Chuong 1 hang ton kho

KHÁI NIỆM3 Hàng tồn kho là tài sản nằm trong khâu dự trữ của quá trình sản xuất kinh doanh, là loại tài sản ngắn hạn vì nó thường được bán hay sử dụng trong 1 năm hay 1 chu kỳ sản xuất k

LOGO

CHƯƠNG 1

KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO

1

1

NỘI DUNG CHƯƠNG 1

2

• Khái niệm, phân loại

• Tính giá HTK

• Phương pháp kế toán HTK

• Trình bày thông tin trên BCTC

2

KHÁI NIỆM

3

Hàng tồn kho là tài sản nằm trong khâu dự trữ của quá trình sản xuất

kinh doanh, là loại tài sản ngắn hạn vì nó thường được bán hay sử

dụng trong 1 năm hay 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh thông thường

Ở DN thương mại: chủ yếu là hàng hóa mua về để bán

Ở đơn vị sản xuất: chủ yếu là nguyên vật liệu, CCDC, Thành phẩm

và CP sản xuất dở dang

Ngoài ra, hàng mua đang đi đường và hàng gửi đi bán cũng bao

gồm trong hàng tồn kho

3

PHÂN LOẠI

4

Phân loại HTK

theo VAS 02

HTK giữ để sử dụng

NVL, CCDC, Hàng mua đang

đi đường

HTK đang

HTK giữ để bán Thành phẩm, Hàng hóa,

Hàng gửi đi bán

4

PHÂN LOẠI NGUYÊN VẬT LIỆU

Theo vai trò tác dụng thì NVL chia thành những loại chính

sau:

q Nguyên liệu, vật liệu chính

q Vật liệu phụ

q Nhiên liệu

q Phụ tùng thay thế

q Thiết bị và vật liệu xây dựng cơ bản

5

PHÂN LOẠI CÔNG CỤ DỤNG CỤ

Theo vai trò tác dụng thì CCDC chia thành những loại

chính sau:

q Công cụ dụng cụ

q Bao bì luân chuyển

q Đồ dùng cho thuê

q Thiết bị, phụ tùng thay thế

6

VD: ván ép, nhôm để cấu thành cái bàn khi chưa SD bỏ vào kho là NVL

Nhập về để sử dụng chứ không để KD( riêng cây xăng nhập

về để bán thì đó là hàng hóa

NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ HTK

Theo VAS 02:

“HTK tính theo giá gốc Trường hợp giá trị thuần có

thể thực hiện thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá

trị thuần có thể thực hiện”.

Chi phí mua HTK Chi phí chế biến HTK Chi phí liên quan trực tiếp khác tính vào giá gốc HTK

Giá gốc HTK là

chi phí đã bỏ ra

để có được HTK

ở địa điểm và

trạng thái hiện

tại, gồm:

7

8

XÁC ĐỊNH GIÁ GỐC HTK

Giá gốc HTK

CP MUA

Giá

mua

Thuế

không

được

hoàn

lại

CP vận chuyển bảo quản trong quá trình mua

CP CHẾ BIẾN

CP NVL trực tiếp

CP Nhân công trực tiếp

CP SX chung

CP LIÊN QUAN TRỰC TIẾP KHÁC

(CP thiết kế)

§ CKTM hàng mua;

§ Giảm giá hàng mua;

§ Hàng mua trả lại.

Trừ:

8

9

q Mua hàng trong nước

Giá gốc

vật tư hàng hóa = Giá mua +

Chi phí thu mua

-Giảm giá, CKTM, trả lại hàng mua

q Trường hợp mua hàng nhập khẩu

Giá gốc vật tư

hàng hóa = Giá mua +

Chi phí thu mua + Thuế nhập khẩu

q Thuê ngoài gia công

Giá gốc vật

tư hàng

hóa

=

Giá gốc vật tư hàng hóa đem đi gia công

+

CP vận chuyển, bốc xếp, bảo hiểm

+ Phí gia công

Giá gốc vật tư HH = Giá thỏa thuận được các bên góp vốn chấp nhận

q Nhận góp vốn liên doanh

XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ HÀNG TỒN KHO

9

1 Nhập kho 1.000kg nguyên vật liệu A, đơn giá

mua chưa có thuế là 12.000 đ/kg, VAT 10%, chưa

thanh toán cho người bán Chi phí vận chuyển về

đến kho chưa thuế 400.000đ, VAT 10% đã thanh

toán bằng tiền mặt.

2 Được hưởng chiết khấu thương mại: 500.000 đ

Yêu cầu: Tính giá nhập kho các trường hợp trên.

