Khái niệm NSNN Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các ch
Trang 2TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Giáo trình Quản lý ngân sách, ThS Đồng Thị Vân Hồng NXB Lao động, năm 2009
• Luật ngân sách nhà nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, ban hành ngày 16/12/2002
Trang 41 Tổng quan về NSNN
a Khái niệm NSNN
Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm
để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước
Hay:
NSNN phản ánh quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung của NN khi NN tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của NN trên cơ sở luật định
Trang 5Một số quan điểm về NSNN
• Quan điểm 1: NSNN là bản dự toán thu chi tài chính của NN trong thời gian nhất định, thường là 1 năm
• Quan điểm 2: NSNN là quỹ tiền tệ của NN
• Về hình thức: NSNN là bản báo cáo thu chi do CP lập, trình QH phê duyệt và giao CP thực hiện
• Về thực thể: NSNN gồm các khoản thu, chi cụ thể
Các khoản thu nộp vào quỹ này và khoản chi trích từ quỹ này
• Về quan hệ kinh tế: NSNN phản ánh mối qh giữa NN
Trang 61 Tổng quan về NSNN
b Đặc điểm của NSNN
• NSNN gồm các mối quan hệ tài chính như:
- Quan hệ tài chính Nhà nước với dân cư
- Q.hệ Nhà nước với các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế
- Q.hệ tài chính giữa Nhà nước với tổ chức XH
• Các q.hệ tài chính trên có đặc điểm:
- Việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN luôn gắn với quyền lực nhà nước trên cơ sở luật định
- NSNN luôn chứa đựng lợi ích chung và lợi ích công cộng
- Thu, chi NSNN được thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp
Trang 7Mối quan hệ giữa NSNN với
NSNN
Trang 81 Tổng quan về NSNN
c Chức năng của NSNN
- Chức năng phân phối
- Chức năng giám đốc
Trang 9c Chức năng của NSNN
• Chức năng phân phối
- Chủ thể phân phối: nhà nước
- Đối tượng phân phối: các khoản thu nhập dưới hình thức giá trị
- Đặc điểm phân phối: không hoàn trả trực tiếp và dựa trên quyền lực kinh tế, chính trị của nhà nước
Trang 10+ Nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN
+ Phát huy vai trò của NSNN
+ Hoàn thiện cơ chế quản lý NSNN
Trang 11d Vai trò của NSNN
• Là công cụ chủ yếu phân bổ nguồn tài chính quốc gia, định hướng phát triển sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ổn định
• Là công cụ để điều tiết thị trường, bình ổn giá cả và kiềm chế lạm phát
• Là công cụ của nhà nước để điều chỉnh thu nhập, giải quyết các vấn đề của XH
• NSNN góp phần tăng cường sức mạnh của bộ máy nhà nước, bảo vệ đất nước và giữ gìn an ninh
Trang 12Là công cụ chủ yếu phân bổ nguồn tài chính
quốc gia, định hướng phát triển sản xuất
• Qua thu, nguồn tài chính quốc gia tập trung trong tay NN
• Khoản chi nhằm các mục tiêu của chiến lược phát
triển kinh tế
• Qua chi kinh tế, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh
tế, CP tạo điều kiện và hướng dẫn đầu tư nguồn vốn vào những ngành cần thiết để hình thành cơ cấu kinh
tế mới
• Thu NSNN qua thuế với chính sách ưu đãi kích thích mạnh đ/v các DN
Trang 13Là công cụ để điều tiết thị trường,
• Kiềm chế lạm phát là 1 mục tiêu quan trọng Giữa làm phát và thu, chi NSNN có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau
Trang 14Là công cụ của nhà nước để điều chỉnh thu nhập, giải quyết các vấn đề của XH
• Cần có chính sách phân phối hợp lý thu nhập của toàn xã hội bằngg cách sử dụng NSNN
• Chính sách thuế và chi NSNN góp phần làm
giảm bớt chênh lệch về htu nhập giữa người
