Skkn huyền ok (1)

Với những câu quá khó học sinh chưa thể làm được ngay, giáoviên có thể gợi ý thêm.Với dạng bài này, tôi cho các em luyện tập ở các tiết “Luyện tập xây dựngđoạn văn”, các tiết “Hướng dẫn

Đơn vị công tác

Chức danh

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

1 Hoàng Thị Thanh Huyền 08/10/1993 Trường Tiểu

học Sơn Cẩm 3

Giáoviên Cử nhân 100%

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến :

‘‘Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 đạt kết quả cao khi làm văn miêu tả tại trường Tiểu học Sơn Cẩm 3’’

- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến : Không

- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Lĩnh vực sư phạm

- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ tháng 9 năm 2022

A Mô tả bản chất của sáng kiến:

I Thực trạng

1 Khái quát tình hình chung về nhà trường

Trường Tiểu học Sơn Cẩm 3 nằm trên địa bàn xóm Cao Sơn 5, xã SơnCẩm, Thành phố Thái Nguyên Trường hiện có 02 tổ chuyên môn và 01 tổ vănphòng với 20 cán bộ giáo viên, nhân viên Học sinh phần lớn là con em các giađình công nhân, làm nông nghiệp hoặc buôn bán nhỏ

Trường có 10 lớp học được trang bị bàn ghế đầy đủ, đảm bảo ánh sáng vàquạt máy theo đúng tiêu chuẩn quy định Cảnh quan môi trường xanh – sạch –đẹp Có các phòng: Tin học, Giáo dục nghệ thuật, phòng Truyền thống, phòngThư viện-Thiết bị dạy học, có nhà ăn bán trú cho học sinh, có sân chơi, bãi tập.Môi trường học tập thân thiện, gần gũi, là một ngôi trường hạnh phúc

2 Thực trạng dạy học Tập làm văn lớp 4

Đầu năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công dạy lớp 4A vàqua quá trình giảng dạy và dự giờ thăm lớp, trao đổi với đồng nghiệp, tôi nhận

thấy việc dạy học tập làm văn ở lớp 4 còn gặp một số khó khăn như sau:

* Đối với giáo viên

Việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học còn hạn chế

* Đối với học sinh

- Do suy nghĩ và tư duy của học sinh tiểu học còn đơn giản, trực quan nênviệc viết văn của các em còn gặp nhiều khó khăn Khả năng cảm thụ văn họccòn hạn chế dẫn đến kết quả các bài viết chưa cao

- Vốn từ ngữ của học sinh còn hạn hẹp Phần lớn các em chưa có thóiquen đọc sách, chưa ham đọc sách nên ít có sự say mê, hứng thú với các tácphẩm văn học Mặt khác Tập làm văn là môn học khó nên các em ngại học, ngạiviết và không mấy hứng thú

- Học sinh hay viết lan man, dài dòng, kể lể, liệt kê sự việc, viết khôngđúng trọng tâm đề yêu cầu, ý văn nghèo nàn, dùng từ không chính xác, lặp từngữ, kiểu câu đơn điệu Phần lớn các em lười suy nghĩ, chỉ biết và thích saochép lại các bài văn mẫu có sẵn Vì vậy, kết quả làm văn của học sinh chưa cao

Để khảo sát kết quả thực tế, tôi ra một đề tập làm văn sau: Hãy tả một đồ dùng học tập mà em yêu thích Sau khi phân loại, tôi thu được kết quả thể hiện ở

bảng sau:

BẢNG PHÂN TÍCH KẾT QUẢ BÀI LÀM CỦA HỌC SINH

Viết đúng chính tả, đủ ý, trọn câu 14/32 43,75Chưa biết sử dụng biện pháp nghệ thuật khi viết

Đặt câu, viết văn còn nghèo nàn về vốn từ 16/32 50,0

Sử dụng câu có cấu trúc lặp lại nhiều lần 15/32 46,87

Trước thực tế trên, tôi đã nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp giúp họcsinh lớp 4 đạt kết quả cao khi làm văn miêu tả