10

VÍ DỤ 1

10

Tk 154: phản ánh gía trị gia công bên ngoài

Văn bản

Tổng hàng gồm thuế: 13.200.000 Chi phí: 440.000

Được chiết khấu thương mại: 500.000

Trực tiếp:

-NVl ( gồm thuế) 13.200.000 -NvL( CP) : 440.000 trừu thêm 500 khuyến mãi

=> tổng trị gía nhập kho 13.140.000

=> đơn giá nhập 1kg= 13.140/kg

Khấu trừ:

NvL( ko gồm thuế) 12.000.000

NvL(CP) 400.000 thêm giảm 500 kmai

=>Tổng gía trị nhập kho: 11.900.000

=> đơn giá nhập: 11.900/KG

PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO

11

Phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX): là PP theo dõi và phản ảnh thường

xuyên liên tục, có hệ thống tình hình biến động của HTK trên sổ kế toán.

Phương pháp kiểm kê định kỳ (KKĐK): là PP hạch toán căn cứ vào kết quả kiểm

kê thực tế để phản ảnh giá trị tồn kho cuối kỳ của HTK trên sổ kế toán tổng hợp và từ

đó tính giá trị của HTK đã xuất trong kỳ theo công thức:

Thông tin theo dõi thường

xuyên trên sổ kế toán HTK nhập kho, xuất kho,tồn kho HTK nhập kho

Mối quan hệ giữa Nhập –

Xuất – Tồn

Tồn kho cuối kỳ = Tồn kho đầu kỳ + Nhập kho trong kỳ – Xuất kho trong kỳ

Xuất kho trong kỳ = Tồn kho đầu kỳ + Nhập kho

trong kỳ – Tồn kho cuối

kỳ

11

Được tính trên cơ sở giá gốc nhập kho theo các

phương pháp sau:

v Phương pháp nhập trước xuất trước

v Phương pháp nhập sau xuất trước (VAS 02, TT

200 bỏ áp dụng phương pháp này)

v Phương pháp bình quân (Có nhiều dạng khác

nhau: bình quân gia quyền cuối kì, bình quân

liên hoàn)

v Phương pháp giá thực tế đích danh

PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ HTK

12

Ghi chú: Nội dung chi tiết của các phương pháp được trình bày trong mục Tài liệu tham khảo cuối chương

12

q Hàng ngày hóa đơn mua hàng về trước -> lưu hồ sơ “Hàng

mua đang đi đường”

- Trong tháng, hàng về: ghi Nợ TK 152/153/156

- Cuối tháng, hàng chưa về: Ghi Nợ TK 151

q Mở sổ chi tiết để theo dõi từng chủng loại, chất lượng hàng,

từng hợp đồng kinh tế

q Phương pháp xuất kho: FIFO, TTĐD, BQGQ

q Kế toán chi tiết phải thực hiện từng kho, từng nhóm, từng

loại mặt hàng cụ thể

13

NGUYÊN TẮC HẠCH TOÁN HTK THEO PP KKTX

13

KẾ TOÁN TĂNG NVL (PPKKTX)

q Mua ngoài (mua trong nước): Hàng và hoá đơn cùng về:

+ Giá mua:

Nợ TK 152: giá mua

Nợ TK 1331 (nếu có)

Có TK 111,112,331,…

+ Chi phí mua

Nợ TK 152: chi phí mua

Nợ TK 1331(Nếu có)

Có TK 111,112,331,

14

14

q Nhận góp vốn bằng NVL

q Nhận lại NVL, HH sau khi gia công chế biến xong

Nợ TK 152 (giá thỏa thuận của hội đồng góp vốn)

Có TK 411

Khi đem NVL, HH đi gia công chế

biến: Giá trị NVL, HH và các CP

liên quan được tập hợp vào TK 154

– CP SXKD dở dang:

Nợ TK 154

Có TK 152 (giá XK)

Có TK 111, 331…(CP lquan)

Khi nhận lại NVL, HH đã gia công

chế biến xong: Ghi tăng NVL, HH và ghi Giảm TK CP SXKD dở dang theo tổng giá trị bao gồm giá xuất kho ban đầu và các CP phát sinh

Nợ TK 152

Có TK 154 (tổng giá XK và CP)

KẾ TOÁN TĂNG NVL (PPKKTX)

15

16

VÍ DỤ 2

Ngày 30/12/N mua chịu 10 tấn nguyên liệu X của Cty ABC

theo hóa đơn GTGT giá mua chưa thuế GTGT 9.000.000đ/tấn,

thuế GTGT 10% về nhập kho đủ, Chi phí vận chuyển hàng về

kho là 1.000.000 đ thanh toán bằng tiền mặt

Căn cứ vào hóa đơn, phiếu nhập kho, kế toán ghi nhận bút

toán định khoản:

