luật thơ

Chín lần gươm báo trao tay Nửa đêm truyền hịch đợi ngày xuất chinh Đoàn Thị Điểm... XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM !.

Ngữ văn 12

I- Khái niệm luật thơ :

Luật thơ là gì ?

1- Luật thơ l à những quy tắc làm thơ, thể hiện trong việc cấu tạo bài thơ

+ Số câu thơ, Số tiếng trong dòng thơ + Ngắt nhịp

+ Hiệp vần + Hài thanh + Niêm

+ vv …

Đó là những quy tắc nào?

2- Các thể thơ Viêêt nam

Kể tên những thể thơ

Việt Nam mà em biết?

- Thể thơ dân tộc :

- Thơ Đường luật :

- Thơ hiện đại :

thơ lục bát, song thất lục bát, hát nói

Thất ngôn tứ tuyệt , thất ngôn bát

cú , Ngũ ngôn

thơ một tiếng, thơ hai tiếng , thơ 7 tiếng , 8 tiếng , thơ tự do , vv…

3 Đăêc trưng của tiếng trong thơ

 Tiếng Là đơn vị cấu tạo ý nghĩa và nhạc điệu dòng thơ

Tiếng trong thơ là

gì ?

Câu tạo của Tiếng?

• Cấu tạo của tiếng : Phần đầu , phần vần ,

thanh điệu

II Môôt số thể thơ truyền thống

 Trăm năm trong cỏi người ta

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau Trải qua một cuộc bể dâu

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng

1 Thể thơ lục bát :

1 2 3 4 5 6 7 8

B B -B-T- B -B T-B- T- T- T- B- T- B T-B- T- T- T- B

T-B- B-T- B- B- T- B

Các tiếng Sắp xếp theo luật bằng trắc

ra sao ?

Đoạn thơ có mấy câu ?

Mỗi câu có bao nhiêu tiếng Hiêêp vần

như thế nào ?

Hài thanh ra sao?

Chuyển câu thơ sau thành câu lục bát Nước trong xanh leo lẽo cái con cá

vàng Cây ngô cành bích con chim phượng hoàng nó

đậu cao

Ngòi đầu cầu/ nước trong như lọc

Đường bên cầu/ cỏ mọc còn non

Đưa chàng/ lòng dặc /dặc buồn

Bộ khôn/ bằng ngựa/, thủy khôn/ bằng thuyền

2 Thể song thất lục bát

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8

B - B - B - T - B - B - T

B - B - B - T - T - B - B

B - B - B - T - T - B

T - B - B - T - T - B - B - B

Các tiếng Sắp xếp theo luật bằng trắc

ra sao ?

EM CÓ NHẬN XÉT GÌ VỀ TIẾNG THƯ

3 CỦA CÁC DÒNG

THƠ ?

Đoạn thơ được Ngắt nhịp như thế nào ?

Đoạn thơ sau được làm theo thể

thơ gì ? Đúng luật thơ không ?

Trống tràng thành lung lay

bóng nguyệt Khói cam tuyền mờ mịt thức

mây.

Chín lần gươm báo trao tay Nửa đêm truyền hịch đợi

ngày xuất chinh

Đoàn Thị Điểm

3 Thể ngũ ngôn đường luâôt

Gồm 2 thể chính : ngũ ngôn tứ tuyêôt và ngũ

ngôn bát cu



 Vằng vặc /bóng thuyền quyên T B

 Mây quang /gió bốn bên B T

 Nề cho /trời đất trắng B T

 Quét sạch /núi sông đen T B

 Có khuyết /nhưng tròn mãi T B

 Tuy già /vẫn trẻ lên T B

 Mảnh gương/ chung thế giới B T

 Soi rõ : /mặt sang hèn T B

Bài thơ Măôt trăng thuôôc thể thơ gì ?

Các tiếng sắp xếp theo luâôt bằng trắc

ra sao ?

4 Các thể thơ thất ngôn

đường luâôt

Ông đứng làm chi / đó hơ ông

Đêm ngày gìn giữ /cho ai đó ?

Bài thơ thuôêc thể thơ

gì ?

Ngắt nhịp

ra sao ?

Vần trong bài thơ được sắp xếp như thế

thanh ra sao?

1 2 3 4 5 6 7

B T B B T T B

B B B T T B B

B B B T B B T

B T B B T T B

B Thất ngôn bát cú

 Quanh năm buôn bán /ở mom sông

 Nuôi đủ năm con/ với một chồng

 Lặn lội thân cò /khi quãng vắng

 Eo sèo mặt nước /buổi đò đông

 Một duyên hai nợ/ âu đành phận

 Năm nắng , mười /mưa dám quản công

 Cha me thói đời/ ăn ở bạc

 Có chồng hờ hững /cũng như không!

Bài thơ có tưa đề

là gì ?

Làm bằng thể thơ gì ?

Các tiếng được xếp theo luâêt bằng trắc ra sao?

Thương vợ –

Trần Tế Xương

Em phát hiêên điều gì

từ các tiếng ơ cuối dòng thơ 1,2,4,6.8

1 2 3 4 5 6 7

Bài thơ có mấy dòng

Mỗi dòng có

mấy tiếng ?

Nhìn vào tiếng thứ 2 của

dòng thơ 1-8, 2-3, 4-5 , 6-7

Em hãy tìm niêm của bài thơ

5 Các thể thơ hiêên đại

- Phần lớn không chia khổ , không hạn định số tiếng

- Thể thơ tự do có hoăêc không có vần

- Nhịp thơ : ngắt nhịp theo cảm xúc

vẫn nhịp nhàng cân đối

Thơ 5 chữ : Tiếng thu

Lưu Trong Lư

Sóng gợn Tràng giang buồn điêêp điêêp

Con thuyền xuôi mái nước song song

III Luyêên tâêp

Phân tích cách gieo vần , ngắt nhịp, niêm trong đoạn thơ sau đây:

Sao có tiếng sóng / ơ trong lòng

Bóng chiều không thắm / , không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn / trong mắt trong

(Không niêmTống biệt hành-Thâm tâm)

XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM !