũng từ đó giúp học sinh phân tích cấu tạo số dới dạng 2 nhóm đồ vật và mở rộng tới 3 nhóm đồ vật

VD : Khi dạy số 6

+ Yêu cầu học sinh tách 6 que tính thành 3 phần gồm : 1 ; 2 và 3 que tính hoặc gồm : 2 ; 2 và 2 hoặc 1 ; 1 và 4 que tính ( Tách làm 2 phần là kiến thức cơ bản các

em đã đợc học tôi không trình bày lại )

+ Đối với các bài toán về cộng hoặc trừ tôi đa về dạng bài tìm tổng hoặc hiệu của

3 số :

VD : 3 + 2 + = 6 1 + 4 + = 7

Hoặc : 8 = + 2 + 1 8 = 1 + + 5

8 - - 3 = 1 10 - 2 - = 5

+ Hình thành kĩ năng làm các bài toán dạng nh trên

2) Biện pháp thứ hai : Xác định đề bài và phân tích các dữ kiện

+ Việc xác định các yếu tố của bài là việc làm vô cùng cần thiết và rất quan trọng vì có xác định đúng yêu cầu thì mới biết việc mình cần phải làm là gì Song song

với nó là việc phân tích các dữ kiện của bài toán Vì vậy tôi cho các em đọc kĩ

đề ,gạch chân các từ khóa từ đó t duy các việc cần làm

VD1: Kiểu bài thứ nhất :

Bài 1: Điền số vào ô trống sao cho tổng 3 số của ba ô liền nhau bất kì đều bằng 6

Bớc 1 : Đọc bài toán

Bớc 2 : Phân tích bài toán

? Bài yêu cầu gì

? Các em phải điền số đó nh thế nào

? Em hiểu tổng 3 số ở ba ô liền nhau bất kì đều bằng 6 nghĩa là nh thế nào ( ô1 + ô2 + ô3 = ô2 + ô3 + ô4 = ô3 + ô4 + ô5 = = 6 )

Từ đó học sinh suy nghĩ và tìm ra đúng kết quả

+ Kiểu bài thứ hai :

VD 2 : Điền mỗi số vào ô trống sao cho tổng các số ttrên cùng hàng ngang hoặc cột dọc đều bằng nhau và bằng 10

Bớc 1 : Đọc kĩ đề

Bớc 2: Phân tích đề :

? Bài yêu cầu gì

? Các em phải điền những số nh thế nào

? Em hiểu tổng các số trên cùng hàng ngang ( hay cột dọc) đều bằng nhau và bằng 10 nghĩa là nh thế nào

? Hàng ngang có mấy ô đã có số nào

? Vậy em phải điền cặp số nào nữa

Lơng Thị Hồng Minh 4 Trờng Tiểu học Trng Trắc

=====================================

2 3

5

Từ đó học sinh sẽ suy nghĩ vận dụng cấu tạo số 5 và tìm ra đúng cặp số cần điền ( Hoặc 2 & 3 hoặc 1&4)

+ Kiểu bài thứ 3:

VD3: Điền mỗi số vào một ô tròn sao cho khi cộng các số trên mỗi cạnh của tam giác đều bằng nhau và bằng 9

Bớc 1 : Đọc kĩ đề

Bớc 2: Phân tích đề :

? Bài yêu cầu gì

? Số phải điền là những số nh thế nào

? 9 phải bằng tổng của 3 số khác nhau nào

( 9 = 1 + 2 + 6 ; 9 = 2 + 3 + 4 ; 9 = 1 + 3 + 5 )

? Những số nào xuất hiện hai lần trong các tổng đó ( 1 ; 2 & 3 )

? Những hình tròn nào đợc tính chung cho hai cạnh của tam giác ( ở đỉnh tam giác )

Từ đó gợi mở cho học sinh thấy các số cần phải điền ở đỉnh tam giác và đơng nhiên các số còn lại các em sẽ dễ dàng điền đúng

+ Kiểu bài thứ t :

VD4 : Điền các số để tổng các số theo hàng ngang ,cột dọc , đờng chéo đều có kết quả bằng nhau

Bớc 1 : Đọc kĩ đề

Bớc 2: Phân tích đề :

? Bài yêu cầu gì

? Số cần phải điền cần thỏa mãn điều kiện gì

? Chỉ ra các ô ở hàng ngang ( hay đờng chéo hay cột dọc )

? Mỗi hàng hay mỗi cột hay mỗi đờng chéo gồm có mấy ô

? Muốn điền đúng và nhanh em hãy suy nghĩ nên tìm số còn lại ở hàng ngang hay đờng chéo hay cột dọc trớc

? Để tổng bằng 9 thì ô còn lại sẽ bằng mấy

3) Biện pháp 3: Tổng hợp kiến thức và hoàn thành bài toán :