16

Đề đang cho đơn gía nên phải nhân 10 tấn lên

Nguyên vật liệu khi được sử dụng sẽ chuyển toàn bộ giá trị của

nó vào chi phí và không còn tồn tại dưới hình thức là nguyên vật

liệu nữa

Khi ghi giảm các TK HTK theo PP KKTX, kế toán cần áp dụng

các PP tính giá xuất HTK (BQ, FIFO, TTĐD) để xác định giá

trị xuất kho ghi giảm TK HTK

Nợ TK 621 (NVL dùng để trực tiếp sản xuất sản phẩm)

Nợ TK 627 (NVL dùng phục vụ sản xuất)

Nợ TK 641 (NVL dùng mục đích bán hàng)

Nợ TK 642 (NVL dùng mục đích QLDN)

Có TK 152 (Giá xuất kho theo pp tính giá xuất kho)

KẾ TOÁN GIẢM NVL (PPKKTX)

17

Công cụ dụng cụ tăng trong các trường hợp tương

tự NVL nên kế toán tương tự NVL

KẾ TOÁN TĂNG CCDC (PPKKTX)

18

Ví dụ:Tại Dn sản xuất bánh quy, mua nhập kho 100 quả trứng gà giá mua 3.500d/quả, chưa thanh toán,

CPVC 33.000 đã gồm 10% VAT thanh toán bằng tiền mặt Biết dn kê khai VAT theo pp khấu trừ và trứng

mua về đưa vào sử dụng sx bánh

Nợ Tk 621: 350.000

Có Tk 331: 350.000

Nợ TK 621-CP mua: 30.000

Nợ TK 113: 3.000

Có Tk 111: 33.000

CCDC có thể tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh nên CCDC sẽ

chuyển dần dần giá trị của nó vào chi phí và khi sử dụng CCDC vẫn

còn tồn tại trong DN.

DN có thể chọn đưa toàn bộ giá trị CCDC vào CP một lần (phân bổ 1

lần) hoặc nhiều lần (phân bổ nhiều lần)

Nếu phân bổ 1 lần: đưa toàn bộ giá trị CCDC vào chi phí

Nếu phân bổ nhiều lần: đưa giá trị CCDC vào Chi phí trả trước, cuối

kỳ thực hiện bút toán điều chỉnh CP trả trước:

Nợ TK 627, 641, 642

Có TK 153, 331

Nợ TK 242

Có TK 153, 331

KẾ TOÁN GIẢM CCDC (PPKKTX)

19

Báo hỏng CCDC phân bổ nhiều lần: Do CCDC đã bị hỏng

không thể tiếp tục tham gia vào quá trình SXKD tạo ra doanh thu

nữa nên kế toán dừng thực hiện bút toán điều chỉnh, tất cả chi

phí trả trước chưa phân bổ được đưa vào chi phí ngay tại

thời điểm báo hỏng, nếu có phế liệu thu hồi hoặc nhận được

khoản bồi thường thì những khoản này sẽ làm giảm phần chi phí

kỳ này phải chịu

Nợ TK 152, 111, 334…(giá trị phế liệu thu hồi, nhận bồi thường, trừ lương)

Nợ TK 627, 641, 642

Có TK 242 (phần CP trả truớc chưa phân bổ vào CP)

KẾ TOÁN GIẢM CCDC (PPKKTX)

20

Ngày 5/1 xuất CCDC trị giá 500.000 cho bộ phận sản xuất.

(1) Nếu phân bổ 1 lần, kế toán hạch toán?

(2) Nếu phân bổ 2 lần, kế toán hạch toán?

Ngày 6/1 mua CCDC giá chưa thuế 12.000.000, thuế GTGT 10%

cho bộ phận sản xuất Thời gian phân bổ 1 năm (12 kỳ), bắt đầu

từ tháng này Chưa trả tiền cho người bán

Ngày 15/8, kế toán nhận phiếu báo hỏng CCDC mua ngày 6/1 và

phiếu thu tiền 50.000 từ việc thanh lý CCDC này

Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ trên

VÍ DỤ 3

21

Thành phẩm là sản phẩm do DN tự sản xuất Thành phẩm tăng khi quá

trình sản xuất hoàn tất và các sản phẩm hoàn thành được nhập kho

Giá thành là tổng CP

cần thiết để tạo ra thành phẩm

CP NVL

CP NC

CP SXC

Thành phẩm trong DN được lưu trữ chủ yếu để bán cho khách hàng, khi bán

DN ghi nhận tăng giá vốn hàng bán (tương tự hàng hóa)

Nợ TK 632 (giá trị xuất kho theo pp tính giá xuất kho)

Có TK 155

P.P KT THÀNH PHẨM (PP.KKTX)

22

Hàng hóa tăng trong các trường hợp tương tự NVL nên kế

toán tương tự NVL

Hàng hóa giảm chủ yếu do doanh nghiệp xuất bán: ghi vào

chi phí Giá vốn hàng bán

Nợ TK 632 (giá trị xuất kho theo pp tính giá xuất kho)

