Chương 2

Cách tính chỉ số giá tiêu dùng Chỉ số giá tiêu dùng Consumer price index – CPI Là thước đo chi phí tổng quát của các hàng hóa và dịch vụ được mua bởi người tiêu dùng.. - Chỉ số này được

CHƯƠNG 2: ĐO LƯỜNG CHI PHÍ SINH HOẠT

I CHỈ SỐ GIÁ HÀNG TIÊU DÙNG.

1 Cách tính chỉ số giá tiêu dùng

Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer price index – CPI) Là thước đo chi phí tổng

quát của các hàng hóa và dịch vụ được mua bởi người tiêu dùng

- Chỉ số này được sử dụng để đánh giá những thay đổi của chi phí sinh hoạt qua thời gian

- Bước 1: Giỏ hàng hóa cố định – fixed basked of goods

 Trong giỏ hàng hóa cố định cần xác định hàng hóa nào là quan trọng nhất đối với người tiêu dùng

 Hàng hóa nào quan trọng hơn sẽ có trọng số lớn hơn

- Bước 2: Xác định giá cả – Find the price of each group

Xác định giá cả của từng hàng hóa và dịch vụ trong giỏ hàng tại từng thời điểm.

- Bước 3: Tính toán chi phí của giỏ hàng – compute the cost of the basket of

good

 Sử dụng số liệu về giá cả để tính toán chi phí của giỏ hàng hoá và dịch vụ

tại các thời điểm khác nhau

 Chỉ thay đổi giá cả và giữ nguyên giỏ hàng để thấy được tác động của sự

thay đổi giá cả

- Bước 4: Chọn năm gốc và tính toán chỉ số – choose one year as based year

Chọn năm cơ sở (năm gốc) làm thước đo so sánh

Chi phí của giỏ hh và dv trong năm hiện tại

- Bước 5: Tính toán tỷ lệ lạm phát – compute the inflation rate

Chỉ số giá sản xuất (Producer price index, PPI)

– Đo lường chi phí của một giỏ hàng hóa và dịch vụ các doanh nghiệp mua chứ

không phải người tiêu dùng

–Thay đổi của PPI là chỉ báo hữu ích để dự đoán thay đổi của CPI

2 Các vấn đề trong đo lường chi phí sinh hoạt.

Chỉ số giá tiêu dùng không phải là thước đo hoàn hảo vì có 3 hạn chế sau:

- Tác động thay thế

 Gía cả thay đổi qua các năm không cùng một tỷ lệ Có mặt hàng giá

tăng nhiều và cũng có mặt hàng giá tăng ít thậm chí giảm

 Người tiêu dùng có xu hướng thay thế bằng những hàng hóa rẻ hơn một cách tương đối

 Nếu chỉ số giá tiêu dùng được tính toán dựa trên giả định giỏ hàng hóa

cố định , bỏ qua khả năng thay thế của người tiêu dùng thì nó sẽ làm gia tăng chi phí sinh hoạt qua các năm

- Giới thiệu hàng hóa mới

Khi một hàng hóa mới được giới thiệu, người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn hơn và điều đó có thể làm giảm chi phí để duy trì mức phúc lợi kinh tế như trước

- Thay đổi chất lượng hàng hóa không được đo lường

Trong thực tế chất lượng của các hàng hóa và dịch vụ có thể thay đổi chứ không giữ nguyên do đó gía trị của một đồng tiền có thể tăng lên hoặc giảm

xuống CPI không phản ánh được chất lượng của hàng hóa

3 Chỉ số giảm phát GDP so với chỉ số giá tiêu dùng (CPI)

Những điểm khác biệt:

- Thứ nhất:

 Chỉ số giảm phát GDP phản ánh giá cả của tất cả các hàng hóa và

dịch vụ được sản xuất trong nước

 Chỉ số giá tiêu dùng phản ánh giá cả của tất cả hàng hóa và dịch vụ

được người tiêu dùng mua.