Từ chỗ học sinh phân tích các dữ kiện và tìm ra kế hoạch giải với từng kiểu bài các em sẽ tìm ra kết quả đúng của bài toán Song để các em thực hiện một cách thành thạo ( có kĩ năng và kĩ xảo ) tôi hớng dẫn các em một số mẹo nhỏ

VD1: Bài 1

Sau khi hóng dẫn học sinh tìm đợc 3 số ở ba ô liền nhau là các số 1 ; 2 ; 3 Tôi hớng dẫn các em đánh số thứ tự ở trên các ô là chữ : a , b , c Khi đó các ô có cùng một chữ thì điền số nh nhau Cụ thể :

a b c a b c a b c a

Học sinh suy nghĩ và tìm đợc ô ghi chữ a sẽ là số 3 Từ đó các em sẽ nhanh chóng điền tiếp các số còn lại :

a b c a b c a b c a

Lơng Thị Hồng Minh 6 Trờng Tiểu học Trng Trắc ===================================== 3

4 2

2 1

3 2 1 3 2 1 3 2 1 3

Tóm lại : Bằng những biện pháp trên tôi đã giúp các em học sinh khá giỏi làm tốt loại toán “Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số ” một cách

có kĩ năng ,kĩ xảo Từ đó giúp các em phát triển t duy ,nâng cao kiến thức của mình ,tạo cơ sở và là tiền đề vững chắc cho các em học tiếp các lớp trên đặc biệt là hình thành cho các em một phơng pháp học toán khoa học

III/ Kết quả đạt đợc :

Từ những việc làm trên tôi thấy các em học sinh khá giỏi khi làm loại toán này rất nhanh mà chính xác Qua các lần nhà trờng khảo sát hàng tháng học sinh khá giỏi lớp tôi làm đúng tất cả các bài toán dạng “Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số” Và cũng từ đấy tôi đa ý kiến của mình để các giáo viên trong tổ chuyên môn cùng áp dụng vào thực tiễn với học sinh khá giỏi của các lớp trong Kết quả cũng rất khả quan tuy với các lớp khác nhau thì mức độ học sinh tiếp thu cũng khác nhau song mọi giáo viên đều cho rằng đó là những biện pháp hay

IV/ Bài học

Qua quá trình tìm tòi và thực hiện sáng kiến này tôi đã rút ra bài học sâu sắc cho mình Đó là :

1) Để dạy - học toán nói chung và dạy học sinh khá giỏi loại toán : “Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số” nói riêng đòi hỏi mọi khâu trong quá trình dạy phải đảm bảo tính chính xác , khoa học và s phạm

2) Việc hình thành cơ sở ban đầu phải nhất thiết đi từ trực quan sinh động đến

t duy trìu tợng Mỗi học sinh phải đợc thực hành một cách nhuần nhuyễn thì mới nắm chắc kiến thức để vận dụng vào việc giải các loại bài tập

3) Phải hớng dẫn học sinh từ đơn giản đến phức tạp ,từ kiến thức cũ móc xích với kiến thức mới

4) Phải biết sử dụng phối hợp các thủ pháp giảng dạy và thờng xuyên trao đổi chuyên môn với bè bạn đồng nghiệp để không ngừng nâng caco trình độ chuyên môn

5) Phải tích cực tham khảo các tài liệu để phục vụ tốt cho công tác giảng dạy của mình

c Kết luận

Trên đây là một số ý kiến của bản thân tôi về vấn đề dạy học sinh giỏi loại bài “Điền số thích hợp vào ô trống – Dạng bài biết tổng 3 số” với học sinh lớp

1 Do trình độ còn hạn chế nên sáng kiến của tôi không thể tránh khỏi những thiếu

sót Tôi kính mong nhận đợc sự góp ý quý báu của các cấp quản lí và bè bạn đồng nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Vũ Tiến ,ngày 15 tháng 4 năm 2009

Ngời viết

Phạm Thị Phợng

Xác nhận của nhà trờng

Lời cảm ơn

Lời đầu tiên của khoá luận này, em xin chân thành cảm ơn TS Trần Ngọc Lan, Cán

bộ giảng dạy khoa giáo dục Tiểu học, Trờng Đại Học S Phạm Hà Nội ngời đã tận tình chỉ bảo , hớng dẫn giúp đỡ em trong suôt quá trình thực hiện đề tài

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong BGH Trờng Th Trng Trắc – Hai

Bà Trng – Hà Nội cùng tập thể cán bộ giáo viên trong nhà trờng đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong thời gian thực hiện thực nghiệm tại trờng

Trong thời gian nghiên cứu đề tài, vì thời gian có hạn nên em không tránh đợc những thiếu sót Rất mong nhận đợc những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô và bạn đọc để đề tài ngày càng hoàn thiện hơn

Hà Nội, ngày 20/4/2009

Ngời thực hiện

Lơng Thị Hồng Minh 8 Trờng Tiểu học Trng Trắc

=====================================

L¬ng ThÞ Hång Minh

L¬ng ThÞ Hång Minh 10 Trêng TiÓu häc Trng Tr¾c

=====================================