Có TK 156

P.P KT HÀNG HÓA (PP.KKTX)

23

ØTK 15 : Hàng tồn kho

Trên bảng CĐKT, trình bày ở phần A - TS ngắn hạn, mục IV – Hàng

tồn kho, chỉ tiêu Hàng tồn kho (Mã số 141)

ØTK 2294: Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Trên bảng CĐKT, trình bày ở phần A - TS ngắn hạn, mục IV – Hàng

tồn kho, chỉ tiêu Dự phòng giảm giá hàng tồn kho (Mã số 149) và

được ghi bằng số âm dưới hình thức ghi trong ngoặc đơn ( )

24

TRÌNH BÀY TRÊN BCTC

24

TÀI LIỆU THAM KHẢO

25

PHƯƠNG PHÁP THỰC TẾ ĐÍCH DANH

q Áp dụng:

§ Chủng loại hàng có khối lượng giao dịch thấp, giá cao;

§ Mỗi đơn vị hàng khác biệt với các đơn vị hàng khác

q Đặc điểm:

§ Hoạt động mua và bán được theo dõi riêng cho từng đơn vị hàng

tồn kho;

§ Mỗi đơn vị hàng tồn kho có giá trị riêng.

q Nhược điểm: Không phù hợp với hàng tồn kho có khối lượng lớn,

bao gồm các đơn vị giống nhau.

26

PHƯƠNG PHÁP BÌNH QUÂN GIA QUYỀN

q Áp dụng:

§ Đơn vị có nhiều chủng loại hàng;

§ Số lượng nghiệp vụ nhập xuất nhiều

qNhược điểm:

§ Không thấy sự biến động về giá;

§ Thông tin không kịp thời.

qThời điểm tính đơn giá bình quân:

§ Cuối kỳ (BQGQ cuối kỳ)

§ Sau từng lần nhập

(BQGQ liên hoàn/ BQGQ di động)

q Đặc điểm:

§ Khối lượng tính toán ít;

§ Công thức đơn giản.

2 phương pháp

27

PHƯƠNG PHÁP BÌNH QUÂN GIA QUYỀN

Công thức tính đơn giá bình quân

+

Đơn giá bình

Đơn giá bình

Số lượng HTK tại thời điểm xuất

28

PHƯƠNG PHÁP NHẬP TRƯỚC XUẤT TRƯỚC

q Đặc điểm:

• Tồn kho bao gồm những hàng mới mua gần nhất;

• Giá trị của hàng tồn kho sát với giá trị thay thế nhất;

• Trong thời kỳ giá cả tăng phương pháp này có báo cáo giá vốn

hàng bán thấp hơn và lợi nhuận cao hơn;

• Phù hợp với loại hàng hóa dễ lạc hậu, xuống cấp

1

29

Tình hình nhập xuất hàng hóa trong tháng như sau:

+ Tồn đầu tháng 2/N: 5 chiếc x 150.000đ/chiếc

+ 05/2/N: Nhập kho 10 chiếc x 165.000đ/chiếc

+ 07/2/N: Xuất kho 8 chiếc

+ 18/2/N: Nhập kho 5 chiếc x 150.000đ/chiếc

+ 25/2/N: Xuất kho 10 chiếc

Yêu cầu

Tính trị giá xuất kho theo 3 phương pháp: Thực tế đích

danh, BQGQ, FIFO (Áp dụng PP KKTX đối với HTK)

VÍ DỤ

30

LUYỆN TẬP

Trích tình hình nhập xuất tồn kho vật liệu A tháng 9/ N tại DN nộp thuế GTGT theo

phương pháp khấu trừ, như sau:

- Tồn đầu tháng: 200kg, đơn giá 4.500/kg

- Tình hình nhập, xuất trong tháng:

+ Ngày 3/9: Mua 3.000kg, đơn giá mua chưa gồm 10% VAT là 4.500đ/kg, chi phí vận

chuyển 600.000đ Tất cả chưa thanh toán.

+ Ngày 10/9: Xuất kho 1.000 kg để sản xuất sản phẩm.

+ Ngày 17/9: Mua 2.000kg, giá mua chưa gồm 10% VAT 4.800đ/kg, thanh toán bằng

tiền gửi ngân hàng.

+ Ngày 18/9: Xuất kho 2.200kg để sản xuất sản phẩm.

+ Ngày 20/9: Xuất kho 200kg dùng cho phân xưởng sản xuất.

Yêu cầu:

- Tính toán và định khoản các nghiệp vụ nêu trên trong các trường hợp sau:

a DN áp dụng pp tính giá xuất kho theo phương pháp nhập trước xuất trước

b DN áp dụng pp tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ

c DN áp dụng pp tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền theo từng

lần nhập

31

C ả m ơ n các em đã l ắ ng nghe !

32