- Thứ hai

 Chỉ số giảm phát GDP: So sánh giá hàng hóa và dịch vụ được sản

xuất hiện hành với giá hàng hóa và dịch vụ tương tự ở năm cơ sở với

số lượng ở năm hiên hành

 Chỉ số CPI : So sánh giá của một giỏ hàng hóa và dịch vụ năm hiện

hành với giá của giỏ hàng hóa đó ở năm cơ sở với số lượng cố định

- Thứ 3

Đối với những hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng nhập khẩu thì sự thay đổi giá

cả của nó sẽ được phản ảnh vào trong CPI chứ không phải chỉ số giảm phát

GDP

 Quiz Scom

1 Vấn đề được tính đến khi xây dựng CPI là: GIÁ MÁY TÍNH CÁ NHÂN GIẢM XUỐNG

2 Khi giá tương đối của một hàng hóa giảm, người tiêu dùng phản ứng bằng cách mua: HÀNG HÓA ĐÓ NHIỀU HƠN VÀ HÀNG HÓA THAY THẾ ÍT HƠN

3 Phát biểu đúng: CPI CÓ THỂ ĐƯỢC DÙNG ĐỂ SO SÁNH CHỈ SỐ VỀ GIÁ Ở CÁC THỜI ĐIỂM KHÁC NHAU

4 Sự thay đổi về chất lượng hàng hóa: CÓ THỂ LÀM TĂNG HOẶC GIẢM GIÁ TRỊ CỦA DÒNG TIỀN

5 Chỉ số giá là 110 trong năm 1, 100 trong năm 2 và 96 trong năm 3 Nền kinh tế nước này

đã trải qua GIẢM PHÁT 9,1% NĂM 2 SO VỚI NĂM 1 (lấy CSG năm 2 – năm CSG năm 1/CSG năm 1), GIẢM 4% NĂM 3 SO VỚI NĂM 2

6 Việc tang giá bánh mì sản xuất trong nước sẽ được phản ánh trong: CHỈ SỐ GIẢM PHÁT GDP VÀ CHỈ SỐ GIÁ TIÊU DÙNG

7 Chỉ số giá tiêu dùng CPI được sử dụng để THEO DÕI SỰ THAY ĐỔI

II ĐIỀU chỉnh các biến số kinh tế do ảnh hương của lạm phát

1.Chuyển đổi số tiền từ những thời điểm khác nhau

Ví dụ lương của tổng thống Hoover vào năm 1931 là 75000 USD Chỉ số giá tiêu dùng của năm 1931 là 15,2 ; chỉ số giá tiêu dùng năm 2009 là 214,5 Lương của tổng thống Obama là 400.000 USD

2.Chỉ số hóa

- Khi một số tiền được điều chỉnh theo luật pháp hay theo hợp đồng khi thay

đổi trong mức giá, thì số tiền đó đã được chỉ số hóa theo lạm phát

- Trong các hợp đồng dài hạn giữa công ty và các công đoàn, tiền lương sẽ được chỉ số hóa một phần hoặc toàn bộ theo chỉ số giá tiêu dùng COLA (cost of living allowance) COLA tự động tăng lương theo khi chỉ số giá tiêu dùng tăng

- Chỉ số hóa cũng được áp dụng của nhiều luật như an sinh xã hội, thuế thu nhập

…

Ví dụ.Anh A có số tiền 6 triệu đồng gởi vào một ngân hàng thương mại với lãi suất 7%/ năm Như vậy sau 1 năm anh ấy có tiền lãi là 420 ngàn đồng

Nhưng điều mà anh A quan tâm là số lượng hàng hóa mà anh A mua được Nếu giá của 1kg gạo là 15.000đ thì với số tiền 6 triệu đồng, anh A sẽ mua được 400kg gạo

Sau một năm số tiền anh A có được là 6.420.000 đ Anh A sẽ mua được bao nhiêu kg gạo còn tùy thuộc giá gạo thay đổi như thế nào?

- Nếu lạm phát 0%, anh A sẽ mua được 428 kg gạo

- Nếu lạm phát 5% anh A sẽ mua được 407,6 kg gạo

- Nếu lạm phát là 7% anh A sẽ mua được 400kg gạo

- Nếu lạm phát 10% anh A sẽ mua được 389 kg gạo

- Nếu giảm phát 2% anh A sẽ mua được 436,7 kg gạo

- Lãi suất danh nghĩa – Nominal interest rate: đo lường sự thay đổi

số lượng tiền Lãi suất danh nghĩa sẽ cho thấy số tiền trong tài khoản tăng nhanh như thế nào qua thời gian

 Lãi suất danh nghĩa thường được báo cáo

 Không có sự điều chỉnh tác động của lạm phát

- Lãi suất thực – Real interest rate: sẽ cho thấy sức mua từ tài

khoản ngân hàng tăng nhanh như thế nào qua thời gian

 Lãi suất thực được điều chỉnh theo tác động của lạm phát

 Lãi suất thực = Lãi suất danh nghĩa – Tỷ lệ lạm phát

- Lãi suất danh nghĩa

 Luôn lớn hơn lãi suất thực

 Kinh tế Hoa Kỳ trải qua sự tăng giá tiêu dùng hàng năm

- Lạm phát là một biến số : Lãi suất danh nghĩa và thực không luôn song hành với nhau

- Những thời kỳ giảm phát : Lãi suất thực lớn hơn lãi suất danh nghĩa

 QUIZ SCOM

1 Khi quyết định gửi tiền, người ta chú ý đến: LÃI XUẤT THỰC

2 Nếu tỉ lệ lạm phát thực tế là 10%, tỷ lệ lạm phát dự đoán là 8%,

tỷ lệ lạm phát ngoài dự đoán: 2%

3 Khi tỷ lệ lạm phát thực tế lớn hơn tỷ lệ lạm phát dự đoán thì: NGƯỜI CHO VAY BỊ THIỆT

4 Việc điều chỉnh tiền lương trong các hợp đồng lao động giữa chủ và người lao động theo tỉ lệ lạm phát được gọi là: CHỈ SỐ HÓA THEO LẠM PHÁT

Câu 13.Trong một nền kinh tế có các số liệu được cho như sau: a.Tính chỉ số giá hàng tiêu dùng CPI năm 2011(năm cơ sở là

2010)

b.Tính chỉ số giảm phát GDP năm 2011( năm cơ sở 2010)

c.Tính tỷ lệ lạm phát năm 2011( lấy CPI và chỉ số giảm phát GDP

để tính.)

d.Tỷ lệ lạm phát năm 2011 tính theo hai phương 9/6/2020 pháp có giống nhau không? Giaỉ thích

Câu 14.Một tờ báo N.Y có giá 0,15$ vào năm 1970 và 2$ vào năm

2009 Mức lương công nhân là 3,23$ /giờ vào năm 1970 và 20,42$/ giờ năm 2009

a.Gía tờ báo tăng bao nhiêu%

b.Tiền lương tăng bao nhiêu%

c.Trong năm 1970 và 2009, người công nhân phải làm việc bao nhiêu phút để mua 1 tờ báo

d.Sức mua của người công nhân dưới dạng số lượng tờ báo mua được đã tăng hay giảm?

CÂU HỎI ÔN TẬP VĨ MÔ CHƯƠNG 2 Câu 1 Mô tả ba vấn đề khiến cho chỉ số giá tiêu dùng không phải là thước đo

hoàn hảo về chi phí sinh hoạt

Câu 2 Giaỉ thích ý nghĩa của lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực Chúng có liên

quan với nhau như thế nào?

Câu 3 Nếu giá một tàu ngầm hải quân tăng lên, thì chỉ số giá tiêu dùng hay chỉ

số giảm phát GDP bị ảnh hưởng nhiều hơn? Tại sao ?