MÔN học kỹ NĂNG GIAO TIẾP đề tài kỹ năng đặt và trả lời câu hỏi và kế hoạch rèn luyện phát triển kỹ năng này trong tương lai

2.Mục đích của đề tài Giao tiếp có vai trò rất quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của con người.Trong giao tiếp, đặt câu hỏi giúp xây dựng mối quan hệ qua việc trao

TIỂU LUẬN GIỮA KỲ HK1 - NĂM HỌC 2022-2023

MÔN HỌC: KỸ NĂNG GIAO TIẾP

ĐỀ TÀI : Kỹ năng đặt và trả lời câu hỏi và kế hoạch rèn luyện phát triển kỹ

năng này trong tương lai.

Giảng viên phụ trách: THS PHAN THANH HUYỀN

Lớp HP : DHTMDT17B Mã HP:4203000348014 Nhóm: 2

Mã số

Kết quả thực hiện (Đánh giá của nhóm)

Ký tên xác nhận của thành viên

Điểm (Do GV chấm)

1

Huỳnh

Nguyên Trúc

Quỳnh

2102858 1

Tổng hợp, chỉnh sửa, soạn thảo tiểu luận Quản

lý, giám sát các thành viên

Đạt 100%

2 Trần Bình An 21019291

Kết luận, hỗ trợ nội dung

kỹ năng đặt câu hỏi

Đạt 100%

Thanh Hiền

2102780 1

Kế hoạch rèn luyện và phát triển

Đạt 100%

4 Lê Thị Như

5 Lâm Huỳnh

Nhung

2101916 1

Kỹ năng đặt câu hỏi

Đạt 100%

6 Nguyễn Thị

Ngọc Thảo 21027791 Kỹ năng trảlời câu hỏi Đạt100%

MỤC LỤC

PHẦN I: MỞ ĐẦU 4

1.Lí do chọn đề tài 4

2.Mục đích của đề tài 4

3.Phương pháp nghiên cứu 4

4.Kết cấu của bài viết 4

PHẦN II: TỔNG QUAN VỀ KỸ NĂNG ĐẶT VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI 5

1.Kỹ năng đặt câu hỏi 5

1.1: Khái niệm, mục đích, vai trò, phân loại câu hỏi 5

1.2: Những sai lầm khi đặt câu hỏi 8

1.3: Kỹ năng đặt câu hỏi có hiệu quả: 9

2.Kỹ năng trả lời câu hỏi 10

2.1.Khái niệm: 10

2.2.Vai trò của trả lời câu hỏi: 10

2.3.Những yếu tố chính có thể dẫn tới thất bại trong trả lời câu hỏi: 11

2.4.Những quy tắc làm cho câu trả lời hiệu quả 11

2.5.Chúng ta không nên trả lời nếu: 12

2.6.Để có được câu trả lời tốt chúng ta cần: 12

2.7.Có thể trả lời bằng cách: 12

2.8.Những lỗi cơ bản trong trả lời 12

PHẦN III: KẾ HOẠCH RÈN LUYỆN VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐẶT VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI 13

1 Mục tiêu: 13

2.Cách rèn luyện và phát triển 13

2.1.Kỹ năng đặt câu hỏi 13

2.2.Kỹ năng trả lời câu hỏi 13

2.Đánh giá 14

PHẦN IV: KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1.Lí do chọn đề tài

Cuộc sống ngày càng thay đổi, đặt ra nhiều yêu cầu mới cho mỗi cá nhân Để hoàn thiện chính mình và đáp ứng nhu cầu của thời đại, mỗi cá nhân đều phải trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết Trong đó, kỹ năng đặt và trả lời câu hỏi là một kỹ năng quan trọng nó giúp dẫn dắt câu chuyện hay cuộc đối thoại sao cho hiệu quả nhất Vì thế nhóm chúng tôi đã quyết định chọn đề tài “Kỹ năng đặt và trả lời và kế hoạch rèn luyện phát triển kỹ này trong tương lai” để làm bài tiểu luận dưới sự hướng dẫn của giảng viên môn