II Giải pháp

1 Tích lũy vốn từ

Từ ngữ giống như những viên gạch góp phần xây dựng nền móng vữngchắc là những sản phẩm của học sinh, là các câu văn, đoạn văn, bài văn Để cóđược các sản phẩm ấy, đòi hỏi người học phải biết kết nối các từ ngữ thànhnhững câu văn, đoạn văn hay, có cảm xúc Muốn vậy, các em phải hiểu nghĩa

của các từ ngữ muốn dùng thì mới có thể sử dụng đúng, sử dụng hay trong việcdiễn đạt tốt nội dung, ý kiến của mình Tuy nhiên, vốn từ của các em còn nghèonàn, chưa hiểu hết ý nghĩa của các từ ngữ Do vậy, yêu cầu đặt ra đối với giáoviên là làm sao bổ sung vào kiến thức của học sinh một số từ ngữ gợi hình, gợi

tả âm thanh Cách làm nhanh nhất là thông qua các bài đọc trong phân môn Tậpđọc Sau khi đọc thầm bài, tôi cho các em nêu các từ khó mà các em chưa hiểunghĩa và tập giải thích theo ý hiểu của mình, sau đó tôi kết luận lại đáp án, yêucầu các em ghi vào “Sổ tay từ ngữ”, tập đặt câu với các từ đó để nắm chắc hơn

Ví dụ: Cho học sinh tìm một số từ chỉ màu đỏ khác nhau, tôi cho học sinh

quan sát thật nhiều màu đỏ, yêu cầu học sinh nhận xét mức độ đỏ của từng màu

mà phân biệt được màu đỏ đó:

+ Đỏ tươi, đỏ thắm, đỏ hoa, đỏ chót, đỏ rực, đỏ đào,…

+ Đo đỏ, đỏ đắn,…

Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh học bài Đường đi Sa Pa (Tiếng Việt lớp 4,

tập 2, trang 102), tôi giúp các em bổ sung vào vốn từ của mình các từ ngữ và hình

ảnh sau: leo chênh vênh, cảm giác bồng bềnh huyền ảo, rực lên, lướt thướt liễu

rủ

Bài Con chuồn chuồn nước (Tiếng Việt lớp 4 tập 2 trang 127), tôi cho các

em tìm hiểu và thêm vào vốn từ của mình các từ ngữ: lấp lánh, long lanh, mênhmông, thung thăng, cao vút, rì rào… rồi có thể yêu cầu các em đặt câu với mộttrong các từ nêu trên

- Cánh đồng lúa rộng mênh mông thẳng cánh cò bay

Có thể thấy, sau mỗi bài đọc trong phân môn Tập đọc giúp học sinh tíchlũy được vốn từ không hề nhỏ Ngoài ra, trước khi kết thúc tiết Tập đọc, tôithường cho học sinh tìm những câu văn hay trong bài, những câu văn có hìnhảnh đẹp để các em có thể đưa vào bài viết của mình Hơn nữa, các em còn họcđược ở mỗi bài tập đọc cách dùng từ, đặt câu và cách viết văn

Ví dụ:

- Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh

(Con chuồn chuồn nước)

- Nắng phố huyện vàng hoe Những em bé H’mông, những em bé Tu Dí,Phù Lá cổ đeo móng hổ, quần áo sặc sỡ đang chơi đùa trước cửa hàng

(Đường đi Sa Pa)

- Lá xanh um, mát rượi ngon lành như lá me non

(Hoa học trò)

Tôi thường xuyên khuyến khích các em đọc sách, báo và các tài liệu thamkhảo để tăng vốn từ ngữ, vốn sống Ngoài ra tôi còn nhắc nhở các em dành thời

gian nghỉ để đọc sách, báo, tài liệu, truyện nhằm tận dụng khoảng thời gian quýgiá, tích lũy cho bản thân một số vốn từ kha khá, phục vụ tốt hơn cho việc họctập môn Tiếng Việt nhất là phân môn Tập làm văn.

Hình ảnh các em học sinh lớp 4A đọc sách trong giờ giải lao

2 Luyện tập điền từ với những từ ngữ sẵn có

Song song với việc mở rộng vốn từ qua phân môn Tập đọc, trong tiếtluyện viết đoạn văn tôi thường xuyên cho các em củng cố về từ ngữ qua dạngbài luyện từ, từ dễ đến khó

Ví dụ: * Điền từ để câu văn giàu hình ảnh:

- Nắng ban mai (hồng tươi) nhuốm chan hoà trên từng sắc lá

- Hoa hồng đẹp (lộng lẫy) cánh hoa đỏ (thắm), mịn (như nhung)

- Bầu trời xanh (thăm thẳm), mây trắng (bồng bềnh) trôi

- Mào của trống ta y hệt một bông hoa đỏ (chon chót)

- Những quả cam (vàng óng), da (căng mọng) như mời gọi người đếnthưởng thức

Lưu ý: Với mỗi câu văn có yêu cầu lựa chọn từ cần điền, giáo viên nên đểhọc sinh điền một cách tự nhiên theo cảm nhận của các em mà không hề áp đặt.Sau khi chữa bài, tôi cho các em khác trong lớp nhận xét xem câu nào hay hơn.Qua đó chắc chắn các em học chưa tốt, lựa chọn chưa chính xác có thể hiểu vànhận ra sự lựa chọn của mình là chưa đúng, học hỏi thêm những kiến thức mìnhcòn hạn chế Giáo viên nên khuyến khích và động viên mỗi khi học sinh làm tốt,chỉ cần một cử chỉ nhỏ thôi đôi khi cũng có tác dụng gây sự húng thú học tập bộ

môn của các em Với những câu quá khó học sinh chưa thể làm được ngay, giáoviên có thể gợi ý thêm.

Với dạng bài này, tôi cho các em luyện tập ở các tiết “Luyện tập xây dựngđoạn văn”, các tiết “Hướng dẫn học” môn Tiếng Việt buổi chiều giúp các em lựachọn các câu văn hay để viết đoạn văn, vừa khiến cho các em thoải mái, tự tintrong giờ học, vừa nhớ lâu

3 Dạy học sinh viết câu có cấu trúc đơn giản

Để viết được những câu văn hay, giàu hình ảnh, trước hết học sinh cầnnắm được câu trong dạng đơn giản nhất, đó là những dạng câu học sinh đã đượchọc trong chương trình môn Tiếng Việt từ lớp 2: Câu kể Ai làm gì? Câu kể Aithế nào? Câu kể Ai là gì?

Phần kiến thức này không hề mới mẻ với học sinh Các em đã được trang

bị cơ bản từ lớp 2, 3, 4, ta chỉ cần hướng dẫn, củng cố lại qua tiết Luyện từ vàcâu Thường xuyên cho các em luyện tập thực hành nhiều để ghi nhớ và nắmvững kiến thức

Điều then chốt cơ bản mà giáo viên cần giúp học sinh nắm được và ghinhớ là khi viết câu phải có đủ hai bộ phận chính: Chủ ngữ và vị ngữ

- Chủ ngữ trả lời câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?

- Vị ngữ trả lời câu hỏi: Làm gì? Là gì? Thế nào?

Để giúp các em nhớ lâu, tôi cho các em thực hành viết câu, phân tích câu,vốn từ lấy ngay trong các bài Tập đọc mà học sinh tích lũy được

Ví dụ: Sau khi học xong bài Tập đọc “Sầu riêng” Tiếng Việt 4 tập 2:

+ Học sinh cần ghi nhớ các từ ngữ gợi tả, gợi cảm như: ngào ngạt, quyến

4 Dạy học sinh viết dạng câu có cấu trúc phức tạp hơn

Nếu cả bài văn học sinh chỉ viết bằng một loại câu, một kiểu câu thì sẽgây ra đơn điệu, không lôi cuốn, hấp dẫn người đọc Bởi vậy, tôi trang bị thêm

cho các em những kiến thức nâng cao về câu Tuy nhiên, ta không bắt buộc họcsinh tiếp thu những gì quá phức tạp không phù hợp với tâm lí lứa tuổi mà có thểhướng dẫn các em từ từ, có thể tạo sự gắn kết giữa kiến thức cũ và mới để các

em dễ tiếp thu Tôi hướng dẫn các em một số dạng câu có cấu trúc phức tạp hơnnhư:

1 Chim hót líu lo

2 Trong vòm cây, chim hót líu lo

Yêu cầu học sinh phân tích chủ ngữ, vị ngữ của hai câu văn này Với câuthứ nhất thì hầu hết các em đều dễ dàng phân tích được như sau:

Chim / hót líu lo

CN VN

Riêng câu thứ hai, có thể những học sinh chưa thể nhận ra ngay đâu là chủngữ, đâu là vị ngữ Các em có thể sẽ cho rằng “Trong vòm cây” là chủ ngữ Khi

đó, giáo viên có thể gợi ý như sau:

Con gì hót líu lo? (HS chắc chắn sẽ trả lời được: Con “chim” hót líu lo)Giáo viên: Vậy “Chim” là chủ ngữ

Con chim làm gì ? (Học sinh: Chim “hót líu lo”)

Giáo viên: Vậy “hót líu lo” là vị ngữ

Chim hót líu lo ở đâu? (Học sinh: Chim hót líu lo ở trong vòm cây.)

Như vây học sinh sẽ phát hiện ra “Trong vòm cây” là bộ phận trạng ngữ.Giáo viên cũng nói ngay cho học sinh biết giữa bộ phận chủ ngữ và vịngữ không bao giờ ngăn cách với nhau bởi dấu phẩy (ví dụ như trong câu trên,

đã có những học sinh cho rằng “Trong vòm cây” là chủ ngữ) mà lưu ý: dấu phẩyngăn cách giữa trạng ngữ với nòng cốt câu hoặc ngăn cách giữa các bộ phận giữcùng chức vụ trong câu

Phần này, giáo viên cũng cho học sinh nhắc lại các loại trạng ngữ đã đượchọc như trạng ngữ chỉ thời gian, nguyên nhân, mục đích, nơi chốn để học sinh

có thể đặt câu:

Ví dụ:

- Trên bờ đê, đàn trâu thung thăng gặm cỏ.

- Chủ nhật tuần sau, lớp em sẽ đi trải nghiệm ở trang trại Dê Trắng

- Để xứng đáng là con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, chúng em cầnchăm chỉ học tập, tu dưỡng đạo đức và rèn luyện bản thân

Có thể trong quá trình viết, học sinh sẽ viết một loạt các câu đơn có cấutrúc giống nhau, mỗi câu chỉ diễn đạt một ý nhỏ, một khía cạnh của sự vật như:

Cánh hoa hồng đỏ thắm

Cánh hoa hồng mềm mại

Cánh hoa hồng mịn như nhung

Tôi đã gợi ý để các em biết kết hợp những câu văn cùng nói về một sự vậtthành một câu

Ví dụ: Cánh hoa đỏ thắm, mềm mại, mịn như nhung.

Bằng cách làm này, các câu văn sẽ không bị lặp từ và cấu trúc cũng như

sẽ giảm đi sự cứng nhắc, khô khan, kể lể Học sinh sẽ viết được những câu vănmềm mại hơn, hấp dẫn hơn

Ví dụ:

- Trong vườn hoa, lan, cúc, hồng đua nhau khoe sắc

- Mấy chú gà con nhảy nhót, nhởn nhơ vui đùa quanh gà mẹ

- Chú mèo cuộn mình, lăn tròn như quả bóng

Sau khi sử dụng biện pháp trên, học sinh sẽ biết kết hợp các ý cùng tả, nói

về một sự vật, sự việc để diễn đạt thành một câu văn có nhiều chủ ngữ hoặcnhiều vị ngữ Do đó, bài văn sẽ không rời rạc, khô khan bởi chỉ được viết từ cáccâu có cấu trúc đơn giản

5 Dạy các biện pháp nghệ thuật tu từ

Để giúp học sinh viết được những câu văn, đoạn văn, bài văn hay thì giáoviên cần giúp các em biết đưa các biện pháp nghệ thuật tu từ vào bài viết củamình Để đưa biện pháp nghệ thuật tu từ vào trong văn có rất nhiều biện pháp.Nhưng theo tôi, đối với học sinh ở lứa tuổi này, hai biện pháp nghệ thuật phùhợp nhất, dễ hiểu và dễ sử dụng nhất là so sánh và nhân hóa

Trong chương trình phân môn Luyện từ và câu lớp 3, các em cũng đãđược học về biện pháp so sánh và các kiểu so sánh nên giáo viên chỉ cần chohọc sinh nhắc lại những kiến thức cơ bản nhất về biện pháp này Học sinh sẽnhớ lại được “So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác

có tính tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt” Cóhai kiểu so sánh là so sánh ngang bằng và so sánh hơn kém Các em sẽ nhắclại các từ so sánh thường dùng là: như, tựa như, giống, giống như, là, hơn,kém, chẳng bằng

Tôi sẽ đi sâu hướng dẫn học sinh tìm hiểu biện pháp so sánh trong các bàiTập đọc đã học

Ví dụ:

- Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến

- Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi tỏa khắp khuvườn

- Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con

- Với những cánh tay quều quào xoè rộng, nó như con quái vật già nuacau có và khinh khỉnh giữa đám bạch dương tươi cười

Với những câu văn trên, tôi sẽ hướng dẫn để các em nắm chắc được biệnpháp so sánh bằng cách sau:

Ví dụ:

Câu “Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến”.Tôi phân tích cách sử dụng biện pháp so sánh, tác giả lấy hình ảnh những tổ kiến

để tả trái sầu riêng

Để thấy được tính ưu việt của biện pháp nghệ thuật này tôi lấy thêm mộtcâu khác để mô tả trái sầu riêng:

“Trái sầu riêng nhỏ nhắn, có rất nhiều gai” và yêu cầu học sinh nhận xétxem câu nào hay hơn Chắc chắn 100% học sinh được hỏi đều trả lời câu thứnhất hay hơn “Hay hơn vì sao?” Các em trả lời: “Vì trong câu văn thứ nhất tácgiả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh” Như vậy là các em đã cảm nhậnđược cái hay của câu văn khi sử dụng biện pháp so sánh Muốn các em nắmvững hơn về cách so sánh, tôi lại đưa ra một câu văn thứ ba:

“Trái sầu riêng trông như quả mít”

Yêu cầu học sinh nhận xét, so sánh với câu thứ nhất Khi các em khẳngđịnh câu thứ ba không hay bằng câu đầu, tôi đặt câu hỏi:

“Tại sao cả hai câu đều sử dụng biện pháp so sánh mà câu đầu lại hayhơn?” và giải thích “ở câu thứ nhất, tác giả dùng hình ảnh những tổ kiến đanglủng lẳng” một hình ảnh đẹp, sinh động và rất độc đáo để so sánh vì vậy đã làmcho trái sầu riêng trông sống động hơn, tươi đẹp hẳn lên Còn câu thứ ba so sánhtrái sầu riêng với quả mít có đặc điểm rất giống trái sầu riêng song đơn điệu vàgiảm đi giá trị vẻ đẹp của nó Từ đó giúp học sinh hình thành sự hiểu biết Khi

so sánh, muốn làm cho một sự vật đẹp hơn phải so sánh với sự vật khác giốngnhưng đẹp hơn, có những nét độc đáo, nổi bật hơn và ngược lại

Việc làm này phải cho học sinh luyện tập thường xuyên, vì nếu không

luyện tập thì các kiến thức đó các em sẽ quên đi và cũng mai một dần Sauđây là một vài dạng bài tập mà tôi đã thực hiện trong tiết “Luyện tập xâydựng đoạn văn”.

Dạng 1: Nhận xét những hình ảnh so sánh trong đoạn văn, câu văn

Khi dạy các tiết “Luyện tập xây dựng đoạn văn”, tôi thường cho các emtìm hiểu, phân tích các câu thơ, câu văn có hình ảnh so sánh Giúp các em tìm

ra những hình ảnh được so sánh với nhau và cho biết giữa những sự vật đó có

sự tương đồng gì? Từ đó, tôi hướng các em trả lời câu hỏi: So sánh như vậygiúp các em cảm nhận được điều gì mới mẻ của sự vật?

Thân dừa bạc phếch tháng nămQuả dừa - đàn lợn con nằm trên cao

Ôi chao! Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưngchú lấp lánh Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng Cái đầu tròn và hai con mắtlong lanh như thủy tinh Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắngmùa thu

Dạng bài này khá khó đối với học sinh bởi không phải học sinh nào cũngcảm nhận được cái đẹp, cái mới mẻ trong đoạn văn, mà đa phần các em chỉ tìm

ra được các hình ảnh so sánh Giáo viên sẽ hướng dẫn, gợi ý để học sinh đều cóthể nhận ra và cảm nhận được cái hay, cái đẹp, cái mới mẻ của sự vật nhờ cách

Tôi có thể đưa ra cho các em các ví dụ:

- Nhìn từ xa, cây bàng … một chiếc ô xanh khổng lồ

- Những trái chuối cong cong … vầng trăng khuyết

- Những chiếc gai … những chú lính đứng trang nghiêm gác cho nàngcông chúa hoa hồng

Việc lựa chọn từ ngữ phù hợp điền vào các câu này không phải là mộtviệc làm khó, hầu hết các em đều có thể làm được khi các em đã nắm chắc cấutrúc của một hình ảnh so sánh, các em chỉ cần thêm vào yếu tố còn thiếu để hoànchỉnh hình ảnh so sánh Ở những ví dụ trên, yếu tố còn thiếu là từ so sánh Giáoviên hướng dẫn học sinh lựa chọn từ so sánh phù hợp Chẳng hạn:

- Nhìn từ xa, cây bàng giống như (như, tựa như) một chiếc ô xanh khổng lồ.

Dạng 3: Thêm từ ngữ để được hình ảnh so sánh thích hợp để mỗi dòng dưới đây trở thành câu văn có ý nghĩa mới mẻ, sinh động

Đây là dạng bài tập yêu cầu ở mức độ cao hơn, khó hơn hẳn so với haidạng bài tập trước Nó đòi hỏi ở học sinh một sự liên tưởng phong phú và khảnăng tư duy lô-gic tốt Tôi đưa ra những câu văn chưa hoàn chỉnh và yêu cầu các

em hãy dùng trí liên tưởng phong phú của mình để tìm ra những hình ảnh tươngđồng với hình ảnh đã cho để câu văn có ý nghĩa mới mẻ, sinh động hơn

Ví dụ: Trong câu sau:

Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn dài, trông xa như ………

Từ hình ảnh lá cọ học sinh có thể liên tưởng ngay tới bàn tay vẫy hoặcmặt trời mới mọc

- Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn dài, trông xa như (bàn tay vẫy hoặcmột mặt trời mới mọc)

- Đôi cánh của gà mẹ xoè ra như (hai mái nhà hoặc chiếc ô dù vững chãi)che chở cho các chú gà con

- Ánh mắt dịu hiền của mẹ là (ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời con hoặc ngôisao) dẫn đường cho con đi lên phía trước

- Nụ hồng trông giống hệt những (chiếc tháp hoặc ngon lửa hồng) bé bé,xinh xinh

- Búp bàng như những (ngọn lửa màu xanh hoặc như hai bàn tay em bé úpvào nhau) lấp ló dưới tán cây to

Với dạng bài này, tôi thường xuyên cho học sinh luyện tập chọn từ ngữđiền thoải mái, không áp đặt Sau đó cho các em chia sẻ trước lớp và nhận xét,góp ý, tìm ra những từ ngữ hay nhất, câu văn hay nhất và khen học sinh đã có

những ý tưởng hay, những câu văn hay để tạo cho học sinh sự hứng thú tronggiờ học.

Dạng 4: Tập so sánh

Nếu như dạng bài thứ ba đã đưa ra yêu cầu cao đối với học sinh thì ởdạng thứ tư này mức độ yêu cầu lại được nâng cao hơn một bậc nữa Tôi yêucầu các em dựa vào các sự vật cho sẵn, tìm hình ảnh so sánh và tự diễn đạtcâu văn của mình Tôi đưa ra những sự vật sau và yêu cầu học sinh hãy viếtnhững câu văn nói về sự vật này trong đó có sử dụng biện pháp nghệ thuật sosánh: mặt hồ, đồng lúa, bãi cỏ…

Ví dụ:

- Mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ soi bóng mây trời

- Đồng lúa chín y như tấm thảm vàng rực rỡ

- Bãi cỏ như một tấm thảm khổng lồ xanh mơn mởn

Để làm được bài tập dạng này, đòi hỏi mỗi học sinh có trí tưởng tượngphong phú và kĩ năng diễn đạt mới có thể tạo ra những câu văn hay Sau khi chocác em tự đặt câu, chia sẻ trước lớp và tìm ra câu văn hay nhất, tôi thường đưa ranhững câu tham khảo để các em có thể tích luỹ để làm tư liệu

Ví dụ:

- Lá non lớn nhanh, đứng thẳng và cao chừng gang tay, cuộn tròn nhưnhững chiếc tai thỏ

- Bông hướng dương như vầng mặt trời tỏa những tia nắng vàng rực rỡ

Cứ như vậy, qua nhiều lần luyện tập thực hành với nhiều sự vật khác nhauthì trí tưởng tượng của học sinh sẽ ngày một phong phú, khả năng diễn đạt câuvăn cũng ngày càng một nâng cao Từ đó, việc đưa các biện pháp mô tả vào để

so sánh trong bài làm của các em là một việc làm trở nên đơn giản hơn, dễ chịuhơn so với trước đây

* Biện pháp nhân hóa

Bên cạnh biện pháp nghệ thật so sánh thì nhân hóa cũng là một biện pháp