kinh doanh và người làm việc trong khu vực
hành chánh sự nghiệp…
Trang 152 Tổ chức, phân cấp NSNN
a Tổ chức NSNN
- Khái niệm:
Hệ thống NSNN là tổng thể các cấp NSNN gắn bó hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ chi mỗi cấp ngân sách
- Nguyên tắc:
+ Nguyên tắc thống nhất và tập trung dân chủ
+ Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp cấp ngân sách
Trang 16Hệ thống NSNN
Trang 17Hệ thống NSNN gồm NSTW và NSDP
• NSTW gồm các đơn vị dự toán NSTW cung ứng
nguồn tài chính cho các nhiệm vụ kinh tế, chính trị,
văn hóa, xã hội, QP-AN, hố trợ chuyển giao nguồn tài chính cho NS tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ
• NSDP cung ứng tài chính cho nhiệm vụ của chính
quyền NN ở địa phương và hỗ trợ chuyển giao tài
chính cho chính quyền cấp dưới Gồm:
- NS xã, phường, thị trấn
- NS quận, huyện, thành phố trực thuộc TƯ
Trang 18- Giải quyết mối q.hệ quyền lực giữa các cấp chính
quyền trong việc ban hành chính sách thu, chi NSNN
- Giải quyết mối q.hệ vật chất trong việc giao nhiệm
vụ thu, chi và cân đối NSNN
- Giải quyết mối q.hệ trong quá trình thực hiện thu,
chi NSNN
Trang 19Nội dung phân cấp NSNN
• Giải quyết mối q.hệ quyền lực giữa các cấp
chính quyền trong việc ban hành chính sách thu, chi NSNN
- Nhà nước trung ương giữ vai trò quyết định các loại thu: thuế, phí, lệ phí, vay nợ Và các định mức chi tiêu trong cả nước
- HĐND cấp tỉnh được quyết định chế độ chi NSNN phù hợp với đặc điểm của địa phương
- UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Tài chính về việc ban hành chế độ chi NSNN ở địa phương
Trang 20Nội dung phân cấp NSNN
• Giải quyết mối q.hệ vật chất trong việc giao
nhiệm vụ thu, chi và cân đối NSNN
- Nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương
và ngân sách địa phương được ổn định từ 3 đến 5 năm
- Ngân sách trung ương hưởng các khoản thu tập trung không gắn với công tác quản lý của địa phương
- Ngân sách trung ương chi cho các hoạt động quan trọng của quốc gia
- Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu để chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao
- Chi NSDP gắn liền với nhiệm vụ quản lý kinh tế - XH, QP-AN do ĐP quản lý
Trang 21Nội dung phân cấp NSNN
• Giải quyết mối q.hệ trong quá trình thực hiện thu,
chi NSNN
HĐND cấp tỉnh có quyền: quyết định dự toán, phân
bổ NSĐP, quyết định bổ sung ngân sách cấp mình cho ngân sách cấp dưới, phê chuẩn NSĐP
Ngoài ra, còn quyết định phân cấp nguồn thu, nhiệm
vụ chi của NSĐP
Quyết định tỷ lệ % phân chia giữa các cấp NSĐP
Quy định việc lập ngân sách ở địa phương, thảo luận
Trang 232 Tổ chức, phân cấp NSNN
d Phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi
Đối với NSTW
• Nguồn thu gồm:
- Khoản thu NSTW hưởng 100%
- Khoản thu phân chia theo % giữa NSTW và NSĐP
• Nhiệm vụ chi:
- Chi đầu tư phát triển
- Chi thường xuyên
- Chi trả nợ gốc và lãi
- Chi viện trợ, cho vay
Trang 242 Tổ chức, phân cấp NSNN
d Phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi
Đối với NSĐP
• Nguồn thu
- Khoản thu NSĐP hưởng 100%
- Khoản thu chia theo %
• Nhiệm vụ chi
- Chi đầu tư phát triển
- Chi thường xuyên
- Chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền huy động đầu tư
- Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính cấp tỉnh
- Chi bổ sung ngân sách cấp dưới
Trang 252 Tổ chức, phân cấp NSNN
e Nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ và các cơ quan khác trong quản lý NSNN
Tham khảo Luật Ngân sách nhà nước năm 2002