kỹ năng giao tiếp

2.Mục đích của đề tài

Giao tiếp có vai trò rất quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của con người.Trong giao tiếp, đặt câu hỏi giúp xây dựng mối quan hệ qua việc trao đổi các thắc mắc về thông tin của người đó hoặc quan điểm của người đó về những vấn đề, sự kiện xung quanh, bên cạnh đó, qua việc đặt câu hỏi cũng thể hiện phần nào con người và tư duy của chính bản thân bạn Đề tài này giúp việc đặt ra những câu hỏi có ý nghĩa giúp chúng ta thu thập được nhiều thông tin kiến thức hơn, đặc biệt có ích khi muốn đi sâu vào vấn đề nào đó hay là muốn tìm kiếm những ý tưởng mới

3.Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết: Là phương pháp thực hiện trên đối tượng phân tích là các lí thuyết thu thập được Với cách thức trong phân tích, tìm ra kết luận hay đánh giá Để làm được điều đó, cần thiết có sự phân chia thông tin thu thập được thành các nhóm đặc điểm chung Phản ánh các khía cạnh khác nhau trong cùng vấn đề đang nghiên cứu Từ đó, phát hiện ra những xu hướng hay đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu Tức là thực hiện các thu gọn và khoanh vùng đối với ý nghĩa của chủ thể đang nghiên cứu

Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lí thuyết: Là phương pháp sắp xếp các tài liệu đã thu thập thành một hệ thống chặt chẽ Việc phân loại giúp nhìn nhận vấn đề ở các góc độ hay khía cạnh Các tiêu chí phân loại được xem là đặc điểm chung cho từng nhóm được kết luận lại Kết quả thu được là các nhóm phản ánh từng vấn đề khoa học cụ thể Là các đơn vị hình thành nên dấu hiệu chung hoặc cùng hướng phát triển

4.Kết cấu của bài viết.

Phần I: Mở bài

1 Lí do chọn đề tài.

2 Mục đích của bài viết

3 Phương pháp nghiên cứu

4 Kết cấu của bài viết

Phần II: Tổng quan về kỹ năng đặt và trả lời câu hỏi

Trình bày các nội dung sau: khái niệm, đặc điểm, phân loại,…

Phần III: Kế hoạch rèn luyện và phát triển kỹ năng đặt và trả lời câu hỏi trong tương lai Trình bày những nội dung sau: mục tiêu, các bước thực hiện, đánh giá,…

Phần IV: Kết luận, liên hệ bản thân

PHẦN II: TỔNG QUAN VỀ KỸ NĂNG ĐẶT VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI.

1.Kỹ năng đặt câu hỏi.

1.1: Khái niệm, mục đích, vai trò, phân loại câu hỏi

 Khái niệm kỹ năng đặt câu hỏi:

- Kỹ năng đặt câu hỏi là một kỹ năng trong giao tiếp có khả năng đưa ra những câu hỏi chính xác, thích hợp với mục đích, nội dung, đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp Thiết lập nên một cuộc trò chuyện một cách có hiệu quả hơn và thu thập thông tin cần thiết theo đúng trọng tâm

 Vai trò kỹ năng đặt câu hỏi:

- Thu thập thông tin: Khi muốn tìm hiểu hay thu thập thông tin từ người khác, người hỏi buộc phải đưa ra các câu hỏi có chứa đựng nội dung cần cung cấp từ phía người được hỏi

Ví dụ : Khi muốn biết được địa điểm, ngày giờ tổ chức một buổi họp, chúng ta có thể đặt câu hỏi là :" Buổi họp hôm nay diễn ra từ lúc mấy giờ và diễn ra ở đâu vậy?" và từ đó chúng ta sẽ nhận được lời phản hồi từ phía đối phương

- Xây dựng mối quan hệ: Ngoài việc sử dụng để thu thập thông tin đặt câu hỏi còn giúp cho mọi người tham gia giao tiếp thể hiện sự quan tâm tới đối phương, tạo không khí thoải mái, thân thiện trong cuộc trò chuyện

Ví dụ: Ta có thể mở đầu bằng lời hỏi thăm như:" Dạo này bạn có khoẻ không ?” thể hiện thái độ thân thiện trong cuộc trò chuyện

- Giúp tập trung suy nghĩ: Việc đặt câu hỏi còn có mục đích khác chính là khởi tạo suy nghĩ điều này giúp cả đối tượng hỏi và đối tượng được hỏi sẽ tập trung suy nghĩ vào vấn đề mà cả hai đang hướng tới

Tạo được quan điểm chung, đồng thời xoa dịu và giải quyết mâu thuẫn Đặt câu hỏi đúng trọng tâm, đúng nghĩa là đã thành công một phần trong việc giải quyết về một vấn đề

 Mục đích của đặt câu hỏi:

Khi đặt những câu hỏi, có thể hướng đến các mục đích sau:

- Xác định vấn đề để hỏi (What?)

- Xác định nguyên nhân(Why?)

- Thu thập thông tin cần thiết (When? Where? Who? Which?)

- Tìm kiếm phương án giải quyết một vấn đề nào đó(How?)

- Kích thích suy nghĩ

- Khuyến kích sự tham gia

- Tìm kiếm sự đồng tình, ủng hộ

Còn tùy vào trường hợp hoàn cảnh mà đặt ra những câu hỏi thích hợp để tránh đặt những câu hỏi không phù hợp với tình huống

 Các loại câu hỏi:

Dựa vào cấu trúc câu hỏi, người ta phân chia làm 2 loại:

Loại 1: Câu hỏi có cấu trúc chặt chẽ, kết cấu cao

- Câu hỏi hẹp: Khai thác thông tin thu hẹp vấn đề chính xác ngắn gọn Làm cho người trả lời không cần phải suy nghĩ nhiều Nhược điểm: Chỉ có thể thu thập thông tin trên diện thu hẹp

VD: Có phải trong các mẫu váy vừa thử, chị chọn mẫu màu hồng đúng không ạ?

- Câu hỏi trực tiếp: Hỏi thẳng vấn đề cần tìm hiểu Loại này giúp thu thập thông tin nhanh chóng nhưng lại có khá nhiều nhược điểm Khi hỏi trực tiếp như vậy sẽ gây

ra mất tự nhiên, thiếu sự tế nhị

VD: Bao giờ lấy chồng?

- Câu hỏi gián tiếp: Loại này dùng để khai thác những vấn đề tế nhị không thể hỏi trực tiếp, hỏi về một vấn đề nào đó gần với vấn đề mà cần tìm hiểu để suy ra vấn

đề Vì khi dùng câu hỏi gián tiếp sẽ làm cho đối tượng thoải mái hơn với những câu hỏi trực tiếp.Nhưng câu hỏi gián tiếp sẽ không hiệu quả, đôi khi gây khó khăn trong quá trình giao tiếp nếu đối phương không hiểu đúng ý mà ta muốn hướng tới

- Câu hỏi chặn đầu: Đây là một dạng câu hỏi để giăng bẫy đối tượng, giống với câu hỏi gián tiếp làm cho đối tượng thừa nhận vấn đề mà mình đang tìm hiểu, hỏi về một vấn đề bên cạnh đó để từ câu trả lời để suy ra thông tin tìm hiểu

VD: Khi phỏng vấn nhà tuyển dụng hỏi:”Công việc của chúng tôi khá áp lực về thời gian nên có thể phải làm thêm giờ, vậy bạn có thể chấp nhận việc tăng ca thường xuyên chứ?”

Loại 2: Câu hỏi có cấu trúc thấp, lỏng lẻo.

- Câu hỏi gợi mở: Người hỏi chỉ muốn giới thiệu đến đề tài muốn hỏi chứ không hề gợi ý nội dung câu hỏi Loại này tạo nên mối quan hệ hài hòa, thoải mái khi giao tiếp Câu hỏi gợi mở chủ yếu là để thu thập sâu hơn vào thông tin cần tìm hiểu mà

ở câu hỏi hẹp mà chúng ta không làm được

VD: “Bạn cảm thấy bạn A như thế nào?” người trả lời họ sẽ thoải mái truyền đạt thông tin nói lên những nhận định của mình, tìm hiểu thêm về tình cảm của người trả lời với người được hỏi

- Câu hỏi chuyển tiếp: Là loại câu hỏi giúp câu chuyện hướng đến vấn đề trao đổi Tức là câu hỏi bắt đầu với chữ “thế còn”, nhưng để tìm ra câu hỏi để chuyển sang chủ đề khác không phải là dễ dàng

VD: Trong cuộc họp của một nhóm, nhóm vừa giải quyết xong vấn đề A thì nhóm trưởng hỏi “Thế còn vấn đề B thì sao nhỉ?”

- Câu hỏi yêu cầu làm rõ thêm vấn đề: Là dạng câu hỏi mà người hỏi muốn nắm bắt thông tin cuối cùng nhằm làm rõ vấn đề mà người hỏi chưa nắm rõ

VD: Trong lớp bạn A hỏi bạn B là “Bạn làm bài tập chưa?” bạn B trả lời “Mình làm rồi thì bạn A hỏi tiếp “Bài 1 có kết quả như thế hả?”

- Câu hỏi tóm lược ý: Câu hỏi tóm tắt lại nội dung mà đối tượng đã trả lời bạn nhằm xác nhận lại thông tin một lần nữa

VD: Theo tôi hiểu thì câu trả lời của bạn là như thế này?

Ngoài ra, còn có các hình thức câu hỏi nhằm mục đích khác:

- Câu hỏi tiếp xúc: Câu hỏi tạo nên bầu không khí thoải mái, cởi mở, câu hỏi mang tính chất xã giao, sau đó hỏi về những vấn đề cần tìm hiểu

VD: Bạn dạo này khỏe không?

- Câu hỏi có tính đề nghị: Nêu lên đề nghị, một ý kiến nào đó để thăm dò sự đồng tình, dễ tiếp tục đưa ra một ý kiến để giải quyết tiếp vấn đề

VD: Trong một cửa hàng nhân viên tư vấn “Em thấy bộ quần áo này rất phù hợp với chị, không biết chị có để ý thêm bộ quần áo nào nữa không?” vừa có thể đề nghị và thăm dò ý kiến khác của khách hàng

- Câu hỏi hãm thắng: Dùng câu hỏi hẹp để hãm lại tốc độ nói của đối tượng mà không tỏ ra thiếu lịch sự, tìm cách xen vào một cách thích hợp dùng câu hỏi để kết thúc vấn đề

VD: “Bây giờ tôi nghĩ chúng ta bàn xong công việc rồi, có phải không?”

1.2: Những sai lầm khi đặt câu hỏi Khi đặt câu hỏi, người ta thường mắc những sai lầm như sau:

- Hỏi với mục đích khai thác thông tin, điều khiển người khác: Hỏi để khai thác thông tin cá nhân của người khác nhằm thu thập thông tin để thỏa mãn tính tò mò của bản thân

VD: “Lương tháng này của em bao nhiêu vậy?”, “Bạn với người yêu dạo này sao yêu nhau sao rồi?”

- Hỏi theo suy nghĩ thắng thua: Câu hỏi thường xuất hiện trong những cuộc tranh luận căng thẳng, dồn đối phương vào thế thua

VD: “Mày nghĩ mày là ai, mày thắng được tao không?”

- Hạ thấp nhân phẩm người khác: Dùng những câu hỏi với mục đích phỉ bám hoặc trêu đối tượng Nhắm đến những điểm yếu của đối tượng để công kích họ Điểm yếu ở đây là thể hiện ra thái độ không tôn trọng và thiếu tế nhị

VD: “Sao nay thấy bạn béo thế?”

- Diễn đạt quá dài dòng khi đặt câu hỏi: Thay vì hỏi những câu hỏi ngắn gọn, xúc tích thì người đặt câu hỏi lại đặt những câu hỏi dài dòng Còn trường hợp do người hỏi sợ đối tượng không hiểu vấn đề nên đã sử dụng câu hỏi dài dòng kèm theo cả giải thích trong đó Nhưng dài dòng quá khiến cho đối tượng nghe dễ bị phân tán cũng không thu thập được những thông tin hữu ích từ người hỏi

VD: “Chuyện là hôm bữa tao mới được lãnh lương mà ngay lúc Iphone 14pro max mới ra nên là tao cũng đã đặt một cái Vậy là mấy hôm sau shipper giao đến nên tao đã nhận được điện thoại rồi Mà tự dưng hôm nay tao lại hết tiền tiêu vặt rồi, mày cho thể cho tao vay một ít được không?”

- Sử dụng câu hỏi không phù hợp với đối tượng, đối tượng, không gian không phù hợp: Làm cho đối tượng không được tự nhiên Nguyên nhân là do người hỏi chủ quan, không tìm hiểu trước đối tượng Hoặc hỏi vào những lúc nghỉ ngơi sau khi làm việc như vậy sẽ gây ra làm phiền đên đối tượng

VD: Trong buổi họp lớp một người bạn hỏi bạn A đang đi cùng bạn gái “Dạo này còn liên lạc với B người yêu cũ mày không? Nghe nói hôm nay B cũng đến”

- Hỏi mà không lắng nghe câu hỏi: Sau khi hỏi và đối tượng đang nhiệt tình thì người đặt không tập trung hoặc làm một việc gì đó, làm cho đối tượng cảm thấy bản thân không được tôn trọng

VD: Sau khi hỏi bạn A một vấn đề nào đó và bạn A đang trả lời thì bạn B đi làm việc riêng

1.3: Kỹ năng đặt câu hỏi có hiệu quả:

1 3.1:Nên bắt đầu bằng một câu hỏi dễ

- Khi bắt đầu bằng những câu hỏi dễ sẽ tạo nên tâm lý thoải mái cho người nghe Làm cho người nghe có thể tự tin hơn khi trả lời câu hỏi mà tâm lý không bị sợ trả

lời sai Để có thể đến những câu trả lời khó hơn thì người nghe có thể đạt hiệu quả hơn, còn người hỏi sẽ thu thập thông tin chính xác và hữu ích hơn

VD: "Dạo này công việc cậu sao rồi? "

1.3.2 Nên sử dụng nhiều câu hỏi mở

- Khi hỏi câu hỏi mở thì sẽ làm cho người trả lời bộc lộ ra được nhiều cảm xúc hơn khi trả lời câu hỏi, tạo nên một cảm giác thoải mái, tự tin nhiều hơn Ngoài ra, người hỏi cũng thu thập được nhiều thông tin hơn Tạo nên sự tương tác trong quá trình giao tiếp

VD: "Kế hoạch của bạn cho kỳ nghỉ này là gì? Bạn sẽ làm gì khi học xong đại học?"

1.3.3 Xác định rõ mục tiêu trước khi hỏi

- Trước khi hỏi một vấn đề nào đó thì nên xác định trước mục đích, như vậy sẽ chọn ra chọn ra được câu hỏi phù hợp để đạt được mục đích đã đề ra Nếu như ngay từ đầu không xác định được mục tiêu, thì người hỏi sẽ khó có thể chọn câu hỏi phù hợp, sẽ dễ gây ra những tình huống khó xử

VD: Khi bạn đang phỏng vấn nhân viên thì bạn phải xác định trước mục tiêu câu hỏi để trách bị lạc quẻ

1.3.4 Thể hiện sự kiên trì trong quá trình đặt câu hỏi

- Khi gặp những câu hỏi khó và phức tạp thì người ra lời cần phải có thời gian để suy nghĩ Nên người hỏi cần phải có kiên nhẫn để chờ đợi trong khoảng thời gian

mà người trả lời đang suy nghĩ để tìm ra câu trả lời Trong lúc đó mà người hỏi thể hiện ra thái độ nôn nóng chờ đợi bên ngoài sẽ làm ảnh hưởng đến cảm xúc và làm gián đoạn suy nghĩ làm ảnh hưởng đến kết quả của câu trả lời

VD: Khi bạn đang phỏng vấn nhưng lỡ đặt một câu hỏi quá khó thì bạn cần phải kiên nhẫn để đợi đối phương suy nghĩ và trả lời câu hỏi đó

1.3.5 Chuẩn bị câu hỏi từ trước

-Lựa chọn câu hỏi và chuẩn bị câu hỏi đó trước khi tiến hành một cuộc giao tiếp nhất là trong các cuộc giao tiếp quan trọng và phải chuẩn bị các câu hỏi phù hợp và thực tế, việc chuẩn bị trước các câu hỏi trọng tâm là đều nên làm và hết sức quan trọng

VD: Khi phỏng vấn thì bạn cần phải soạn ra trước câu hỏi cho ứng cử viên phỏng vấn để xem câu hỏi có hợp lí hay không, tránh hỏi những câu hỏi không phù hợp, thiếu tinh tế

1.3.6 Chọn câu hỏi phù hợp với đối tượng hoàn cảnh.

- Chọn lựa những câu hỏi phù hợp trong bối cảnh thực tế giúp tâm lý thoải mái cho người được hỏi và giúp người hỏi thu thập được nhiều thông tin cần thiết

VD: Đặt những câu hỏi phù hợp với hoàn cảnh đối tượng như là hỏi những câu hỏi phù hợp với kiến thức của người đó

1.3.7 Hỏi về vấn đề tổng thể trước, chi tiết sau

-Khi đặt câu hỏi nên đặt các câu hỏi đi từ tổng quát, tổng quan về các thứ chung chung trước sau đó mới nên bắc đầu vào các câu hỏi về các nội dung chi tiết VD: “Bạn đã làm bài tiểu luận và gửi nhóm trưởng chưa?”, “Bài tiểu luận đấy gồm những nội dung nào?”,”Cách triển khai các nội dung ở bài tiểu luận đó thế nào?” 1.3.8 Đặt câu hỏi ngắn gọn rõ ràng

- Câu hỏi không nên quá dài dòng nên hỏi các câu hỏi ngắn gọn nhưng phải rõ ý để giúp cho người nghe có thể hiểu đúng và hiểu đủ các nội dung mà người hỏi muốn

đề cập và nói đến

Vd: "Bạn ăn cơm chưa? " "Đang làm gì đó? "

1.3.9 Sử dụng câu hỏi đơn ý

- Sử dụng dạng câu hỏi đơn ý sẽ giúp cho người được hỏi sẽ dễ trả lời hơn và cũng

có thể hạn chế các sai lầm mắc phải khi đặt câu hỏi mà không đáng có do người được hỏi không hiểu rõ ý của người hỏi

Vd: "Bài tập về nhà gây khó khăn ra sao?”

2.Kỹ năng trả lời câu hỏi

2.1.Khái niệm:

-Kỹ năng trả lời câu hỏi là khả năng đưa ra trả lời rõ ràng, chính xác, thích hợp với

mục đích, nội dung, đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp

2.2.Vai trò của trả lời câu hỏi:

- Cung cấp cho đối tác những thông tin mà họ cần

- Bày tỏ quan điểm cũng như mong muốn của ta đối với đối tác

- Xem xét biểu hiện thái độ của đối tác

2.3.Những yếu tố chính có thể dẫn tới thất bại trong trả lời câu hỏi:

- Tiêu chuẩn giá trị của người truyền đạt và người nghe: tiêu chuẩn giá trị ở đây có thể là trình độ học vấn, trình độ ngoại ngữ, hay quan niệm về tôn giáo,…

VD: Một người có trình độ đại học khi trả lời câu hỏi của một em học cấp 2 lại dùng kiến thức đại học để trả lời khiến đối phương không hiểu ý ,khiến cuộc giao tiếp không đạt được mục đích